{"id":52598,"date":"2025-03-04T14:57:08","date_gmt":"2025-03-04T14:57:08","guid":{"rendered":"https:\/\/fabricegrinda.com\/zwyciezca-bierze-wiekszosc-z-antalem-runnebomem-z-liontree\/"},"modified":"2025-03-04T18:58:08","modified_gmt":"2025-03-04T18:58:08","slug":"zwyciezca-bierze-wiekszosc-z-antalem-runnebomem-z-liontree","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grinda.org\/pl\/zwyciezca-bierze-wiekszosc-z-antalem-runnebomem-z-liontree\/","title":{"rendered":"Zwyci\u0119zca bierze wi\u0119kszo\u015b\u0107 z Antalem Runnebomem z LionTree"},"content":{"rendered":"\n<p>Spotka\u0142em si\u0119 z Antalem Runnebomem z LionTree. Przedstawi\u0142em swoje spojrzenie na mo\u017cliwo\u015bci zwi\u0105zane z rynkami wertykalnymi; proces, w ramach kt\u00f3rego FJ Labs wybiera setki start-up\u00f3w, w kt\u00f3re zainwestowali\u015bmy; dlaczego roboty humanoidalne i inwestorzy korzystaj\u0105cy ze sztucznej inteligencji nadchodz\u0105 szybciej, ni\u017c ktokolwiek z nas zdaje sobie spraw\u0119; oraz wizj\u0119 tego, w jaki spos\u00f3b przysz\u0142a obfito\u015b\u0107 energii pozwoli nam &#8222;marnowa\u0107 energi\u0119&#8221; na wymy\u015blanie kolejnych fajnych rzeczy. <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Winner Takes Most with Serial Entrepreneur Fabrice Grinda\" width=\"840\" height=\"473\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/CzFFW6-nFy8?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n<p>Je\u015bli wolisz, mo\u017cesz ods\u0142ucha\u0107 odcinek we wbudowanym odtwarzaczu podcast\u00f3w.<\/p>\n\n<iframe src=\"https:\/\/art19.com\/shows\/kindredcast\/episodes\/f94eb726-5587-4076-96de-c12892e1bced\/embed\" style=\"width: 100%; height: 200px; border: 0 none;\" scrolling=\"no\" sandbox=\"allow-scripts allow-popups allow-popups-to-escape-sandbox\"><\/iframe>\n\n<p>Opr\u00f3cz powy\u017cszego filmu na YouTube i wbudowanego odtwarzacza podcast\u00f3w, mo\u017cesz tak\u017ce s\u0142ucha\u0107 podcastu w <a href=\"https:\/\/podcasts.apple.com\/us\/podcast\/winner-takes-most-with-serial-entrepreneur-fabrice-grinda\/id1223813619?i=1000697298725\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">iTunes<\/a> i <a href=\"https:\/\/open.spotify.com\/episode\/7mZz3pOubPfDvEM8UvYgA9?si=-urfmwlgToiB-ArfCpgB_w\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Spotify<\/a>.<\/p>\n\n<p><strong>Transkrypcja<\/strong><\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Witamy w KindredCast. Nazywam si\u0119 Antal Runneboom. Z okazji naszego 200. podcastu zag\u0142\u0119biamy si\u0119 w \u015bwiat inwestycji na wczesnym etapie rozwoju, koncentruj\u0105c si\u0119 na platformach handlowych, oprogramowaniu i innych przysz\u0142o\u015bciowych technologiach. Cieszymy si\u0119, \u017ce mo\u017cemy dzi\u015b porozmawia\u0107 z Fabrice&#8217;em Grind\u0105, partnerem za\u0142o\u017cycielem FJ Labs, niezale\u017cnego od etapu funduszu venture z siedzib\u0105 w Nowym Jorku.   <\/p>\n\n<p>Fabrice jest seryjnym przedsi\u0119biorc\u0105 i super anio\u0142em. W 2006 roku by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem OLX, globalnego rynku og\u0142osze\u0144 cyfrowych, kt\u00f3ry zosta\u0142 nast\u0119pnie sprzedany Naspers, gdzie pozosta\u0142 do 2014 roku. <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Od tego czasu jego misj\u0105 jest zrewolucjonizowanie rynku i ekosystemu technologicznego za po\u015brednictwem FJ Labs, gdzie prowadzi\u0142 inwestycje w ponad 1100 startup\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Niekt\u00f3re z inwestycji Fabrice&#8217;a obejmowa\u0142y mi\u0119dzy innymi Alibaba, Airbnb, FanDuel, Palantir, Beepi, Vinted, Quince i Figure AI. <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Dzisiaj zamierzamy zbada\u0107 przedsi\u0119biorcz\u0105 podr\u00f3\u017c Fabrice&#8217;a, jego filozofi\u0119 inwestowania w FJ Labs oraz jego przemy\u015blenia na temat przysz\u0142o\u015bci rynk\u00f3w, sztucznej inteligencji i startup\u00f3w B2B wraz z wgl\u0105dem w jego kluczowe sp\u00f3\u0142ki portfelowe. Fabrice, to absolutna przyjemno\u015b\u0107 go\u015bci\u0107 ci\u0119 dzisiaj na KindredCast. <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Zacznijmy od Twojego do\u015bwiadczenia. Co po raz pierwszy sprowadzi\u0142o Ci\u0119 do USA i do sektora technologicznego? <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Dorasta\u0142em w Nicei na po\u0142udniu Francji. W 1984 roku, w wieku 10 lat, dosta\u0142em sw\u00f3j pierwszy komputer. To by\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107 od pierwszego klikni\u0119cia. Od tego momentu wiedzia\u0142em, \u017ce komputery i ja b\u0119dziemy razem na zawsze. I rzecz w tym, \u017ce nie by\u0142o dla mnie oczywiste, \u017ce wtedy trzeba by\u0142o wyjecha\u0107 do USA, ale najwyra\u017aniej we Francji w latach 80. kochaj\u0105c komputery, by\u0142em N of 1. By\u0142em pozaziemski. By\u0142 Minitel, by\u0142o kilka rzeczy zwi\u0105zanych z technologi\u0105, ale to nie by\u0142 prawdziwy post\u0119p technologiczny. I przeskoczy\u0142em kilka klas. By\u0142em najlepszy w klasie. Wygrywa\u0142em wszystkie olimpiady. Budowa\u0142em swoje komputery, programowa\u0142em, tworzy\u0142em BBS-y i zacz\u0105\u0142em my\u015ble\u0107 o tym, co robi\u0107 na studiach.          <\/p>\n\n<p>Poszed\u0142em na rozmow\u0119 kwalifikacyjn\u0105 do najlepszej francuskiej szko\u0142y, kt\u00f3r\u0105 by\u0142 Lennar. Poszed\u0142em porozmawia\u0107 z g\u0142\u00f3wnym profesorem. Zapyta\u0142: &#8222;Co chcesz robi\u0107 po uko\u0144czeniu szko\u0142y?&#8221;. Ja na to: &#8222;C\u00f3\u017c, chc\u0119 pod\u0105\u017ca\u0107 \u015bladami moich wzor\u00f3w do na\u015bladowania, Billa Gatesa i Steve&#8217;a Jobsa&#8221;. A on na to: &#8222;Co? Zdradzi\u0142by\u015b idea\u0142y francuskiej rewolucji socjalistycznej?&#8221;. My\u015bla\u0142em, \u017ce \u017cartuje i wybuchn\u0105\u0142em \u015bmiechem. I oczywi\u015bcie nie \u017cartowa\u0142. A ja na to: &#8222;Okej, mo\u017ce nale\u017c\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, American Dream nadchodzi&#8221;. I tak aplikowa\u0142em na uczelnie. To znaczy, w tamtych czasach by\u0142o ci\u0119\u017cko, bo nie by\u0142o nic online. Musia\u0142em je odwiedza\u0107, wybiera\u0107 aplikacje. Nie wiedzia\u0142em nawet, \u017ce mo\u017cna uczy\u0107 si\u0119 do SAT. Ale poszed\u0142em do Princeton i reszta jest histori\u0105.            <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Niesamowite. Jedn\u0105 z interesuj\u0105cych rzeczy jest to, \u017ce przed za\u0142o\u017ceniem OLX, kt\u00f3ry jest prawdopodobnie najbardziej znan\u0105 firm\u0105, kt\u00f3r\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142e\u015b, za\u0142o\u017cy\u0142e\u015b wcze\u015bniej dwie firmy i sprzeda\u0142e\u015b je. Opowiedz nam troch\u0119 o formacji i fundamentach swojej przedsi\u0119biorczej podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3ra ostatecznie doprowadzi\u0142a Ci\u0119 do za\u0142o\u017cenia OLX, a nast\u0119pnie sprzedania go Naspers. <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Poszed\u0142em wi\u0119c do Princeton, sko\u0144czy\u0142em moj\u0105 klas\u0119. Studiowa\u0142em g\u0142\u00f3wnie ekonomi\u0119, poniewa\u017c dla mnie wyja\u015bnia\u0142a ona spos\u00f3b, w jaki dzia\u0142a \u015bwiat. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Okej, chc\u0119 zosta\u0107 za\u0142o\u017cycielem firmy technologicznej i jest ba\u0144ka, ale jestem tym nie\u015bmia\u0142ym, introwertycznym 21-latkiem, chod\u017amy do McKinsey&#8221;. To szko\u0142a biznesu, tyle \u017ce ci p\u0142ac\u0105. A stamt\u0105d naucz\u0119 si\u0119 umiej\u0119tno\u015bci komunikacji ustnej i pisemnej, umiej\u0119tno\u015bci wyst\u0105pie\u0144 publicznych i sprawi, \u017ce b\u0119d\u0119 lepszym biznesmenem, gdy b\u0119d\u0119 budowa\u0107 swoj\u0105 firm\u0119. Po dw\u00f3ch latach czu\u0142em, \u017ce nauczy\u0142em si\u0119 tego, czego potrzebowa\u0142em. Mia\u0142em 23 lata, by\u0142 rok &#8217;98. My\u015bl\u0119 sobie: &#8222;Dobra, budujmy firmy technologiczne&#8221;. Problem polega na tym, \u017ce ograniczenia w tamtym czasie by\u0142y zupe\u0142nie inne. Je\u015bli chcesz zbudowa\u0107 firm\u0119 technologiczn\u0105 w 98 roku, musisz zbudowa\u0107 w\u0142asne centrum danych. Potrzebujesz milion\u00f3w dolar\u00f3w, by w\u0142\u0105czy\u0107 \u015bwiat\u0142o. Dla 23-latka by\u0142o to bardzo skomplikowane.           <\/p>\n\n<p>Zastanawia\u0142em si\u0119 wi\u0119c, co chc\u0119 zbudowa\u0107? Z wykszta\u0142cenia by\u0142em ekonomist\u0105. Studiowa\u0142em projektowanie rynku. Zakocha\u0142em si\u0119 w modelu eBay. Czu\u0142em, \u017ce jest lekki jak kwas, \u017ce zwyci\u0119zca bierze najwi\u0119cej i \u017ce jest niezwykle skalowalny. I pomy\u015bla\u0142em: &#8222;S\u0142uchaj, to ma swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 dopasowywania poda\u017cy i popytu oraz rozwi\u0105zywania problemu kury i jajka. Ale to jest problem, do kt\u00f3rego rozwi\u0105zania idealnie si\u0119 nadaj\u0119&#8221;. Postanowi\u0142em wi\u0119c wykorzysta\u0107 ten pomys\u0142, wprowadzi\u0107 go do Europy, a tak\u017ce do Ameryki \u0141aci\u0144skiej. I to by\u0142 pocz\u0105tek.       <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Jako firma sp\u0119dzamy du\u017co czasu w cyfrowych serwisach og\u0142oszeniowych i marketplace&#8217;ach, a kategorie te przesz\u0142y ogromn\u0105 ewolucj\u0119. Pojawi\u0142y si\u0119 platformy obs\u0142uguj\u0105ce oprogramowanie, wchodzimy w \u015bwiat modeli rynkowych opartych na agentach AI. Ale w 2005, 2006 roku, kiedy po raz pierwszy zacz\u0119li\u015bmy bada\u0107 rynek pod k\u0105tem tego, co robi\u0107 dalej, mieli\u015bmy w zasadzie kilka firm prasowych, kt\u00f3re budowa\u0142y cyfrowe portale i pr\u00f3bowa\u0142y sprzedawa\u0107 og\u0142oszenia online. Potem pojawi\u0142 si\u0119 Craigslist w Stanach Zjednoczonych, ale w tamtym czasie by\u0142o to do\u015b\u0107 otwarte pole. Wr\u00f3\u0107my wi\u0119c do tego fundamentalnego momentu i co sprawi\u0142o, \u017ce dostrzeg\u0142e\u015b w nim szans\u0119?    <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Pozw\u00f3l mi wr\u00f3ci\u0107 do tego, co wydarzy\u0142o si\u0119 w poprzednich dw\u00f3ch firmach, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie doprowadzi\u0142o do OLX. Tak wi\u0119c pierwsza firma, kt\u00f3ra jest w eBay w Europie, wzros\u0142a od zera do 10 milion\u00f3w miesi\u0119cznie w sprzeda\u017cy, lider w czterech lub pi\u0119ciu krajach. Ostatecznie, niestety, wyrwali\u015bmy sobie nogi ze szcz\u0119k zwyci\u0119stwa. Poniewa\u017c firma, kt\u00f3ra nas kupi\u0142a, ich akcje spad\u0142y o 99,98% QXL Ricardo. I chocia\u017c przeszed\u0142 od zera do bohatera, ale z powrotem do zera ponownie. Tak wi\u0119c w 2001 roku pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Chc\u0119 by\u0107 za\u0142o\u017cycielem firmy technologicznej&#8221;. A moja druga firma, kt\u00f3r\u0105 zbudowa\u0142em, nie by\u0142a firm\u0105, kt\u00f3rej produkty kocha\u0142em. To by\u0142o jak: &#8222;Okej, musz\u0119 zbudowa\u0107 firm\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie bardzo szybko przynosi\u0107 zyski, poniewa\u017c nie ma dost\u0119pnego kapita\u0142u. Dlatego zbudowa\u0142em firm\u0119 produkuj\u0105c\u0105 dzwonki. Tak wi\u0119c Zingy przeszed\u0142 od zera do 200 milion\u00f3w przychod\u00f3w w ci\u0105gu czterech lat. To by\u0142 ogromny sukces, by\u0142 bardzo dochodowy, ale nie mia\u0142em do niego szczeg\u00f3lnego zami\u0142owania.          <\/p>\n\n<p>I tak, sprzeda\u0142em firm\u0119 w 2004 roku, osi\u0105gn\u0119li\u015bmy 50 milion\u00f3w przychod\u00f3w w 2004 roku, za 80 milion\u00f3w w got\u00f3wce. Wyci\u0105gn\u0105\u0142em wnioski z poprzedniego razu, lepsza got\u00f3wka ni\u017c akcje. Zatrudni\u0142em bankier\u00f3w, kt\u00f3rzy przeprowadzili proces, podwoili cen\u0119, to by\u0142o niesamowite. Wiedzia\u0142em jednak, \u017ce chc\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do mojej prawdziwej mi\u0142o\u015bci, jak\u0105 jest budowanie rynk\u00f3w. A Craigslist w\u0142a\u015bnie osi\u0105ga\u0142 pe\u0142noletno\u015b\u0107. Tak wi\u0119c w 2005 roku, kiedy wiedzia\u0142em, \u017ce opuszcz\u0119 Zingy, poszed\u0142em do Craiga i Jima Buckmastera, kt\u00f3ry by\u0142 dyrektorem generalnym, i powiedzia\u0142em: &#8222;Hej&#8230;     <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Oba wci\u0105\u017c tam s\u0105.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>I nadal tam s\u0105. W rzeczywisto\u015bci strona nie zmieni\u0142a si\u0119 a\u017c tak bardzo. Poszed\u0142em wi\u0119c do nich i powiedzia\u0142em: &#8222;S\u0142uchajcie, to, co robicie, to niesamowita us\u0142uga publiczna dla ludzko\u015bci, dzi\u0119ki tej bezp\u0142atnej stronie, kt\u00f3ra pozwala dopasowa\u0107 kupuj\u0105cych i sprzedaj\u0105cych oraz produkty, kt\u00f3re znajduj\u0105 prac\u0119. To niesamowite, ale szczerze m\u00f3wi\u0105c, mog\u0142oby by\u0107 o wiele lepiej. Mo\u017cna by monitorowa\u0107 ca\u0142\u0105 zawarto\u015b\u0107 i upewni\u0107 si\u0119, \u017ce nie ma oszustw, spamu, phishingu itp. Dlaczego wi\u0119c nie moderujemy wszystkiego, upewniaj\u0105c si\u0119, \u017ce tworzymy tre\u015bci najwy\u017cszej jako\u015bci? Zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce mo\u017cesz nie chcie\u0107 tego robi\u0107, ale zrobi\u0119 to za darmo. Pozw\u00f3l mi to prowadzi\u0107. Nie musisz mi nic p\u0142aci\u0107. Je\u015bli spodoba ci si\u0119 to, co robi\u0119, by\u0107 mo\u017ce po roku b\u0119dziemy mogli przedyskutowa\u0107 przekazanie mi cz\u0119\u015bci kapita\u0142u, ale zrobi\u0119 to szczerze jako us\u0142ug\u0119 dla ludzko\u015bci&#8221;. Odm\u00f3wili. Wtedy powiedzia\u0142em: &#8222;Dobrze, kupi\u0119 to od ciebie&#8221;. Zaoferowa\u0142em im to, a przedtem bardzo dobrze na tym zarabia\u0142em. M\u00f3wi\u0142em o setkach milion\u00f3w, a mo\u017ce nawet miliardach dolar\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z inn\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 private equity, oni r\u00f3wnie\u017c odm\u00f3wili.       <\/p>\n\n<p>Wi\u0119c m\u00f3wi\u0119: &#8222;Wiesz co? W porz\u0105dku. Najlepszymi konkurentami s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 konkurowa\u0107 i tak naprawd\u0119 ich to nie obchodzi&#8221;. A oni na to: &#8222;S\u0142uchaj, je\u015bli robisz co\u015b \u015bwietnego, to fantastycznie&#8221;. Zdecydowa\u0142em wi\u0119c, \u017ce p\u00f3jd\u0119 za Craigslist i zbuduj\u0119 lepsz\u0105 witryn\u0119 og\u0142oszeniow\u0105 dla kobiet, kt\u00f3re ostatecznie s\u0105 g\u0142\u00f3wnym decydentem we wszystkich zakupach domowych i moderuj\u0105 ca\u0142\u0105 zawarto\u015b\u0107, tworz\u0105c mo\u017cliwie najbezpieczniejsz\u0105 przestrze\u0144. W ten spos\u00f3b zebra\u0142em wszystkie fundusze venture capital, kt\u00f3re chcia\u0142y mnie sfinansowa\u0107 w ostatniej firmie, gdy osi\u0105gn\u0119li\u015bmy zysk. Odm\u00f3wi\u0142em im, poniewa\u017c, oczywi\u015bcie, byli\u015bmy rentowni, a oni nie chcieli mnie finansowa\u0107 na samym pocz\u0105tku. Potem padali na kolana, by mnie sfinansowa\u0107. Dosta\u0142em wi\u0119c czek w wysoko\u015bci 10 milion\u00f3w dolar\u00f3w, co w 2006 roku jest niezwyk\u0142e w PowerPoint od General Catalyst, Bessemer, Founders Fund. I pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Ok, chod\u017amy i zbudujmy to&#8221;.       <\/p>\n\n<p>Zbuduj OLX. Uruchomiony w stu krajach. Kiedy budujesz rynek, chcesz zacz\u0105\u0107 od udania si\u0119 do sprzedawc\u00f3w, poniewa\u017c sprzedawcy s\u0105 zmotywowani finansowo, aby tam by\u0107. Powiedzia\u0142em wi\u0119c tym wszystkim ludziom: &#8222;Sp\u00f3jrzcie, nie mamy jeszcze p\u0142ynno\u015bci, ale jeste\u015bmy wolni. Dlaczego nie my? I zobaczymy, co si\u0119 stanie&#8221;. Poszed\u0142em wi\u0119c do dealer\u00f3w samochodowych, po\u015brednik\u00f3w w obrocie nieruchomo\u015bciami, zw\u0142aszcza w krajach bez MLS, do ludzi, kt\u00f3rzy wystawiali zapasy gdzie indziej. Nast\u0119pnie zaj\u0105\u0142em si\u0119 pozycjonowaniem i zakupem d\u0142ugiego ogona SEM. Wydali\u015bmy wi\u0119c 50 tysi\u0119cy w stu krajach, czyli 5 milion\u00f3w dolar\u00f3w. I tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce to naprawd\u0119, naprawd\u0119, naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o w czterech krajach. Wi\u0119c to naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o w Indiach, Brazylii, co oczywi\u015bcie tworzy ogromn\u0105 warto\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105, i naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o w Portugalii i Pakistanie, gdzie zasadniczo z dnia na dzie\u0144 stali\u015bmy si\u0119 dominuj\u0105cymi liderami.        <\/p>\n\n<p>Ze wzgl\u0119du na dynamik\u0119 tych rynk\u00f3w, gdzie chcesz by\u0107 hiper lokalny, chcesz stworzy\u0107 p\u0142ynno\u015b\u0107, zdecydowali\u015bmy, wiesz co? To tak naprawd\u0119 nie dzia\u0142a w USA, poniewa\u017c pozyskiwanie klient\u00f3w jest zbyt drogie. Craigslist ma ju\u017c p\u0142ynno\u015b\u0107. To tak naprawd\u0119 nie zadzia\u0142a\u0142o w wi\u0119kszo\u015bci Europy Zachodniej, poniewa\u017c Schibsted i Adevinta ju\u017c tam by\u0142y. Nawet je\u015bli jeste\u015b lepszym produktem i pu\u0142apk\u0105 na myszy, p\u0142ynno\u015b\u0107 finansowa przebija wszystko inne. Stwierdzili\u015bmy wi\u0119c: &#8222;Wiesz co? Podwoimy stawk\u0119 tam, gdzie to dzia\u0142a&#8221;. Po tym, jak rzucili\u015bmy spaghetti na \u015bcian\u0119, powiedzieli\u015bmy: &#8222;Zr\u00f3bmy Indie, Brazyli\u0119, Portugali\u0119, Pakistan&#8221;. Skupili\u015bmy si\u0119 na nich. Stali\u015bmy si\u0119 tam dominuj\u0105cymi graczami, bardzo du\u017cymi i dochodowymi. Nast\u0119pnie postanowili\u015bmy wykorzysta\u0107 ten kapita\u0142 do ekspansji na 30 innych kraj\u00f3w.         <\/p>\n\n<p>Tak wi\u0119c jeszcze przed transakcj\u0105 z Naspers, zyskali\u015bmy ponad sto milion\u00f3w unikalnych u\u017cytkownik\u00f3w, dominuj\u0105c na wi\u0119kszo\u015bci rynk\u00f3w wschodz\u0105cych. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, by\u0142em bardzo szcz\u0119\u015bliwy i wszystko by\u0142o gotowe. Pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Okej, nast\u0119pne 10 lat jest ca\u0142kiem jasne, je\u015bli chodzi o transakcje CDC, zdominujemy samochody i nieruchomo\u015bci, a potem by\u0107 mo\u017ce miejsca pracy i przejdziemy do transakcji. I tam powstanie firma warta sto miliard\u00f3w&#8221;.  <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Tak, ale do\u015b\u0107 szybko okaza\u0142o si\u0119 inaczej i sprzeda\u0142e\u015b firm\u0119 Naspers.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>OLX to firma, kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142em zbudowa\u0107 i prowadzi\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie. Byli\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa w krajach, w kt\u00f3rych dzia\u0142ali\u015bmy. Teraz mamy 300 milion\u00f3w unikalnych u\u017cytkownik\u00f3w miesi\u0119cznie, a 50 milion\u00f3w ludzi utrzymuje si\u0119 z naszej strony. Ma to ogromny wp\u0142yw na \u017cycie ludzi, zw\u0142aszcza w krajach, w kt\u00f3rych systemy p\u0142atno\u015bci, zaufania i wysy\u0142ki nie dzia\u0142aj\u0105 szczeg\u00f3lnie dobrze. Ku mojemu wielkiemu rozczarowaniu, Schibsted, kt\u00f3ry jest europejskim konkurentem notowanym na gie\u0142dzie, utworzy\u0142 sp\u00f3\u0142k\u0119 joint venture z Telenorem i zaatakowa\u0142 mnie setkami milion\u00f3w wydatk\u00f3w na telewizj\u0119 w moich g\u0142\u00f3wnych krajach, zw\u0142aszcza w Brazylii i Portugalii. W szczeg\u00f3lno\u015bci w Brazylii wydali w pierwszym roku 60 milion\u00f3w, w drugim 80 milion\u00f3w, a w kolejnym 160 milion\u00f3w. Czyli setki milion\u00f3w dolar\u00f3w.      <\/p>\n\n<p>W tym momencie zebrali\u015bmy 28,5 miliona. I chocia\u017c dominowali\u015bmy, mieli\u015bmy p\u0142ynno\u015b\u0107 finansow\u0105, stopniowo nadrabiali zaleg\u0142o\u015bci. W pewnym momencie by\u0142o ju\u017c 60-40 dla nas, mimo \u017ce wydali setki milion\u00f3w. W 2010 roku poszed\u0142em do moich ameryka\u0144skich VC i powiedzia\u0142em: &#8222;S\u0142uchajcie, mam z\u0142e wie\u015bci. W zesz\u0142ym roku byli\u015bmy bardzo dochodowi i radzili\u015bmy sobie fantastycznie, ale teraz musimy przesta\u0107 zarabia\u0107, wyda\u0107 sto milion\u00f3w na telewizj\u0119 i zrobi\u0107 to na wielu rynkach&#8221;. I gdyby ta rozmowa odby\u0142a si\u0119 w 2015 roku, by\u0107 mo\u017ce z DSC lub Tiger Global lub innymi, mogliby\u015bmy to zrobi\u0107.    <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Otrzyma\u0142by\u015b fundusze.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Tak. Ale w 2010 r. p\u00f3j\u015bcie do ameryka\u0144skich VC i powiedzenie im, \u017ce potrzebuj\u0119 setek milion\u00f3w na telewizj\u0119 w Pakistanie, nie posz\u0142o zbyt dobrze. Wi\u0119c ludzie, kt\u00f3rych uda\u0142o mi si\u0119 przekona\u0107, \u017ce to ma sens, to Naspers. Naspers by\u0142 zainteresowany wej\u015bciem na rynek reklam. W rzeczywisto\u015bci byli idealnym partnerem, poniewa\u017c tak agresywny jak ja, Kuss by\u0142 jeszcze bardziej agresywny. Przychodzi\u0142em do niego i m\u00f3wi\u0142em: &#8222;Potrzebuj\u0119 stu milion\u00f3w&#8221;. A on odpowiada\u0142 mi: &#8222;Nie, nie, to znaczy, \u017ce potrzebujesz 300 milion\u00f3w. Jeste\u015bmy wi\u0119ksi, silniejsi. Jeste\u015bmy szybsi. Wygramy t\u0119 wojn\u0119&#8221;. I tak dali mi prawie 1 miliard dolar\u00f3w na wojn\u0119 z Schibsted. Plus, a to nawet nie obejmuje przej\u0119\u0107 Avito, Dubizzle i tak dalej. Ostatecznie wygrali\u015bmy t\u0119 wojn\u0119. Po\u0142\u0105czyli\u015bmy si\u0119 51-49. I tak, wszystko by\u0142o za\u0142atwione.          <\/p>\n\n<p>A te firmy, gdy ju\u017c jeste\u015b dominuj\u0105cym graczem, s\u0105 niezwykle dochodowe, mam na my\u015bli, \u017ce m\u00f3wili\u015bmy o 75% mar\u017cy EBITDA, i to nawet przed przej\u015bciem na transakcje itp. Tak wi\u0119c umowa z Naspers z 2010 roku da\u0142a mi wszystkie pieni\u0105dze. Prowadzi\u0142em j\u0105 przez trzy lata po transakcji. Nie kupili mnie. To by\u0142o tylko zbieranie funduszy, aby wygra\u0107 wojn\u0119. A potem, w 2013 roku, pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Dobra, wygrali\u015bmy. Sprawy maj\u0105 si\u0119 ca\u0142kiem dobrze, ale bycie cz\u0119\u015bci\u0105 du\u017cej sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowej jest nudne. Nie bawi\u0119 si\u0119 ju\u017c produktem. Moje \u017cycie to tworzenie raportu rocznego, potem kwartalnego, a nast\u0119pnie aktualizowanie kwartalnego bud\u017cetu i tak dalej. Wr\u00f3\u0107my do podstaw. Wr\u00f3\u0107my do zera&#8221;. I tak, odszed\u0142em w 2013 roku, w pewnym sensie u szczytu wydajno\u015bci firmy, kt\u00f3ra od tego czasu radzi sobie wyj\u0105tkowo dobrze.      <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Niesamowite. Firmy te nadal dominuj\u0105 na wielu swoich rynkach. Bardzo silne w Europie Wschodniej, bardzo silne w Brazylii, bardzo silne w innych gospodarkach. <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Tak. W Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, tak. Lider w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, lider wsz\u0119dzie. Jedyny minus, najbardziej dochodowy klejnot koronny firmy, Avito, kt\u00f3ry ma miliard przychod\u00f3w, 750 EBITDA, zasadniczo skradziony przez Putina i jego kolesi. I to by\u0142o p\u0142acenie za agresywny wzrost w Indiach i Pakistanie, i tak dalej. Tak wi\u0119c firmy zosta\u0142y nast\u0119pnie sprzedane innym graczom, kt\u00f3rzy mogli sfinansowa\u0107 dalszy wzrost. Nadal dominuj\u0105 i nadal radz\u0105 sobie wyj\u0105tkowo dobrze, ale nie s\u0105 ju\u017c wszystkie pod parasolem OLX, poniewa\u017c niestety odebrano im dojn\u0105 krow\u0119.     <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Pozw\u00f3l, \u017ce przejd\u0119 kr\u00f3tko do nast\u0119pnego etapu Twojej podr\u00f3\u017cy, zanim zag\u0142\u0119bimy si\u0119 w kilka z tych temat\u00f3w. Po Naspers i OLX zmieni\u0142e\u015b sw\u00f3j modus operandi i sta\u0142e\u015b si\u0119 doradc\u0105 i inwestorem dla wielu, wielu, wielu odnosz\u0105cych sukcesy przedsi\u0119biorc\u00f3w. Co sk\u0142oni\u0142o Ci\u0119 do przej\u015bcia od bycia budowniczym, \u017ce tak powiem, do bycia osob\u0105, kt\u00f3ra pomaga budowniczym i wspiera ich?  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Twierdz\u0119 wi\u0119c, \u017ce nic si\u0119 tak bardzo nie zmieni\u0142o. Tak wi\u0119c w 98 roku, kiedy zbudowa\u0142em swoj\u0105 pierwsz\u0105 firm\u0119, by\u0142em ju\u017c widocznym prezesem internetowym. W rezultacie inni za\u0142o\u017cyciele zacz\u0119li si\u0119 do mnie zwraca\u0107, m\u00f3wi\u0105c: &#8222;Czy mo\u017cesz zainwestowa\u0107 w nasze firmy?&#8221;. D\u0142ugo zastanawia\u0142em si\u0119, czy powinienem by\u0107 inwestorem r\u00f3wnolegle z byciem budowniczym? Poniewa\u017c odwraca to uwag\u0119 od mojej podstawowej misji, jak\u0105 jest dominacja nad \u015bwiatem. Ostatecznie zdecydowa\u0142em, \u017ce je\u015bli b\u0119d\u0119 w stanie wyartyku\u0142owa\u0107 wnioski wyci\u0105gni\u0119te przez innych, uczyni mnie to lepszym za\u0142o\u017cycielem. Prowadz\u0119 te horyzontalne witryny z wieloma kategoriami. Je\u015bli mog\u0119 faktycznie spotka\u0107 si\u0119 z tymi wszystkimi za\u0142o\u017cycielami prowadz\u0105cymi pionowe strony i trzyma\u0107 r\u0119k\u0119 na pulsie rynku, czyni mnie to lepszym za\u0142o\u017cycielem. Tak d\u0142ugo, jak nie jest to zbyt rozpraszaj\u0105ce. Wi\u0119c je\u015bli jest to godzinne spotkanie, na kt\u00f3rym zajmuj\u0119 si\u0119 tylko rynkami, decyduj\u0119, czy zainwestowa\u0107, czy nie, to jest w porz\u0105dku.         <\/p>\n\n<p>Tak wi\u0119c do 2013 roku zainwestowa\u0142em ju\u017c w prawie 200 startup\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci, w oczach opinii publicznej by\u0142em bardziej znany, pomimo faktu, \u017ce prowadzi\u0142em jedn\u0105 z najwi\u0119kszych stron internetowych na \u015bwiecie, poniewa\u017c nie jest ona du\u017ca w Stanach Zjednoczonych ani w Europie Zachodniej, kiedy gdziekolwiek by\u0142em, ludzie znali mnie jako inwestora i super anio\u0142a, a nie jako za\u0142o\u017cyciela. Wi\u0119c by\u0142em ju\u017c za\u0142o\u017cycielem-inwestorem. A \u015bcie\u017cka, kt\u00f3r\u0105 wybra\u0142em, buduj\u0105c FJ Labs, w rzeczywisto\u015bci nadal ni\u0105 jestem, poniewa\u017c samo FJ Labs jest w pewnym sensie startupem. Nie do\u0142\u0105czy\u0142em do funduszu, stworzy\u0142em fundusz. A tworzenie funduszu to to samo. Trzeba zebra\u0107 kapita\u0142, zatrudni\u0107 zesp\u00f3\u0142, zbudowa\u0107 struktur\u0119, mie\u0107 bud\u017cet, model biznesowy i strategi\u0119. W ramach tego funduszu kontynuowa\u0142em inwestowanie i budowanie firm. Nawet tam by\u0142em prezesem wykonawczym, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem wielu firm, maj\u0105c r\u0119ce pe\u0142ne roboty. Zawsze by\u0142em wi\u0119c inwestorem-operatorem i do dzi\u015b nim pozostaj\u0119.         <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Fantastycznie. Elementem, o kt\u00f3rym chcia\u0142em teraz porozmawia\u0107, a kt\u00f3ry jest bardzo aktualny dla naszych klient\u00f3w, jest pojawienie si\u0119 sztucznej inteligencji na rynkach. W jaki spos\u00f3b ta dynamika b\u0119dzie przebiega\u0107 mi\u0119dzy ostatecznymi klientami a platform\u0105 w nadchodz\u0105cym \u015bwiecie agent\u00f3w AI?  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Pozw\u00f3l, \u017ce najpierw przedstawi\u0119 nieco ewolucj\u0119 rynk\u00f3w, a nast\u0119pnie om\u00f3wi\u0119, w jaki spos\u00f3b prowadzi to do tego, jak sztuczna inteligencja wp\u0142ywa na to.<\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Doskonale.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Marketplace&#8217;y zacz\u0119\u0142y funkcjonowa\u0107 jako platformy aukcyjne a la OLX, Craigslist, gdzie wystawiasz to, czego szukasz lub to, co sprzedajesz, a kto\u015b si\u0119 z Tob\u0105 kontaktuje. Nazywa si\u0119 je platformami podw\u00f3jnego zaanga\u017cowania. Upwork jest jednym z nich, na przyk\u0142ad: &#8222;Och, chc\u0119 zatrudni\u0107 programist\u0119&#8221;. Zg\u0142asza si\u0119 200 os\u00f3b. Musisz wykona\u0107 prac\u0119, aby wybra\u0107. To samo dotyczy OLX, je\u015bli wystawiasz co\u015b na sprzeda\u017c, ludzie kontaktuj\u0105 si\u0119 z Tob\u0105. Sprzedasz tylko jednej osobie. Toczy si\u0119 d\u0142uga rozmowa. Jest to niska bariera dla wystawienia oferty, ale w rzeczywisto\u015bci jest to wysoka bariera dla transakcji.        To du\u017co pracy. Nast\u0119pn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 wydarzy\u0142a, by\u0142y rynki transakcyjne. Kupuj\u0105cy m\u00f3g\u0142 wi\u0119c powiedzie\u0107: &#8222;Ok, chc\u0119 kupi\u0107 ten przedmiot&#8221;. I to by\u0142o zrobione. Kolejna ewolucja, ludzie nazywali to zarz\u0105dzanymi rynkami, ale lepsza terminologia i jest bardziej skuteczna, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o rynki us\u0142ug, to marketplace pick marketplace. Oznacza to, \u017ce rynek wybiera dostawc\u0119 i dokonuje transakcji.    <\/p>\n\n<p>Kiedy jedziesz Uberem, m\u00f3wisz tylko: chc\u0119 jecha\u0107 z punktu A do punktu B. Nie wybierasz kierowcy. Uber wybiera. Nie jest to te\u017c wyb\u00f3r dostawcy. To nie jest tak, \u017ce wysy\u0142aj\u0105 prac\u0119 do 20 kierowc\u00f3w i pierwszy, kt\u00f3ry kliknie, dostaje j\u0105, wysy\u0142aj\u0105 j\u0105 do jednej osoby, a ta osoba ma kilka minut, aby j\u0105 przyj\u0105\u0107, je\u015bli jej nie przyjmie, dostanie j\u0105 kto\u015b inny. Wi\u0119c to jest mega trend, kt\u00f3ry dzieje si\u0119 teraz w zak\u0142\u00f3caniu Upworks pionowo po pionie, gdzie teraz, je\u015bli chcesz cokolwiek zbudowa\u0107, wymieni\u0107 pomp\u0119 ciep\u0142a, jest firma o nazwie Tetra, zamiast i\u015b\u0107 do AngelList lub innej, w kt\u00f3rej po prostu robisz zdj\u0119cia, oni faktycznie robi\u0105 wycen\u0119, wybieraj\u0105 wykonawc\u0119, ustalaj\u0105 cen\u0119 i gotowe. To naprawd\u0119 poprawia komfort u\u017cytkowania. Jest to wi\u0119c ogromny trend.      <\/p>\n\n<p>Innym du\u017cym mega trendem jest dodawanie us\u0142ug do kategorii w celu stworzenia kategorii de novo. Jeste\u015bmy inwestorami w firmie o nazwie Alpaga, kt\u00f3ra jest rynkiem B2B dla wyposa\u017cenia restauracji. Wyposa\u017cenie restauracji, w zasadzie ludzie czekali, a\u017c jego amortyzacja spadnie do zera i nie zmieniali go. Ale teraz Alpaga powiedzia\u0142a: &#8222;Okej, stworzyli\u015bmy sie\u0107 instalator\u00f3w, sie\u0107 spedytor\u00f3w, kt\u00f3rzy wysy\u0142aj\u0105 sprz\u0119t, a my dajemy to jako przepustk\u0119&#8221;. W rezultacie kategoria ta przesz\u0142a od zera do milion\u00f3w w GMV. Dzieje si\u0119 tak w wielu kategoriach, w kt\u00f3rych nie by\u0142o rynk\u00f3w zbytu. S\u0105 to wi\u0119c g\u0142\u00f3wne trendy.      <\/p>\n\n<p>Spos\u00f3b, w jaki sztuczna inteligencja odgrywa t\u0119 rol\u0119, jest dwojaki. Po pierwsze, przep\u0142yw sprzedawc\u00f3w i przep\u0142yw sprzeda\u017cy. A potem opowiem o przep\u0142ywie kupuj\u0105cych. Tak wi\u0119c, w przep\u0142ywie sprzeda\u017cy, ka\u017cdy g\u0142\u00f3wny rynek wykorzystuje sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 do uproszczenia procesu publikowania. Wyobra\u017a sobie dawne czasy, kiedy odwiedza\u0142e\u015b eBay. Robisz 20 zdj\u0119\u0107, piszesz, wybierasz kategori\u0119, piszesz tytu\u0142, piszesz opis, wybierasz cen\u0119, a potem cierpliwie czekasz, a\u017c kto\u015b przyjdzie i kupi lub zalicytuje. To naprawd\u0119 sporo pracy. W rzeczywisto\u015bci proces eBay jest o wiele bardziej skomplikowany, poniewa\u017c pytaj\u0105 Ci\u0119, ile wa\u017cy, gdzie chcesz go wys\u0142a\u0107 itp. Wiele z tych rzeczy trzeba zgadywa\u0107.        <\/p>\n\n<p>Nowy model jest obecnie lepszy w pionie ni\u017c w poziomie. I cz\u0119sto rewolucyjni operatorzy zasiedziali, kt\u00f3rzy maj\u0105 dane, kt\u00f3re mog\u0105 to zrobi\u0107, ale w rzeczywisto\u015bci robisz kilka zdj\u0119\u0107, a poniewa\u017c rynek ma wszystkie dane, podaj\u0105 ci nazw\u0119, model, kategori\u0119, cen\u0119 i tak dalej. Jestem wi\u0119c inwestorem na rynku torebek o nazwie Rebag. Rebag ma oczywi\u015bcie wszystkie dane. S\u0105 jak Kelley Blue Book torebek. Znaj\u0105 stan, model i tak dalej. Wi\u0119c robisz kilka zdj\u0119\u0107, a oni powiedz\u0105 ci: &#8222;Okej, to jest&#8221;, nie jestem ekspertem od torebek, ale cokolwiek, &#8222;A Kelly, to jest warte $10,000. To ta kategoria, to ten stan&#8221;. Tworzy wi\u0119c ofert\u0119, podaje cen\u0119 i bum, mo\u017cesz sprzeda\u0107 w pi\u0119\u0107 minut. I tak, przep\u0142ywy sprzeda\u017cy s\u0105 ulepszane. Na przyk\u0142ad gracz TCG ju\u017c ma, mo\u017ce zrobi\u0107 zdj\u0119cie karty handlowej, natychmiast utworzy list\u0119, pozna cen\u0119 i wystawi j\u0105 na sprzeda\u017c. Firma Col-X robi to samo w przypadku przedmiot\u00f3w kolekcjonerskich. Tak wi\u0119c przep\u0142ywy sprzeda\u017cy s\u0105 znacznie ulepszane pionowo.           <\/p>\n\n<p>Nie dzia\u0142a to w ka\u017cdej kategorii. Je\u015bli pr\u00f3buj\u0119 sprzeda\u0107 iPhone&#8217;a lub komputer, nie mo\u017cna stwierdzi\u0107 na podstawie zdj\u0119cia, jak\u0105 ma pojemno\u015b\u0107 i jaki to dok\u0142adnie model itp. Wi\u0119c spos\u00f3b, w jaki ludzie to robi\u0105, polega na opisaniu przedmiotu za pomoc\u0105 g\u0142osu, a nast\u0119pnie wys\u0142aniu go do OpenAI Whisper, kt\u00f3ry go transkrybuje, otaguje, a nast\u0119pnie utworzy ofert\u0119. Jest wi\u0119c firma o nazwie Herosoft, kt\u00f3ra to robi.   <\/p>\n\n<p>Po stronie kupna istniej\u0105 trzy przep\u0142ywy zakup\u00f3w na platformach handlowych, a sztuczna inteligencja zak\u0142\u00f3ca tylko jeden z nich. Tak wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 strony zakupowej platform handlowych nie zostanie zak\u0142\u00f3cona, poniewa\u017c nie jest to konieczne. Tak wi\u0119c trzy kategorie, trzy mechanizmy zakupowe lub rynki po stronie kupna to przegl\u0105danie, czyli zakupy jako do\u015bwiadczenie. Ludzie, kt\u00f3rzy odwiedzaj\u0105 Vinted, tak naprawd\u0119 nie wiedz\u0105, czego szukaj\u0105. W rzeczywisto\u015bci lubi\u0105 przegl\u0105da\u0107 20 stron przedmiot\u00f3w, poniewa\u017c jest to jak zakupy jako rozrywka i mog\u0105 co\u015b kupi\u0107 lub nie. Dlatego nie chcesz sztucznej inteligencji, poniewa\u017c sztuczna inteligencja niczego nie zoptymalizuje. Nie pr\u00f3bujesz optymalizowa\u0107. Do\u015bwiadczenie przegl\u0105dania setek przedmiot\u00f3w jest faktycznym celem tego do\u015bwiadczenia. Wi\u0119c sztuczna inteligencja niczego tu nie zmieni.        <\/p>\n\n<p>Po drugie, szukaj. Wiesz, czego szukasz. A wyszukiwanie, owszem, mo\u017cna ulepszy\u0107, ale w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, je\u015bli wiesz, czego szukasz, wchodzisz na Amazon, wpisujesz nazw\u0119 lub model, poof, masz to. Tak wi\u0119c sztuczna inteligencja nie zmieni tego zasadniczo. Trzecia kategoria to jednak rozwa\u017cane zakupy, i tutaj pojawia si\u0119 Zillow, je\u015bli pr\u00f3bujesz kupi\u0107 samoch\u00f3d, je\u015bli pr\u00f3bujesz kupi\u0107 dom, je\u015bli pr\u00f3bujesz kupi\u0107 wysokiej klasy sprz\u0119t narciarski, jak na Curated, je\u015bli pr\u00f3bujesz gdzie\u015b pojecha\u0107 i podr\u00f3\u017cowa\u0107, nie znasz miejsca, co\u015b takiego jak Fora Travel, tam my\u015bl\u0119, \u017ce agenci b\u0119d\u0105 odgrywa\u0107 bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w prowadzeniu ci\u0119 i zmianie kategorii oraz u\u0142atwianiu transakcji. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce firma taka jak Curated, kt\u00f3ra korzysta\u0142a z us\u0142ug ludzkich doradc\u00f3w, zosta\u0142a sprzedana za niewielk\u0105 kwot\u0119, poniewa\u017c istnieje bardzo realne ryzyko zak\u0142\u00f3ce\u0144 ze strony sztucznej inteligencji. Dlatego my\u015bl\u0119, \u017ce w przypadku Zillow, czyli zakup\u00f3w nieruchomo\u015bci lub samochod\u00f3w, podejrzewam, \u017ce agenci AI odegraj\u0105 bardzo du\u017c\u0105 rol\u0119 w usprawnianiu transakcji.      <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>W rezultacie platformy te prawdopodobnie z czasem zyskaj\u0105 na warto\u015bci.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Wi\u0119c tak i nie, prawda? To niejasne, czasami przychodz\u0105 i wykorzystuj\u0105 posiadane dane, czasami nie. Wi\u0119c je\u015bli jeste\u015b rewolucyjnym operatorem zasiedzia\u0142ym, ala Rebag, czyli wci\u0105\u017c ma\u0142ym startupem, prawdopodobnie. Je\u015bli jeste\u015b eBayem lub Zillow, mniej prawdopodobne. Zw\u0142aszcza, \u017ce&#8230; Czy wola\u0142bym by\u0107 eBay Motors czy Carvana? A Carvana prawdopodobnie mo\u017ce wykona\u0107 lepsz\u0105 robot\u0119 w prowadzeniu u\u017cytkownika, dokonywaniu transakcji itp. ni\u017c eBay Motors. Tak wi\u0119c z tej perspektywy jest to niejasne.       <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Cz\u0119sto marketplace&#8217;y s\u0105 znane jako firmy typu playbook, w kt\u00f3rych naprawd\u0119 wprowadzasz pewne ulepszenia, aby zwi\u0119kszy\u0107 p\u0142ynno\u015b\u0107, dwie strony marketplace&#8217;u i tak dalej, a ostatecznie ko\u0144czysz ze zwyci\u0119zcami, kt\u00f3rzy dominuj\u0105 w czasie. Oczywi\u015bcie dzia\u0142amy w bran\u017cy fuzji i przej\u0119\u0107, a jednym z najwi\u0119kszych komentarzy, kt\u00f3re cz\u0119sto si\u0119 pojawiaj\u0105, jest brak synergii w konsolidacji rynku. S\u0105 jednak operatorzy, kt\u00f3rzy dobrze sobie radz\u0105, wykorzystuj\u0105c podr\u0119czniki, o kt\u00f3rych si\u0119 dowiedzieli, do tworzenia warto\u015bci, gdy kupuj\u0105 aktywa, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 nieco bardziej op\u00f3\u017anione.  <\/p>\n\n<p>Jakie s\u0105 wnioski wyci\u0105gni\u0119te z fuzji i przej\u0119\u0107 na rynku, kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi mo\u017ce nie dostrzega\u0107? Dlaczego Naspers tak mocno anga\u017cuje si\u0119 w to, co w rzeczywisto\u015bci by\u0142o modelami tworzenia opartymi na fuzjach i przej\u0119ciach? <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>W ramach tej samej kategorii fuzje i przej\u0119cia s\u0105 niezwykle skuteczne, poniewa\u017c rynki s\u0105 tak naprawd\u0119 najbardziej wygrane. W przypadku wielu kategorii, je\u015bli jeste\u015b sprzedawc\u0105, wystawisz ofert\u0119 tylko w jednym miejscu, poniewa\u017c mo\u017cesz dokona\u0107 transakcji tylko raz, a zatem wi\u0119cej sprzedawc\u00f3w przyci\u0105ga wi\u0119cej kupuj\u0105cych i tworzy kategori\u0119, w kt\u00f3rej zwyci\u0119zca bierze najwi\u0119cej. Tak wi\u0119c, je\u015bli jeste\u015b na przyk\u0142ad w kraju lub w dowolnej bran\u017cy, w dowolnej lokalizacji geograficznej, w kt\u00f3rej masz dw\u00f3ch graczy, nie ma znaczenia, gdzie udzia\u0142 w rynku &#8230; C\u00f3\u017c, chcesz, aby by\u0142o to 60\/40, 50\/50 lub 70\/30, to w rzeczywisto\u015bci jest to do\u015b\u0107 okropne, poniewa\u017c nie mo\u017cesz zarabia\u0107.   <\/p>\n\n<p>I to jest naprawd\u0119 kategoria, wi\u0119c je\u015bli my\u015blisz o kategoriach teoretycznych gier, dominuj\u0105cej strategii, wi\u0119c je\u015bli nie wydajesz, a oni wydaj\u0105, wygrywaj\u0105. Je\u015bli ty wydajesz, a oni nie wydaj\u0105, ty wygrywasz. Wi\u0119c oboje wydajecie, co ko\u0144czy si\u0119 negatywnym wynikiem, w kt\u00f3rym \u017caden z nich nie zarabia, a ty wydajesz du\u017co pieni\u0119dzy na marketing z ujemn\u0105 mar\u017c\u0105. Je\u015bli jednak si\u0119 po\u0142\u0105czysz, to jeden plus jeden r\u00f3wna si\u0119 10, wszystko si\u0119 poprawi. Poprawia si\u0119 p\u0142ynno\u015b\u0107, spadaj\u0105 koszty pozyskania klienta. Widzieli\u015bmy wi\u0119c wiele przyk\u0142ad\u00f3w podobnych firm o du\u017cych rozmiarach, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 i przekszta\u0142ci\u0142y kategori\u0119.     <\/p>\n\n<p>Tak wi\u0119c Mercado Libre, je\u015bli wr\u00f3cimy do historii, pomog\u0142em wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cy\u0107 firm\u0119 o nazwie Deremate, kt\u00f3ra przez d\u0142ugi czas, a\u017c do nieudanego IPO, by\u0142a dominuj\u0105cym graczem. Potem Mercado Libre, kt\u00f3re wci\u0105\u017c by\u0142o sp\u00f3\u0142k\u0105 kapita\u0142ow\u0105, a my po prostu przelali\u015bmy wszystkie pieni\u0105dze, aby wej\u015b\u0107 na gie\u0142d\u0119, a tego nie zrobili\u015bmy, zacz\u0119\u0142o przejmowa\u0107 kontrol\u0119. Do 2005 r. by\u0142o to 70% MELI i 30% nas, a my byli\u015bmy dochodow\u0105 firm\u0105, w wyniku czego \u017cadna z nich nie radzi\u0142a sobie dobrze. Kiedy obie firmy po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w 2005 r., MELI zacz\u0119\u0142o si\u0119 rozwija\u0107, a jeden plus jeden r\u00f3wna\u0142o si\u0119 10. W OLX sprawdzi\u0142o si\u0119 to wielokrotnie.    <\/p>\n\n<p>Teraz niekoniecznie ma to zastosowanie, je\u015bli kupujesz gracza w innym kraju, poniewa\u017c do niedawna nie by\u0142o transakcji transgranicznych. Nie mia\u0142o to zastosowania, je\u015bli kupowa\u0142e\u015b ludzi w innych kategoriach, w kt\u00f3rych nie by\u0142o p\u0142ynno\u015bci krzy\u017cowej. Teraz, w OLX, zasady s\u0105 takie, \u017ce wygrywasz transakcje CDC kupuj\u0105c i sprzedaj\u0105c towary, poniewa\u017c ludzie dokonuj\u0105 transakcji wiele razy w miesi\u0105cu. A nast\u0119pnie wykorzystujesz to, aby wygra\u0107 samochody lub nieruchomo\u015bci, gdzie ludzie dokonuj\u0105 transakcji tylko raz na pi\u0119\u0107 lub 10 lat. Mo\u017cna te\u017c p\u00f3j\u015b\u0107 w innym kierunku.    <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>To jest ko\u0142o zamachowe.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>I to by\u0142o ko\u0142o zamachowe.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Warto jednak wspomnie\u0107 o kilku interesuj\u0105cych trendach. Transakcje transgraniczne to ju\u017c co\u015b. Tak wi\u0119c Vinted, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z naszych du\u017cych sukces\u00f3w i o kt\u00f3rym powiemy wi\u0119cej p\u00f3\u017aniej, przet\u0142umaczy\u0142 oferty automatycznie za pomoc\u0105 sztucznej inteligencji, a w\u0142a\u015bciwie m\u00f3wi\u0105c o wi\u0119kszym wp\u0142ywie sztucznej inteligencji, rozmowy mi\u0119dzy kupuj\u0105cymi a sprzedaj\u0105cymi s\u0105 t\u0142umaczone automatycznie w ich ojczystym j\u0119zyku za pomoc\u0105 sztucznej inteligencji, a tak\u017ce zintegrowali p\u0142atno\u015bci i wysy\u0142k\u0119 transgraniczn\u0105 w taki spos\u00f3b, \u017ce mo\u017cna wys\u0142a\u0107 w dowolne miejsce w Europie za oko\u0142o dwa euro. W rezultacie stworzyli pierwszego europejskiego gracza, kt\u00f3ry wcze\u015bniej nie istnia\u0142. By\u0142y to Niemcy, Wielka Brytania.    <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Chcia\u0142em po\u015bwi\u0119ci\u0107 kilka minut na FJ Labs i to, co tam robisz. Zainwestowa\u0142e\u015b w ponad 1100 sp\u00f3\u0142ek, co jest ogromn\u0105 liczb\u0105. Jestem wi\u0119c pewien, \u017ce wszyscy chcieliby wiedzie\u0107, jak sobie z tym radzisz, jak wybierasz zwyci\u0119zc\u00f3w, jak podchodzisz do pe\u0142nego inwestowania, a tak\u017ce na czym si\u0119 koncentrujesz.  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Nie b\u0119dzie wi\u0119c zaskoczeniem dla nikogo, kto tego s\u0142ucha, \u017ce skupiam si\u0119 na rynkach i firmach z efektem sieci. Uwielbiam je, s\u0105 wydajne kapita\u0142owo, wygrywaj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107, s\u0105 skalowalne, zu\u017cywaj\u0105 bardzo ma\u0142o kapita\u0142u i pod\u0105\u017caj\u0105 za ko\u0142em zamachowym przedsi\u0119wzi\u0119cia. Na przyk\u0142ad wst\u0119pny zal\u0105\u017cek w wysoko\u015bci miliona, zal\u0105\u017cek w wysoko\u015bci trzech milion\u00f3w, zal\u0105\u017cek A w wysoko\u015bci siedmiu, 10 milion\u00f3w, zal\u0105\u017cek B w wysoko\u015bci 15, 20 milion\u00f3w, a przy takim poziomie kapita\u0142u mo\u017cna zbudowa\u0107 bardzo udane, skuteczne firmy. Nie jest to prawd\u0105 w przypadku wielu innych firm i kategorii, kt\u00f3re potrzebuj\u0105, je\u015bli chcesz zapali\u0107 \u015bwiat\u0142o w firmie zajmuj\u0105cej si\u0119 badaniami nad fuzj\u0105 j\u0105drow\u0105, prawdopodobnie potrzebujesz setek milion\u00f3w w dniu zero, a to nie sprawia, \u017ce jest to bardzo op\u0142acalne przedsi\u0119wzi\u0119cie.   <\/p>\n\n<p>Wi\u0119c FJ Labs jest funduszem venture, ostatni fundusz to 300 milion\u00f3w, nast\u0119pny fundusz to prawdopodobnie r\u00f3wnie\u017c 300 milion\u00f3w, zbieramy je teraz. Ale zachowujemy si\u0119 jak anio\u0142owie biznesu. My\u015bl\u0119 wi\u0119c, \u017ce to, co robimy, nazywam inwestowaniem w anio\u0142y na skal\u0119 venture. Wi\u0119c to, co robi\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej, kiedy by\u0142em CEO OLX i innych firm, jako anio\u0142, nadal robi\u0119 dzisiaj jako inwestor venture capital. R\u00f3\u017cnica polega na liczbie czek\u00f3w, kt\u00f3re wypisuj\u0119. Teraz nie jest tak, \u017ce robi\u0119 odg\u00f3rn\u0105 konstrukcj\u0119 portfela w celu optymalizacji zwrot\u00f3w, jest to bardziej odzwierciedlenie mojej osobowo\u015bci.     <\/p>\n\n<p>Na \u015bwiecie jest wiele problem\u00f3w i potrzebuj\u0119 wielu za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 je rozwi\u0105za\u0107, a je\u015bli spotkam za\u0142o\u017cyciela, kt\u00f3ry mi si\u0119 podoba i rozwi\u0105zuje problem, kt\u00f3ry mi si\u0119 podoba, inwestuj\u0119. Okazuje si\u0119, \u017ce w dzisiejszych czasach jest oko\u0142o 150 nowych inwestycji rocznie. Teraz proces, jak wybieram firmy, w kt\u00f3re inwestuj\u0119? Ka\u017cdego tygodnia otrzymujemy 300 transakcji przychodz\u0105cych. Pi\u0119kno budowania tych rynk\u00f3w od 27 lat polega na tym, \u017ce mam mark\u0119, je\u015bli chodzi o rynki. I tak co tydzie\u0144 otrzymujemy 300 transakcji od innych VC i dzielimy si\u0119 wieloma transakcjami z innymi VC, nie konkurujemy z nimi. Oni wypisuj\u0105 czeki na 10 milion\u00f3w dolar\u00f3w, a my na 400 tysi\u0119cy. Od wielu za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rych wsparli\u015bmy w przesz\u0142o\u015bci, wsparli\u015bmy 2000 za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rzy wracaj\u0105 z kolejn\u0105 firm\u0105, wysy\u0142aj\u0105 nam swoich pracownik\u00f3w, wysy\u0142aj\u0105 nam swoich przyjaci\u00f3\u0142, a nast\u0119pnie przyci\u0105gaj\u0105 nas tylko ze wzgl\u0119du na mark\u0119. Otrzymujemy 300 transakcji tygodniowo, mamy dziewi\u0119ciu inwestor\u00f3w w firmie, transakcje s\u0105 losowo przypisywane do jednego z dziewi\u0119ciu inwestor\u00f3w, przegl\u0105damy je, odbieramy telefony od oko\u0142o 50 z nich, inne s\u0105 poza zakresem, zbyt wcze\u015bnie lub cokolwiek innego. Mamy godzinne podsumowanie, podczas kt\u00f3rego oceniamy cztery rzeczy: czy podoba nam si\u0119 zesp\u00f3\u0142? Czy podoba nam si\u0119 ekonomika jednostki i biznes? Czy podobaj\u0105 nam si\u0119 warunki transakcji i czy podoba nam si\u0119 teza?           <\/p>\n\n<p>Pozwol\u0119 sobie teraz om\u00f3wi\u0107 ka\u017cdy z nich nieco bardziej szczeg\u00f3\u0142owo. Czy podoba nam si\u0119 zesp\u00f3\u0142? Ka\u017cdy VC na \u015bwiecie powie ci: &#8222;Inwestuj\u0119 tylko w wyj\u0105tkowych ludzi&#8221;. Nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce &#8222;wiem, kiedy to widz\u0119&#8221;. Tak wi\u0119c dla nas definiujemy to jako wyj\u0105tkowo elokwentnych wizjonerskich sprzedawc\u00f3w, kt\u00f3rzy wiedz\u0105 r\u00f3wnie\u017c, jak wykonywa\u0107, a spos\u00f3b, w jaki oceniam to podczas godzinnej rozmowy telefonicznej, czy wiedz\u0105, jak wykonywa\u0107, to spos\u00f3b, w jaki opisuj\u0105 numer dwa. Jak dobry jest biznes? Jaki jest ca\u0142kowity adresowalny rozmiar rynku? Jaka jest struktura mar\u017cy? Jaki jest koszt pozyskania klienta? Jaka jest g\u0119sto\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w kluczowych, je\u015bli je kupujesz? Jaki jest szacowany koszt pozyskania klienta przy pe\u0142nym obci\u0105\u017ceniu? Jak to si\u0119 ma do mar\u017cy na transakcj\u0119? Jakie jest twoje wyst\u0105pienie? Jaki jest stosunek CAC do LTV po sze\u015bciu miesi\u0105cach, 12 miesi\u0105cach, 18 miesi\u0105cach, dw\u00f3ch latach itd.             <\/p>\n\n<p>Nawet przed uruchomieniem chc\u0119, aby\u015b przeprowadzi\u0142 wystarczaj\u0105co du\u017co test\u00f3w, nawet z 1000 $, aby\u015b m\u00f3g\u0142 to wyrazi\u0107. Je\u015bli tego nie potrafisz, prawdopodobnie oznacza to, \u017ce nie rozumiesz biznesu tak dobrze, jak ci si\u0119 wydaje. Po trzecie, warunki transakcji, a ja jestem wra\u017cliwy na cen\u0119. Poniewa\u017c jeste\u015bmy tak du\u017cymi inwestorami, znamy median\u0119 w naszej kategorii. Wiemy wi\u0119c, gdzie powinna znajdowa\u0107 si\u0119 mediana nasion A, B, C itp. i staramy si\u0119 inwestowa\u0107 w pobli\u017cu mediany. Mediana jest znacznie ni\u017csza ni\u017c \u015brednia, poniewa\u017c w ostatnim roku wzros\u0142a dzi\u0119ki transakcjom zwi\u0105zanym ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 i kryptowalutami.     <\/p>\n\n<p>A po czwarte, czy spe\u0142nia nasz\u0105 tez\u0119 dotycz\u0105c\u0105 przysz\u0142ej mobilno\u015bci, nieruchomo\u015bci, \u017cywno\u015bci itp. Wszystkie cztery musz\u0105 by\u0107 prawdziwe. Tak wi\u0119c po godzinnej rozmowie telefonicznej przeprowadzamy podsumowanie oceniaj\u0105ce te cztery rzeczy, kt\u00f3re jest prezentowane w naszym komitecie inwestycyjnym w ka\u017cdy wtorek. Przegl\u0105damy 40, 50 transakcji, a jeden z czterech partner\u00f3w, w tym ja, odbywa drug\u0105 rozmow\u0119 z powiedzmy pi\u0119cioma, dziesi\u0119cioma firmami tygodniowo, a nast\u0119pnie inwestujemy w trzy z nich ka\u017cdego tygodnia. Mamy wi\u0119c 1% wsp\u00f3\u0142czynnik konwersji z g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci lejka do dolnej cz\u0119\u015bci lejka, co prowadzi do 150 inwestycji rocznie, 1200 inwestycji do tej pory, 350 wyj\u015b\u0107 i to dzia\u0142a ca\u0142kiem dobrze. Osi\u0105gn\u0119li\u015bmy 30% zrealizowan\u0105 stop\u0119 IRR w ci\u0105gu 27 lat.     <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>To imponuj\u0105ce robi\u0107 to na tak\u0105 skal\u0119. Chcia\u0142bym pokr\u00f3tce om\u00f3wi\u0107 jeden temat inwestycyjny, kt\u00f3ry by\u0142 bardzo wa\u017cny dla FJ Labs w ci\u0105gu ostatniego roku, a mianowicie rynki B-to-B. Napisa\u0142e\u015b kilka komentarzy, \u017ce te rynki zosta\u0142y skutecznie pozostawione w tyle, podczas gdy konsumenci mieli wszystkie innowacje w ci\u0105gu ostatnich 15, 20 lat. Czy mo\u017cesz nam powiedzie\u0107, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 kieszenie mo\u017cliwo\u015bci w B-to-B, na kt\u00f3re wszyscy powinni\u015bmy zwraca\u0107 uwag\u0119?   <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Pomy\u015bl wi\u0119c o swoim \u017cyciu jako konsumenta, kt\u00f3re zosta\u0142o ca\u0142kowicie przekszta\u0142cone przez rynki. Mo\u017cesz kupi\u0107 wszystko w Amazon, kt\u00f3ry jest g\u0142\u00f3wnie rynkiem, i otrzyma\u0107 to do domu w ci\u0105gu dw\u00f3ch dni. Mo\u017cesz zam\u00f3wi\u0107 jedzenie na DoorDash, innym rynku, mo\u017cesz i\u015b\u0107 i zam\u00f3wi\u0107 artyku\u0142y spo\u017cywcze na Instacart, innym rynku. Mo\u017cesz zarezerwowa\u0107 hotel na Booking lub miejsce na Airbnb, mo\u017cesz wynaj\u0105\u0107 samoch\u00f3d na Uber. Wszystko jest niezwykle wygodne, a jednak w \u015bwiecie biznesu, czy to w du\u017cych przedsi\u0119biorstwach, czy w ma\u0142ych i \u015brednich firmach, wszystko nadal opiera si\u0119 na e-mailach, d\u0142ugopisach i papierze oraz relacjach.    <\/p>\n\n<p>Tak wi\u0119c, je\u015bli chcesz kupi\u0107 produkty petrochemiczne, nie ma katalogu tego, co jest dost\u0119pne. M\u00f3wi\u0119 tylko, \u017ce potrzebuj\u0119 listy, nie m\u00f3wi\u0119 nawet, \u017ce istnieje przycisk zakupu, nie ma \u0142\u0105czno\u015bci z fabryk\u0105 w celu zrozumienia op\u00f3\u017anie\u0144 i zdolno\u015bci produkcyjnych, nie ma zam\u00f3wie\u0144 online, nie ma p\u0142atno\u015bci online, nie ma \u015bledzenia zam\u00f3wienia i nie ma finansowania. Wszystko to musi mie\u0107 miejsce w ka\u017cdej kategorii, w ka\u017cdej bran\u017cy, w ka\u017cdym regionie geograficznym. Podobnie, je\u015bli jeste\u015b w\u0142a\u015bcicielem ma\u0142ej firmy, wyobra\u017a sobie, \u017ce jeste\u015b Luigim i stworzy\u0142e\u015b swoj\u0105 ma\u0142\u0105 pizzeri\u0119, dlaczego j\u0105 stworzy\u0142e\u015b? C\u00f3\u017c, lubisz gotowa\u0107 pizze, lubisz rozmawia\u0107 z klientami, a jednak jak\u0105 prac\u0119 wykonujesz dzisiaj? Tworzysz stron\u0119 internetow\u0105, odpowiadasz na komentarze w Google, Yelp i Tripadvisor, negocjujesz z Google, z Uberem i DoorDash, negocjujesz z OpenTable, kupujesz POS, zarz\u0105dzasz flot\u0105 dostawcz\u0105, kupujesz zapasy.     <\/p>\n\n<p>To nie jest praca, na kt\u00f3r\u0105 si\u0119 zapisa\u0142e\u015b. Tak wi\u0119c wszystko to r\u00f3wnie\u017c musi zosta\u0107 zdigitalizowane. Tak wi\u0119c sze\u015b\u0107 tez, w kt\u00f3re inwestujemy, to po pierwsze, cyfryzacja nak\u0142ad\u00f3w i nak\u0142ad\u00f3w na du\u017c\u0105 skal\u0119. Tak wi\u0119c, produkty petrochemiczne, stal, lit, z\u0142om i tak dalej, ale tak\u017ce cz\u0119\u015bci maszyn, ci\u0119\u017ckie maszyny, rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 wykorzystywane do produkcji innych cz\u0119\u015bci. Po drugie, cyfryzacja ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw, pomagaj\u0105ca Luigiemu na ca\u0142ym \u015bwiecie. Przyk\u0142adem takiej firmy jest Slice, kt\u00f3ra zdigitalizowa\u0142a 20 000 pizzerii, osi\u0105gaj\u0105c ponad miliard GMV. Fresha dla salon\u00f3w fryzjerskich, Cents dla pralni chemicznych, Momence dla studi\u00f3w jogi. Ponownie, dzieje si\u0119 to pionowo po pionie. Chowbus dla chi\u0144skich restauracji.        <\/p>\n\n<p>Po trzecie, przenoszenie \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw z Chin, bior\u0105c pod uwag\u0119 zimn\u0105 wojn\u0119. Dotyczy to g\u0142\u00f3wnie Indii, ale tak\u017ce Meksyku, a nawet on-shoringu. Inwestujemy wi\u0119c w firmy takie jak Zeot, kt\u00f3ra jest rynkiem odzie\u017cowym pomagaj\u0105cym ma\u0142ym indyjskim producentom odzie\u017cy sprzedawa\u0107 swoje produkty ZARA na ca\u0142ym \u015bwiecie. Poniewa\u017c oczywi\u015bcie nie wiedz\u0105, jak zrobi\u0107 prototyp, nie wiedz\u0105, jak wygra\u0107 RFQ, nie wiedz\u0105, jak radzi\u0107 sobie z c\u0142em i fakturowaniem, wi\u0119c rynek zrobi to wszystko za nich.   <\/p>\n\n<p>Po czwarte, rynki Libre wspieraj\u0105ce wszystkie te dzia\u0142ania, a wi\u0119c rynek dla pracownik\u00f3w fizycznych, taki jak Java Talent w Europie, lub firma o nazwie War Cry, kt\u00f3ra \u015bwiadczy us\u0142ugi naftowe dla pracownik\u00f3w platform wiertniczych. Kiedy\u015b nazywa\u0142a si\u0119 RigUp, a ich warto\u015b\u0107 w GSV wynosi\u0142a chyba miliard dolar\u00f3w. Po pi\u0105te, infrastruktura. Tak wi\u0119c firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 automatyzacj\u0105, firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 wysy\u0142k\u0105 i pakowaniem na ostatniej mili, takie jak ShipBob, cyfrowi spedytorzy, tacy jak Flexport, firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 p\u0142atno\u015bciami, takie jak Stripe lub rapid! Firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 robotyk\u0105, kt\u00f3re faktycznie automatyzuj\u0105 ca\u0142\u0105 kompletacj\u0119 i pakowanie na ostatniej mili, takie jak Figer.   <\/p>\n\n<p>Wszystko to jest wi\u0119c kolejnym du\u017cym obszarem inwestycji, a po sz\u00f3ste, re-commerce. Tak wi\u0119c firma taka jak Ghost, kt\u00f3ra pomaga up\u0142ynni\u0107 nadwy\u017cki zapas\u00f3w zamiast i\u015b\u0107 do Century 21. Teraz ma\u0142e sklepy detaliczne mog\u0105 kupi\u0107 10 tys. partii towaru bez konieczno\u015bci wydawania 2 milion\u00f3w dolar\u00f3w. I tak, te sze\u015b\u0107 tez, kt\u00f3re obejmuj\u0105 dziesi\u0105tki bilion\u00f3w kategorii, s\u0105 w zasadzie na poziomie 1% penetracji. Wszystko musi zosta\u0107 zdigitalizowane; to jest co\u015b, co &#8230; Fala, kt\u00f3ra b\u0119dzie trwa\u0107 przez 10, 20 lat, a my staramy si\u0119 by\u0107 kontrarianami. Pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego to robimy i oczywi\u015bcie jeste\u015bmy pod wp\u0142ywem sztucznej inteligencji, wykorzystuje sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, w przeciwie\u0144stwie do inwestowania tylko w firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, poniewa\u017c uwa\u017cam, \u017ce s\u0105 one znacznie przewarto\u015bciowane, wyst\u0119puj\u0105 zak\u0142\u00f3cenia na lewym polu ala deep seed i tak dalej, to ma mniej sensu.      <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Wyobra\u017cam sobie, \u017ce jest te\u017c sporo mo\u017cliwo\u015bci na rynkach us\u0142ug B-to-B.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Absolutnie.<\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Tak, absolutnie. Wspomnia\u0142e\u015b wcze\u015bniej o Vinted, ale dla publiczno\u015bci mo\u017ce powiedz nam troch\u0119 o tym, czym jest Vinted i jak uda\u0142o im si\u0119 zrewolucjonizowa\u0107 europejsk\u0105 kategori\u0119 rynku og\u0142osze\u0144, szczeg\u00f3lnie w bran\u017cy modowej. To, co zaobserwowali\u015bmy z zewn\u0105trz, to zar\u00f3wno innowacje, jak i ekonomia, kt\u00f3r\u0105 uda\u0142o im si\u0119 uzyska\u0107 po stronie wysy\u0142ki poprzez ograniczenie transakcji transgranicznych, ale tak\u017ce wprowadzili innowacje w modelu biznesowym, odchodz\u0105c od op\u0142at od sprzedawc\u00f3w na rzecz tego interesuj\u0105cego modelu ochrony kupuj\u0105cych. By\u0142oby interesuj\u0105ce us\u0142ysze\u0107 troch\u0119 o tym, dlaczego te rzeczy zmieni\u0142y gr\u0119 i do czego to ostatecznie doprowadzi\u0142o, poniewa\u017c jest to obecnie jeden z najbardziej warto\u015bciowych scale-up\u00f3w w Europie z wycen\u0105 5 miliard\u00f3w dolar\u00f3w.  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Tak wi\u0119c Vinted zaczyna\u0142 jako Poshmark dla Europy i radzi\u0142 sobie dobrze. Zosta\u0142 sfinansowany przez Bert\u0119 i Inside, i tak dalej, ur\u00f3s\u0142 do 100 milion\u00f3w GMV, pobiera\u0142 15, 20% od sprzedawc\u00f3w. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce nie radzi\u0142 sobie zbyt dobrze, a oni dryfowali po wodzie. Zwr\u00f3cili si\u0119 do osoby, kt\u00f3ra ze mn\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a, a kt\u00f3ra obecnie jest dyrektorem generalnym Vinted, Thomasa, aby im pom\u00f3g\u0142. I zainwestowali\u015bmy w czasie, gdy Thomas przyszed\u0142, a plan by\u0142 w rzeczywisto\u015bci do\u015b\u0107 prosty, polega\u0142 na wdro\u017ceniu tego, co zdefiniowa\u0142em jako podr\u0119cznik og\u0142osze\u0144 3.0.    <\/p>\n\n<p>Napisa\u0142em, gdzie powinien znajdowa\u0107 si\u0119 ten poradnik i w rzeczywisto\u015bci znajduje si\u0119 on na moim blogu latem 2012 roku, wi\u0119c do\u015b\u0107 wcze\u015bnie. Powiedzia\u0142em: &#8222;Przysz\u0142o\u015b\u0107 og\u0142osze\u0144 jest transakcyjna, zamierzasz wbudowa\u0107 wysy\u0142k\u0119 w depozyt i b\u0119dzie ona op\u0142acana przez kupuj\u0105cego&#8221;. A my\u015blenie za tym by\u0142o takie, \u017ce p\u0142ac\u0105c kupuj\u0105cemu, osoba p\u0142ac\u0105ca za us\u0142ug\u0119 otrzymuje warto\u015b\u0107. Tak wi\u0119c w przypadku odbioru w domu od sprzedaj\u0105cego, p\u0142aci za to sprzedaj\u0105cy, poniewa\u017c to on otrzymuje warto\u015b\u0107. Je\u015bli masz us\u0142ug\u0119 escrow, w kt\u00f3rej kupuj\u0105cy mo\u017ce powiedzie\u0107: &#8222;Ok, to nie by\u0142 w\u0142a\u015bciwy przedmiot. Nie chc\u0119 za niego p\u0142aci\u0107&#8221;. To kupuj\u0105cy czerpie z tego korzy\u015bci, a wys\u0142anie go do niego oznacza, \u017ce to on za niego p\u0142aci.     <\/p>\n\n<p>Zasadniczo nale\u017cy wi\u0119c pobiera\u0107 op\u0142aty od osoby posiadaj\u0105cej warto\u015b\u0107. Zdali\u015bmy sobie spraw\u0119, zw\u0142aszcza na rynkach wschodz\u0105cych, i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dotyczy\u0142o to r\u00f3wnie\u017c Europy Zachodniej, \u017ce sprzedawcy byli niezwykle wra\u017cliwi na ceny. W momencie, gdy usun\u0119li\u015bmy op\u0142at\u0119 od sprzedawcy, p\u0142ynno\u015b\u0107 i zapasy wzros\u0142y dramatycznie, a ch\u0119\u0107 zak\u0142\u00f3cenia dzia\u0142ania platformy dramatycznie spad\u0142a. Tak wi\u0119c pierwszym krokiem w Vinted by\u0142o zastosowanie dos\u0142ownie podr\u0119cznika OLX. Wej\u015bcie za darmo, masowe kampanie telewizyjne i eksplozja wolumen\u00f3w. Tak wi\u0119c teza, aby przede wszystkim przej\u015b\u0107 do og\u0142osze\u0144, jeszcze nietransakcyjnych, zamiast pobiera\u0107 prowizj\u0119, zadzia\u0142a\u0142a, absolutnie zadzia\u0142a\u0142a w modzie, dzia\u0142a\u0142a szczeg\u00f3lnie dobrze w przypadku produkt\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y do kategorii artyku\u0142\u00f3w modowych typu 30, 40 euro.     <\/p>\n\n<p>Faza druga polega\u0142a na wdro\u017ceniu kategorii transakcyjnej, w kt\u00f3rej nasza firma pobiera\u0142a op\u0142aty od kupuj\u0105cego, co jest innowacyjnym modelem biznesowym, do tego momentu nikt tego nie robi\u0142. My\u015bl\u0119, \u017ce zrobili\u015bmy to na [inaudible 00:41:09] w tym samym, mniej wi\u0119cej tym samym czasie, poniewa\u017c ponownie, jest to zastosowanie strategii, kt\u00f3r\u0105 zdefiniowa\u0142em, gdy by\u0142em w OLX, i to naprawd\u0119, naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o. I to naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o we Francji, gdzie absorpcja wynios\u0142a do 90%. Tak wi\u0119c efektywne wykorzystanie oczywi\u015bcie najpierw wzros\u0142o z 15% do zera lub trzech z podbiciem i reklamami itp., a nast\u0119pnie wr\u00f3ci\u0142o do 10%.   <\/p>\n\n<p>Gdy to zadzia\u0142a\u0142o, Thomas wprowadza\u0142 kolejne innowacje. Dokona\u0142 automatycznego t\u0142umaczenia ofert, automatycznego t\u0142umaczenia rozm\u00f3w, wynegocjowa\u0142 te transgraniczne umowy z urz\u0119dami pocztowymi, aby m\u00f3c wysy\u0142a\u0107 przesy\u0142ki w ca\u0142ej Europie i stworzy\u0142 prawdziw\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107. To, co si\u0119 sta\u0142o, je\u015bli by\u0142e\u015b w Leboncoin, czyli Chrysalis we Francji, to tylko francuskie oferty. A posiadanie tam p\u0142ynno\u015bci nie pomog\u0142o im w dotarciu do innych kraj\u00f3w. Vinted by\u0142 tak dominuj\u0105cy we Francji, \u017ce pomy\u015bla\u0142: &#8222;Hej, dlaczego nie wykorzystamy tej p\u0142ynno\u015bci, aby nast\u0119pnie uda\u0107 si\u0119 do Hiszpanii, W\u0142och, Wielkiej Brytanii, Niemiec?&#8221;.    <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Poniewa\u017c masz wbudowan\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107 po stronie poda\u017cy.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Dok\u0142adnie. I zadzia\u0142a\u0142o to bardzo dobrze, kontynuuj\u0105c podr\u0119cznik masowej reklamy telewizyjnej, buduj\u0105c poda\u017c i popyt, tworz\u0105c p\u0142ynno\u015b\u0107, maj\u0105c najni\u017csz\u0105 struktur\u0119 koszt\u00f3w, wi\u0119c wszyscy inni, Bastiers \u015bwiata brali 15, 20%, pracuj\u0105c nad wy\u017cszymi punktami cenowymi, maj\u0105c ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 na Litwie i b\u0119d\u0105c bardzo zdyscyplinowanym pod wzgl\u0119dem koszt\u00f3w, mogli podci\u0105\u0107 wszystkich i rosn\u0105\u0107 szybciej. Firma jest na fali, powiedzmy, \u017ce w zesz\u0142ym roku osi\u0105gn\u0119\u0142a 6 miliard\u00f3w GMV, 600 milion\u00f3w przychod\u00f3w z reklam, 80 milion\u00f3w wolnych przep\u0142yw\u00f3w pieni\u0119\u017cnych, ma 400 lub 500 milion\u00f3w w banku, ma 50% mar\u017cy EBITDA w Wielkiej Brytanii, 45% we Francji. <\/p>\n\n<p>I plan jest taki, aby przenie\u015b\u0107 ten poziom sukcesu do wszystkich innych kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych s\u0105, po pierwsze. Po drugie, rozszerzy\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na produkty luksusowe. W ci\u0105gu jednego roku s\u0105 ju\u017c tak du\u017ce, jak w tym roku, bez wydawania pieni\u0119dzy, dodaj\u0105c uwierzytelnianie luksusowych przedmiot\u00f3w. Po trzecie, dodaj\u0105 przedmioty kolekcjonerskie, a po czwarte, elektronik\u0119. A mo\u017ce numer pi\u0119\u0107, w odleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci, trafi do Stan\u00f3w Zjednoczonych, kto wie? Ale zdecydowanie numer jeden, po prostu wygrywaj\u0105c reszt\u0119 Europy na tym samym poziomie, bez wchodzenia w nowe kategorie, to firma warta 15 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, wygrywaj\u0105c kilka innych kategorii, takich jak luksus, to firma warta 50 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, a potem mo\u017ce 100, a potem wchodz\u0105c do USA, mo\u017ce wi\u0119cej. My\u015bl\u0119 wi\u0119c, \u017ce ta firma jest na fali. Zak\u0142adam co najmniej trzykrotny, a mo\u017ce nawet dziesi\u0119ciokrotny wzrost. Thomas to maszyna; nie zatrzyma si\u0119, dop\u00f3ki nie wygra.        <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Przejd\u017amy na chwil\u0119 do Quince. Jest to gra na luksusie w przyst\u0119pnej cenie. Opowiedz nam troch\u0119 o tym, jak ten biznes rozkwit\u0142 i co zrobi\u0142e\u015b w zakresie podr\u0119cznika i innowacji modelu biznesowego, aby uczyni\u0107 ten biznes udanym prze\u0142omem w tej kategorii?  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Marki skierowane bezpo\u015brednio do konsument\u00f3w nie s\u0105 niczym nowym. Zyska\u0142y one na popularno\u015bci w ci\u0105gu ostatnich kilku dekad, ale \u017cadna z nich nie radzi\u0142a sobie szczeg\u00f3lnie dobrze. Patrz\u0105c na Warby Parker i r\u00f3\u017cne firmy produkuj\u0105ce materace itp., problem polega na tym, \u017ce maj\u0105 one do\u015b\u0107 wysokie koszty pozyskania klienta. Nie maj\u0105 du\u017cej powtarzalno\u015bci. Maj\u0105 du\u017co zapas\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 uj\u0105\u0107 w bilansie, lub kt\u00f3re pozostaj\u0105 na \u0142odziach przez 90 dni, poniewa\u017c pochodz\u0105 z Azji.    <\/p>\n\n<p>Sid, za\u0142o\u017cyciel Quince, kt\u00f3ry jest niesamowity, mia\u0142 wiele spostrze\u017ce\u0144. Powiedzia\u0142: &#8222;Hej, mo\u017ce uda mi si\u0119 przekszta\u0142ci\u0107 to w prawdziwy rynek. Mo\u017ce to by\u0107 biznes bez zapas\u00f3w, w kt\u00f3rym fabryki w Azji faktycznie ponosz\u0105 koszty zapas\u00f3w. Po drugie, aby uczyni\u0107 go bardziej wydajnym. Zamiast wysy\u0142a\u0107 je na \u0142odziach, b\u0119dziemy wysy\u0142a\u0107 je samolotem. Oczywi\u015bcie potrzebna jest nieco wy\u017csza cena, w wyniku czego b\u0119dziemy w stanie obraca\u0107 zapasami co pi\u0119\u0107 dni, a nie co 90 dni, co znacznie poprawia efektywno\u015b\u0107 kapita\u0142ow\u0105 w strukturze mar\u017cy&#8221;. <\/p>\n\n<p>A z perspektywy pozycjonowania, kiedy my\u015blisz o tym, kto radzi sobie naprawd\u0119 dobrze, problem z Amazonem polega na tym, \u017ce w ka\u017cdej kategorii masz niesko\u0144czon\u0105 liczb\u0119 przedmiot\u00f3w. Konsumenci nie chc\u0105 niesko\u0144czonej liczby produkt\u00f3w. Je\u015bli maj\u0105 20, kt\u00f3re s\u0105 dobre, to wystarczy. Wi\u0119c chcesz mie\u0107 wyb\u00f3r Macy&#8217;s lub Bloomingdale&#8217;s, z cenami powiedzmy Costco. W rzeczywisto\u015bci jako\u015b\u0107 Macy&#8217;s i Bloomingdale&#8217;s, a nast\u0119pnie \u0142a\u0144cuch dostaw Shein lub Temu. I uda\u0142o mu si\u0119 to zbudowa\u0107. Firma by\u0142a na fali w ci\u0105gu trzech, czterech lat. W zesz\u0142ym roku osi\u0105gn\u0119\u0142a prawie miliard dolar\u00f3w sprzeda\u017cy. A je\u015bli jeste\u015b w odpowiednim segmencie demograficznym, to w\u0142a\u015bnie tam kupuj\u0105. Produkty s\u0105 niesamowite. Rozszerzyli kategorie, zacz\u0119li od kaszmiru klasy AAA.          <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>To m\u0142oda, zamo\u017cna publiczno\u015b\u0107, prawda?<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>M\u0142oda, zamo\u017cna publiczno\u015b\u0107, ale kaszmir, kt\u00f3ry jest niesamowity za 60 dolc\u00f3w. I nie zdziwi\u0142bym si\u0119, gdyby w ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu lat pojawi\u0142a si\u0119 tam firma o 10 miliardach przychod\u00f3w. A ta firma jest niezwyk\u0142a.  <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Przejd\u017amy teraz do naprawd\u0119 ekscytuj\u0105cego sektora. Wszyscy, w tym ostatnim roku 2024, prawdopodobnie zobacz\u0105 pojawienie si\u0119 robot\u00f3w humanoidalnych. Na rynek ten wchodzi wielu graczy. Jednym z nich jest Figure AI, w kt\u00f3r\u0105 znacz\u0105co zainwestowa\u0142e\u015b na wczesnych etapach. Jest to firma wspierana przez wielu du\u017cych graczy, w tym Microsoft, NVIDIA, OpenAI i Jeffa Bezosa, i ma ju\u017c naprawd\u0119 znacz\u0105ce zam\u00f3wienia.    <\/p>\n\n<p><br\/>Kategoria robot\u00f3w humanoidalnych wydaje si\u0119 osi\u0105ga\u0107 punkt optymalnej konwergencji, w kt\u00f3rym generatywna sztuczna inteligencja i inne modele, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 tym robotom zrozumie\u0107 kontrahenta, a tak\u017ce reagowa\u0107, wydaj\u0105 si\u0119 sprawia\u0107, \u017ce s\u0105 one o wiele bardziej funkcjonalne. Ponadto w miejscach takich jak fabryki wydaje si\u0119, \u017ce sta\u0142y si\u0119 one wystarczaj\u0105co elastyczne, aby naprawd\u0119 wykonywa\u0107 bardzo z\u0142o\u017cone zadania za pomoc\u0105 r\u0105k i tak dalej, a tak\u017ce dzi\u0119ki wizji maszynowej. Chcia\u0142bym jednak us\u0142ysze\u0107 Twoj\u0105 opini\u0119 na temat tego rynku, jak du\u017cy mo\u017ce si\u0119 sta\u0107, jak pozycjonowana jest sztuczna inteligencja i, jak s\u0105dz\u0119 za Elonem Muskiem, czy w ci\u0105gu najbli\u017cszych 10 lat b\u0119dziemy mie\u0107 w domu kilka robot\u00f3w za 10 000 dolar\u00f3w?  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Je\u015bli zapytasz mnie, co jest jedyn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3rej ludzie nie doceniaj\u0105, je\u015bli chodzi o wp\u0142yw, jaki b\u0119dzie mia\u0142a i szybko\u015b\u0107, z jak\u0105 to si\u0119 stanie, powiedzia\u0142bym, \u017ce roboty humanoidalne. A Figure jest tutaj prawdopodobnie wiod\u0105cym, dominuj\u0105cym graczem. Jej za\u0142o\u017cyciel jest niezwyk\u0142y. Chodzi mi o to, \u017ce demonstracja Tesli by\u0142a troch\u0119&#8230; Oszukiwali. To znaczy, nie by\u0142y to roboty nap\u0119dzane sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. W rzeczywisto\u015bci by\u0142y zdalnie sterowane przez ludzi.      <\/p>\n\n<p>Figure wyprzedza Tesl\u0119 o rok, a ta z kolei prawdopodobnie o rok wyprzedza kogokolwiek innego. Figure jest wi\u0119c tutaj wiod\u0105cym graczem. Za\u0142o\u017cyciel jest niezwyk\u0142y. Jest za\u0142o\u017cycielem po raz trzeci, a my wspierali\u015bmy go za ka\u017cdym razem. Zacz\u0105\u0142 budowa\u0107 rynek pracy, dzi\u0119ki kt\u00f3remu go poznali\u015bmy, o nazwie Vetteri. Nast\u0119pnie zbudowa\u0142 Archer, firm\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 op\u0142atami za pojazdy elektryczne. Teraz buduje to.      <\/p>\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi zaczyna wi\u0119c od pytania: &#8222;Chwileczk\u0119, po co nam humanoidalne roboty? Dlaczego nie stworzy\u0107 robota dedykowanego dowolnemu zadaniu?&#8221;. Ale je\u015bli cofn\u0105\u0107 si\u0119 o krok, to istniej\u0105 dziesi\u0105tki bilion\u00f3w infrastruktury, kt\u00f3ra zosta\u0142a stworzona dla \u015bwiat\u00f3w zaprojektowanych przez ludzi. <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Praca.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Praca. Mamy wi\u0119c dwa wyj\u015bcia. Albo przeprojektujesz ca\u0142\u0105 infrastruktur\u0119 dla robot\u00f3w, albo stworzysz humanoidalne roboty. Oba te rozwi\u0105zania b\u0119d\u0105 oczywi\u015bcie wsp\u00f3\u0142istnie\u0107. Istnieje wiele, wiele robot\u00f3w gotowych do pracy na liniach produkcyjnych i w fabrykach samochod\u00f3w, i to jest w porz\u0105dku. Ale istnieje wiele humanoidalnych miejsc pracy lub miejsc pracy, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykonywane przez humanoidalne roboty. W rzeczywisto\u015bci wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, a czasami ludzie zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy to dobra czy z\u0142a rzecz? Ale tak naprawd\u0119, je\u015bli pomy\u015blimy o historii automatyzacji i pracach, kt\u00f3re s\u0105 automatyzowane, tych, kt\u00f3rych szczerze m\u00f3wi\u0105c ludzie nie powinni wykonywa\u0107, nie powinni\u015bmy robi\u0107 tego milion razy, przenosz\u0105c paczk\u0119 z punktu A do punktu B i tak dalej.       <\/p>\n\n<p>Rysunek 01 pokaza\u0142, \u017ce mo\u017cna mie\u0107 robota, kt\u00f3ry przejdzie test Turinga pod wzgl\u0119dem jako\u015bci konwersacji. Na przyk\u0142ad prosisz go o jedzenie, a on daje ci jab\u0142ko, kt\u00f3re jest jedyn\u0105 dost\u0119pn\u0105 rzecz\u0105, mo\u017ce zmywa\u0107 naczynia, a ty mo\u017cesz prowadzi\u0107 ca\u0142kowicie p\u0142ynn\u0105, zrozumia\u0142\u0105 rozmow\u0119, tak jakby\u015b rozmawia\u0142 z cz\u0142owiekiem i rozumia\u0142 \u015bwiat, w kt\u00f3rym si\u0119 znajduje. To oczywi\u015bcie zas\u0142uga LLM.  <\/p>\n\n<p>Rysunek 02 faktycznie dzia\u0142a ju\u017c w kilku miejscach. S\u0105 w fabryce BMW, gdzie roboty pracuj\u0105 20 godzin dziennie. To znaczy, nie jest to skomplikowana praca polegaj\u0105ca na usuwaniu cz\u0119\u015bci maszyn z jednego miejsca i umieszczaniu ich na linii monta\u017cowej w innym miejscu. Zast\u0119puj\u0105 one jednak oko\u0142o 250 000 dolar\u00f3w mechanik\u00f3w i jest to program leasingowy, w ramach kt\u00f3rego dzier\u017cawi\u0105 roboty na pi\u0119\u0107 lat. Kluczem jest jednak to, \u017ce firma Figure opracowa\u0142a ka\u017cdy z tych komponent\u00f3w, kt\u00f3re buduje i kupuje, jak je skalowa\u0107 i jak skalowa\u0107 je do punktu, w kt\u00f3rym koszt dzieli si\u0119 przez 10. Pr\u00f3buj\u0105 wi\u0119c uczyni\u0107 te roboty, zgodnie z przewidywaniami Elona, ostatecznie&#8230; Chodzi mi o to, \u017ce jeste\u015bmy za kilka lat od tych 10 lub 20 tysi\u0119cy za robota w domu. Mo\u017ce koszt leasingu w wysoko\u015bci 20 tysi\u0119cy rocznie jest bli\u017cszy.       <\/p>\n\n<p>Ale Rysunek 03, kiedykolwiek si\u0119 pojawi, w nast\u0119pnym punkcie za dwa lata b\u0119dzie znacznie ta\u0144szy i szybszy. Rysunek 04, dwa, trzy lata p\u00f3\u017aniej, b\u0119dzie jeszcze bardziej przyst\u0119pny cenowo i kompetentny pod wzgl\u0119dem liczby zada\u0144, kt\u00f3re mo\u017cemy wykona\u0107. I tak, byli gotowi. I to jest w\u0142a\u015bciwie publiczne, my\u015bl\u0119, \u017ce Brad, CEO powiedzia\u0142: &#8222;Och, mamy zainteresowanie 100 000 zam\u00f3wie\u0144 od kilku du\u017cych firm&#8221;. Mog\u0119 sobie bardzo dobrze wyobrazi\u0107 \u015bwiat za kilka lat, w kt\u00f3rym, szczerze m\u00f3wi\u0105c, na \u015bwiecie jest milion humanoidalnych robot\u00f3w. G\u0142\u00f3wnie w fabrykach, mo\u017ce w kilku wysokiej klasy domach w ci\u0105gu pi\u0119ciu lat, ale za 10 lat, a Jetsonowie b\u0119d\u0105 znacznie bli\u017cej. I tak, ta firma mo\u017ce zmieni\u0107 \u015bwiat. Mo\u017ce to by\u0107 firma warta bilion dolar\u00f3w, mo\u017ce to by\u0107 firma warta 10 bilion\u00f3w dolar\u00f3w.       <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Ma to g\u0142\u0119bokie implikacje. Widzieli\u015bmy ju\u017c, \u017ce sztuczna inteligencja zaczyna mie\u0107 g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na miejsca pracy zwi\u0105zane z us\u0142ugami i wykwalifikowan\u0105 si\u0142\u0105 robocz\u0105, ale teraz jest to potencjalnie kolejne zagro\u017cenie dla wi\u0119kszej liczby pracownik\u00f3w fizycznych, fabryk i innych rodzaj\u00f3w us\u0142ug, kt\u00f3re s\u0105 bardziej codzienne. W nadchodz\u0105cych latach mo\u017ce wi\u0119c doj\u015b\u0107 do bardzo g\u0142\u0119bokich zmian w strukturze zatrudnienia, w miar\u0119 dalszego obni\u017cania koszt\u00f3w robot\u00f3w i sztucznej inteligencji.  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Nie przejmowa\u0142bym si\u0119 tym zbytnio. Luddy\u015bci zawsze si\u0119 mylili. Cofnijmy si\u0119 wi\u0119c o 25 lat. W 2000 roku odbyli\u015bmy t\u0119 rozmow\u0119. I powiem ci, \u017ce w 2025 roku znikn\u0105 cztery najwa\u017cniejsze kategorie zawodowe z 2000 roku. Nie b\u0119dzie ju\u017c kasjer\u00f3w bankowych, nie b\u0119dzie ju\u017c biur podr\u00f3\u017cy. Ca\u0142a produkcja samochod\u00f3w zostanie zautomatyzowana, a 500 miliard\u00f3w dolar\u00f3w ze sprzeda\u017cy detalicznej trafi do Internetu, ca\u0142kowicie likwiduj\u0105c miejsca pracy w lokalnym handlu detalicznym. Opisz teraz warunki ekonomiczne w \u015brodowisku w 2025 roku.       <\/p>\n\n<p>A gdybym ci to powiedzia\u0142, powiedzia\u0142by\u015b mi: &#8222;O m\u00f3j Bo\u017ce, wielka depresja, 25% stopa bezrobocia, rewolucja na ulicach&#8221;, a jednak mamy ni\u017csze bezrobocie, wy\u017csz\u0105 produktywno\u015b\u0107. Historycznie rzecz bior\u0105c, te miejsca pracy zosta\u0142y zniszczone. \u0141atwo to sobie wyobrazi\u0107. Trudno sobie wyobrazi\u0107 tworzenie nowych miejsc pracy, ale poniewa\u017c poprawiaj\u0105 one ludzk\u0105 produktywno\u015b\u0107, poprawiaj\u0105 jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia, sprawiaj\u0105, \u017ce rzeczy s\u0105 deflacyjne i ta\u0144sze, a tak\u017ce poprawiaj\u0105 nasze p\u0142ace. Tak wi\u0119c, im wi\u0119cej mamy technologii, tak naprawd\u0119 A, powstaj\u0105 nowe miejsca pracy. Ale B, pracujemy mniej godzin za wi\u0119cej pieni\u0119dzy i poprawia si\u0119 jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia. Jestem wi\u0119c g\u0142\u0119boko optymistycznie nastawiony do \u015bwiata jutra,      <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Czy mog\u0119 wr\u00f3ci\u0107 na chwil\u0119 do venture capital i porozmawia\u0107 na inny temat, jakim s\u0105 wyj\u015bcia z inwestycji w dzisiejszym \u015brodowisku?<\/p>\n\n<p>W ubieg\u0142ym roku w globalnym raporcie PwC dotycz\u0105cym 100 najwi\u0119kszych jednoro\u017cc\u00f3w obliczono warto\u015b\u0107 rynkow\u0105 ponad 2 bilion\u00f3w w zasadzie prywatnych startup\u00f3w, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142a w sektorze technologicznym. By\u0142o w\u015br\u00f3d nich prawie 1500 jednoro\u017cc\u00f3w, czyli firm wartych ponad miliard dolar\u00f3w. W ca\u0142ym tym procesie, jako inwestor venture capital, \u015bcie\u017cka p\u0142ynno\u015bci sta\u0142a si\u0119 znacznie bardziej skomplikowana i znacznie d\u0142u\u017csza. Mo\u017cesz inwestowa\u0107, ale mo\u017ce min\u0105\u0107 du\u017co czasu, zanim uzyskasz publiczn\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107. Jednocze\u015bnie rynki fuzji i przej\u0119\u0107 sta\u0142y si\u0119 bardziej zardzewia\u0142e. Wy\u017csze poprzeczki regulacyjne, Facebook kupuj\u0105cy Instagram, ju\u017c nie tak \u0142atwo. Rynki IPO nadal stoj\u0105 przed wyzwaniami, a poprzeczka wci\u0105\u017c ro\u015bnie, je\u015bli chodzi o akceptowaln\u0105 wielko\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ki publicznej i akceptowalny wzrost. W tym \u015brodowisku m\u00f3wi\u0142e\u015b o zainwestowaniu pieni\u0119dzy w trzy firmy, my\u015bl\u0119, \u017ce by\u0142 to tydzie\u0144, ale jak je wydosta\u0107 i jak wygl\u0105da \u015bcie\u017cka wyj\u015bcia z Twojej perspektywy i dzisiejszego \u015brodowiska wyj\u015bcia?       <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Tak, wi\u0119c rozr\u00f3\u017cniam mi\u0119dzy VC a rynkami prywatnymi i kompensuj\u0119 FJ Labs, poniewa\u017c jeste\u015bmy w bardzo uprzywilejowanej pozycji. Tak wi\u0119c, je\u015bli chodzi o VC, to by\u0142a zima, to by\u0142a zima bez IPO, bez fuzji i przej\u0119\u0107, g\u0142\u00f3wnie z powod\u00f3w regulacyjnych. I oczywi\u015bcie \u015brodowisko st\u00f3p procentowych nie pomaga\u0142o. Mam nadziej\u0119, \u017ce zbli\u017camy si\u0119 do odwil\u017cy. Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce jak bonanza, wr\u00f3cimy do 21 roku, zw\u0142aszcza przy obecnym \u015brodowisku st\u00f3p procentowych, ale mam nadziej\u0119, \u017ce zar\u00f3wno z perspektywy regulacyjnej, jak i pod wzgl\u0119dem rynk\u00f3w kapita\u0142owych, w nadchodz\u0105cych latach zobaczymy wi\u0119cej IPO i wyj\u015b\u0107 ni\u017c w latach 23 i 24. To pomo\u017ce innym.     <\/p>\n\n<p>W naszym konkretnym przypadku wypisujemy ma\u0142e czeki. Wypisujemy czeki na 4, 500 tys. Posiadamy 1, 2, 3% udzia\u0142\u00f3w w tych firmach.  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>I tak, wychodzimy w transakcjach wt\u00f3rnych. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych wyj\u015b\u0107 w ostatniej dekadzie, ale szczerze m\u00f3wi\u0105c&#8230; I c\u00f3\u017c, wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyj\u015b\u0107 z inwestycji w ostatniej dekadzie i zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 w ci\u0105gu ostatnich kilku lat to transakcje wt\u00f3rne. Gdy firmy staj\u0105 si\u0119 bardzo du\u017ce, nawet je\u015bli s\u0105 prywatne, pojawiaj\u0105 si\u0119 wt\u00f3rni nabywcy. Istnieje prawdziwy rynek wt\u00f3rny dla Stripe, wt\u00f3rny dla SpaceX, wt\u00f3rny dla Klarna. A nawet firmy znajduj\u0105ce si\u0119 ni\u017cej w \u0142a\u0144cuchu pokarmowym, na przyk\u0142ad gdybym chcia\u0142 sprzeda\u0107 Quince lub Vinted, zdecydowanie m\u00f3g\u0142bym to zrobi\u0107. I s\u0105 na nie nabywcy.      <\/p>\n\n<p>I cz\u0119sto, wi\u0119c w najmniejszym wieku, masz rynki wt\u00f3rne, takie jak Forge, EquityZen lub SharesPost. Na wcze\u015bniejszych etapach, VC na drodze w g\u00f3r\u0119 staj\u0105 si\u0119 wt\u00f3rnymi nabywcami. I tak, je\u015bli firma jest ca\u0142kowicie mia\u017cd\u017c\u0105ca i zbiera seri\u0119 B, a Sequoia, Andreessen i Greylock chc\u0105 w niej uczestniczy\u0107, ale wszyscy chc\u0105 15%, a za\u0142o\u017cyciel chce wszystkich trzech, poniewa\u017c nie chce, aby finansowali konkurencj\u0119, ale nie chce 45% rozwodnienia. We\u017amie 30% kapita\u0142u pierwotnego i 15% wt\u00f3rnego. Mo\u017ce przyj\u015b\u0107 do mnie i powiedzie\u0107: &#8222;Hej, czy m\u00f3g\u0142by\u015b sprzeda\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 naszych udzia\u0142\u00f3w w ramach przys\u0142ugi?&#8221;.    <\/p>\n\n<p>A ja na to: &#8222;S\u0142uchaj, kocham ci\u0119, ale 10 X sprzedamy 50%&#8221;. A nasza rola wynosi 50%, poniewa\u017c czasami drzewa rosn\u0105 do ksi\u0119\u017cyca, cho\u0107 rzadko. Je\u015bli dojdzie do zera, jeste\u015bmy szcz\u0119\u015bliwi, poniewa\u017c zarobili\u015bmy 10 X na tych 50%, a je\u015bli dojdzie do niesko\u0144czono\u015bci, nadal mamy 50%, jeste\u015bmy szcz\u0119\u015bliwi. I tak, sprzedajemy po drodze do innych VC, a potem ostatecznie mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprzeda\u017cy na rynkach wt\u00f3rnych, je\u015bli chcemy. Mam jednak nadziej\u0119, \u017ce \u015brodowisko jeszcze si\u0119 poprawi i rozmrozi. By\u0142oby to lepsze dla wszystkich.     <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>I jeszcze jeden temat nawi\u0105zuj\u0105cy do niedawnego podcastu, kt\u00f3ry przeprowadzili\u015bmy z Reedem Raymondem z Apollo, w kt\u00f3rym rozmawiali\u015bmy o demokratyzacji private equity i dost\u0119pie do produkt\u00f3w private equity na poziomie detalicznym. Ciekawi mnie, \u017ce jeste\u015bmy dzi\u015b w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 inwestor\u00f3w publicznych za po\u015brednictwem swoich 401K tak naprawd\u0119 inwestuje tylko w rynek w szerszym uj\u0119ciu, co oznacza, \u017ce wspania\u0142a si\u00f3demka jest motorem ich bogactwa. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 wzrostu ma miejsce na rynkach prywatnych. Czy dostrzegasz wi\u0119ksz\u0105 demokratyzacj\u0119 i dost\u0119p do rynk\u00f3w prywatnych tak\u017ce dla mniejszych inwestor\u00f3w detalicznych w nadchodz\u0105cych latach?   <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Jest to kwestia regulacyjna, a nie kwestia popytu rynkowego. Nie mo\u017cna prowadzi\u0107 og\u00f3lnej akwizycji. Ludzie musz\u0105 by\u0107 akredytowanymi inwestorami, aby inwestowa\u0107 w fundusze i startupy, co oznacza do\u015b\u0107 wysoki pr\u00f3g. Widzieli\u015bmy sposoby na obej\u015bcie tego problemu. Oczywi\u015bcie Anio\u0142owie pr\u00f3buj\u0105 uzyska\u0107 r\u00f3\u017cne zwolnienia dla ludzi, aby mogli inwestowa\u0107 w startupy, zw\u0142aszcza w startupy swoich przyjaci\u00f3\u0142 lub rodziny itp. W Europie widzieli\u015bmy te\u017c kilka miejsc, w kt\u00f3rych konsumenci detaliczni mogli inwestowa\u0107 w fundusze.     <\/p>\n\n<p>Jest bardzo mo\u017cliwe, \u017ce tak si\u0119 stanie. W pewnym sensie dzieje si\u0119 to w kryptowalutach w ca\u0142kowicie dziki, dziki zach\u00f3d, gdzie ludzie inwestuj\u0105 w \u015bmieszne monety memowe. Chcia\u0142bym, \u017ceby tak si\u0119 sta\u0142o, ale rozumiem te\u017c, jak&#8230; Przepisy dotycz\u0105ce &#8222;b\u0142\u0119kitnego nieba&#8221; zosta\u0142y stworzone nie bez powodu w latach 30. ubieg\u0142ego wieku. I tak, trzeba to robi\u0107 w m\u0105dry spos\u00f3b, by\u0107 mo\u017ce nie pozwalaj\u0105c ludziom inwestowa\u0107 w poszczeg\u00f3lne firmy, poniewa\u017c jest to przepis na pora\u017ck\u0119 w \u015bwiecie technologii.    <\/p>\n\n<p>Chodzi mi o to, \u017ce powodem, dla kt\u00f3rego radzimy sobie tak dobrze, jest to, \u017ce venture pod\u0105\u017ca za prawem pot\u0119gowym, a niezale\u017cnie od tego, jakie 100 najlepszych firm dekady zwraca wszystkie zwroty, z racji bycia w 1000, 1500 startupach, prawdopodobnie b\u0119dziemy w firmach prawa pot\u0119gowego. I szczerze m\u00f3wi\u0105c, jest to 10 najlepszych z 100 najlepszych. Je\u015bli zainwestujesz w pi\u0119\u0107 startup\u00f3w, prawdopodobnie stracisz pieni\u0105dze. Je\u015bli zainwestujesz w 30 startup\u00f3w, prawdopodobnie stracisz pieni\u0105dze. Wi\u0119c naprawd\u0119 potrzebujesz zdywersyfikowanego portfela startup\u00f3w i nie jestem pewien, czy pozwalanie jednostkom po prostu wybiera\u0107 i wybiera\u0107&#8230; Ale do rzeczy, wi\u0119kszo\u015b\u0107 warto\u015bci przypada ludziom po stronie prywatnej. Firmy wchodz\u0105 na gie\u0142d\u0119. Kiedy s\u0105 ju\u017c warte setki miliard\u00f3w, nie p\u00f3jd\u0105 stamt\u0105d 100x dalej. Microsoft wszed\u0142 na gie\u0142d\u0119 przy wycenie 260 milion\u00f3w. Apple wszed\u0142 na gie\u0142d\u0119 z wycen\u0105 1,3 miliarda.         <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Ca\u0142a warto\u015b\u0107 zosta\u0142a stworzona na rynkach publicznych.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Prawid\u0142owo.<\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Podczas gdy teraz masz-<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>SpaceX&#8217;s<\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>SpaceX.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>3, 400 miliard\u00f3w<\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>ByteDance ma warto\u015b\u0107 300 miliard\u00f3w i tak dalej. Wi\u0119c ca\u0142e tworzenie warto\u015bci- <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Wszystko to przypada nam, a nie spo\u0142ecze\u0144stwu.<\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Spojrzenie w przysz\u0142o\u015b\u0107 na sekund\u0119. Przez lata m\u00f3wi\u0142e\u015b w innych podcastach i innych miejscach o swojej wizji tego, jak \u015bwiat b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 za 25, 100 i wi\u0119cej lat. Niekt\u00f3re z rzeczy, kt\u00f3re powiedzia\u0142e\u015b w tych wcze\u015bniejszych komentarzach, dotyczy\u0142y obfito\u015bci energii i tego, jakie odblokowania stwarza to dla nas jako istot ludzkich. Chcia\u0142bym pozna\u0107 Twoje najnowsze spojrzenie na to, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 w 2025 roku.   <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Po pierwsze, pi\u0119kno bycia inwestorem venture capital polega na tym, \u017ce w pewnym sensie \u017cyj\u0119 przysz\u0142o\u015bci\u0105 innych ludzi, poniewa\u017c widz\u0119 wszystkie pomys\u0142y, kt\u00f3re s\u0105 mi przedstawiane, a kt\u00f3re osi\u0105gn\u0105 pe\u0142noletno\u015b\u0107 za pi\u0119\u0107, 10 lat, a tak\u017ce widz\u0119 krzywe koszt\u00f3w i rozumiem, kiedy osi\u0105gniemy r\u00f3\u017cne punkty cenowe, w kt\u00f3rych stanie si\u0119 to op\u0142acalne. Przede wszystkim, cofaj\u0105c si\u0119 o krok, technologia i rewolucja technologiczna by\u0142y wyj\u0105tkowo deflacyjne i zmieni\u0142y nasze \u017cycie na lepsze. Cofnijmy si\u0119 o 200 lat, wszyscy jeste\u015bmy rolnikami. Tak wi\u0119c w 1825 roku do\u017cyli\u015bmy 29 lat na poziomie globalnym, a najwy\u017csza oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia wynosi poni\u017cej 40 lat. I g\u0142odujemy wiele razy w roku.    <\/p>\n\n<p>Przenie\u015bmy si\u0119 100 lat temu, mamy rok 1925, pracujemy 53 godziny tygodniowo, jeste\u015bmy g\u0142\u00f3wnie pracownikami fabryk i rolnikami, a jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia nadal jest do bani. Je\u015bli jeste\u015b biedny, nie je\u017adzisz na wakacje, nie masz bie\u017c\u0105cej wody, nie masz samochodu, samoloty tak naprawd\u0119 nie istniej\u0105. Nawet w ci\u0105gu ostatnich 40 czy 50 lat jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia uleg\u0142a zmianie. Kiedy by\u0142em dzieckiem, pami\u0119tam, jak m\u00f3j ojciec krzycza\u0142 na moj\u0105 matk\u0119, \u017ce wydaje za du\u017co pieni\u0119dzy na rozmowy mi\u0119dzymiastowe, a on spotka\u0142 si\u0119 z Nice\u0105 w Pary\u017cu. A teraz, dzi\u0119ki smartfonom, mamy darmow\u0105 globaln\u0105 komunikacj\u0119 wideo. Mamy w kieszeni ca\u0142\u0105 wiedz\u0119 ludzko\u015bci. Mamy niezwyk\u0142ego inteligentnego doradc\u0119, kt\u00f3ry jest w stanie pom\u00f3c nam pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem.      <\/p>\n\n<p>Mo\u017cesz wi\u0119c by\u0107 biednym rolnikiem w Indiach i mie\u0107 dost\u0119p do wi\u0119kszej ilo\u015bci informacji, komunikacji i prawdopodobnie danych wywiadowczych ni\u017c prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych 25 lat temu. Uwa\u017camy to za co\u015b oczywistego. Zmieni\u0142o to nasze \u017cycie na lepsze w niewyobra\u017calny spos\u00f3b. Kiedy wyruszam na moje szalone wyprawy na Antarktyd\u0119 bez elektryczno\u015bci, nawodnionego jedzenia, wracam, a oni m\u00f3wi\u0105, \u017ce mog\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107&#8230; To jak gor\u0105ca woda lub prysznic w toalecie. Jeste\u015bmy tak uprzywilejowani i bierzemy to za pewnik. Nie zdajemy sobie sprawy, jak bardzo jeste\u015bmy uprzywilejowani.      <\/p>\n\n<p>Jak wi\u0119c my\u015bl\u0119 o tym, co nadejdzie w ci\u0105gu najbli\u017cszych 25 lat? Nie chodzi o to, by powiedzie\u0107, \u017ce wszystko jest najlepsze i najlepsze z mo\u017cliwych. To nie jest r\u00f3\u017cowy stan. Wr\u0119cz przeciwnie. Mamy wiele problem\u00f3w. Mamy zmiany klimatyczne, mamy nier\u00f3wno\u015b\u0107 szans i mamy kryzys dobrostanu psychicznego i fizycznego. A wszystkie te problemy s\u0105 w pewien spos\u00f3b [inaudible 01:03:13] strukturalnie niezdolne do rozwi\u0105zania. Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest to, \u017ce za\u0142o\u017cyciele dostrzegaj\u0105 te problemy i atakuj\u0105 je. Jestem pe\u0142nym optymist\u0105, poniewa\u017c znajdujemy obfito\u015b\u0107 w wielu obszarach. Przede wszystkim jest to obfito\u015b\u0107 energii. Obecnie mamy obfito\u015b\u0107 mocy obliczeniowej. Podobnie jak w latach 70. ubieg\u0142ego wieku, moc obliczeniowa jest niezwykle ograniczona. U\u017cywano jej tylko w transakcjach o bardzo wysokiej warto\u015bci. Dzi\u015b jest tak niesko\u0144czona, \u017ce w kieszeniach masz superkomputery, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cesz zrobi\u0107 wszystko.             <\/p>\n\n<p>Koszt energii elektrycznej by\u0142 ograniczony, a ograniczenie energii du\u017ce. I tak, a\u017c do lat 90-tych, mieli\u015bmy idealn\u0105 korelacj\u0119 mi\u0119dzy zu\u017cyciem energii a wzrostem PKB. Uda\u0142o nam si\u0119 sta\u0107 znacznie bardziej wydajnymi. Obecnie uda\u0142o nam si\u0119 rozwin\u0105\u0107 gospodark\u0119 bez zwi\u0119kszania zu\u017cycia energii. Interesuj\u0105ce jest jednak to, \u017ce koszt energii, ze wzgl\u0119du na energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105, spada niezwykle szybko. Tak wi\u0119c energia s\u0142oneczna jest ju\u017c najta\u0144sz\u0105 form\u0105 produkcji energii i spada o 11% rocznie. Dzieli si\u0119 przez 10 co dekad\u0119 i nadal dzieli si\u0119 przez 10. Tak wi\u0119c podzielony przez 100 w ci\u0105gu 20 lat, 1 000 w ci\u0105gu 30 lat i 10 000 w ci\u0105gu 40 lat. I nadal spada. Mog\u0119 przewidzie\u0107 \u015bwiat za 10, 20 lat, w kt\u00f3rym kra\u0144cowy koszt produkcji energii b\u0119dzie zasadniczo zerowy. Oczywi\u015bcie energia s\u0142oneczna nie dzia\u0142a w nocy ani w pochmurne dni, ale koszty baterii r\u00f3wnie\u017c spad\u0142y. W ci\u0105gu ostatnich 27 lat zmniejszy\u0142y si\u0119 o 42, a w ci\u0105gu ostatniej dekady o 10. A teraz energia s\u0142oneczna i baterie osi\u0105gaj\u0105 punkt, w kt\u00f3rym staj\u0105 si\u0119 ta\u0144sze ni\u017c wszystkie inne rodzaje produkcji energii. W rezultacie obserwujemy ogromny wzrost penetracji na wielu rynkach wschodz\u0105cych, gdzie na poziomie 12% produkcja energii z energii s\u0142onecznej wynosi\u0142a 0,1%. Teraz jest to 12% na poziomie globalnym, w wielu miejscach podwaja si\u0119 z roku na rok w wielu krajach, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem pojemno\u015bci baterii, jak i produkcji energii s\u0142onecznej.              <\/p>\n\n<p>Tak wi\u0119c, nawet bez dotacji i interwencji rz\u0105du, w ci\u0105gu 20 lat mog\u0119 sobie \u0142atwo wyobrazi\u0107, \u017ce prawie ca\u0142a energia b\u0119dzie generowana przez energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105 i przechowywana w bateriach na poziomie globalnym. Mamy niesko\u0144czone rezerwy potrzebnych minera\u0142\u00f3w i jest to o wiele bardziej wydajne. Zasadniczo przeniesiemy si\u0119 do \u015bwiata, w kt\u00f3rym ca\u0142a energia b\u0119dzie wytwarzana przez energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105 i b\u0119dzie praktycznie darmowa. Wszystkie samochody b\u0119d\u0105 elektryczne i nie b\u0119d\u0105 emitowa\u0107 spalin. Tak wi\u0119c ca\u0142y nasz system transportu i produkcji energii b\u0119dzie wolny od emisji, a koszty kra\u0144cowe b\u0119d\u0105 zerowe. B\u0119dziemy wi\u0119c mogli ponownie zwi\u0119kszy\u0107 zu\u017cycie energii i j\u0105 marnowa\u0107. Kiedy b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 marnowa\u0107 energi\u0119, b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 robi\u0107 niezwyk\u0142e rzeczy.      <\/p>\n\n<p>Kiedy potrafisz marnowa\u0107 energi\u0119, mo\u017cesz robi\u0107 niezwyk\u0142e rzeczy. Ludzie m\u00f3wili: &#8222;Och, ko\u0144czy nam si\u0119 s\u0142odka woda&#8221;. W rzeczywisto\u015bci to nieprawda. 70% \u015bwiata to woda. Mo\u017cesz odsala\u0107 s\u0142odk\u0105 wod\u0119 lub po prostu odsala\u0107 s\u0142on\u0105 wod\u0119 za pomoc\u0105 niesko\u0144czonej energii elektrycznej. Mam system odsalania wody w moim domu w Turks i Caicos. Generujemy 5000 galon\u00f3w dziennie. M\u00f3j rachunek za wod\u0119 wynosi 10 tysi\u0119cy miesi\u0119cznie. Maszyna kosztuje 72 tys.        <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Wow.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Sp\u0142aca si\u0119 w siedem miesi\u0119cy i oczywi\u015bcie jest zasilany energi\u0105 s\u0142oneczn\u0105, wi\u0119c jestem ca\u0142kowicie poza sieci\u0105, a koszt kra\u0144cowy wynosi zero. A kiedy masz niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 s\u0142odkiej wody, mo\u017cesz uprawia\u0107 ro\u015bliny na pustyni. Mo\u017cna uprawia\u0107 ro\u015bliny na farmach pionowych. Tak wi\u0119c nagle koszt \u017cywno\u015bci spada, koszt wody spada. Dochodzimy do agendy obfito\u015bci i \u015bwiata, w kt\u00f3rym podstawowe potrzeby staj\u0105 si\u0119 niemal darmowe. To wykracza poza to, gdy zaczynamy mie\u0107 takie rzeczy jak humanoidalne roboty, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce koszty us\u0142ug i pracy spadaj\u0105, co w rzeczywisto\u015bci jest prawdopodobnie niezb\u0119dne, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce nasze wska\u017aniki urodze\u0144 s\u0105 niskie, populacje starzej\u0105 si\u0119 i zaczynaj\u0105 spada\u0107. B\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z fundamentalnymi niedoborami si\u0142y roboczej w wielu kategoriach. Nie martwi\u0119 si\u0119 wi\u0119c o bezrobocie. Bardziej martwi\u0119 si\u0119 o niedobory si\u0142y roboczej w wielu kategoriach i b\u0119dziemy w stanie uwolni\u0107 si\u0142\u0119 robocz\u0105, aby robi\u0107 w\u0142a\u015bciwe rzeczy, pomagaj\u0105c osobom starszym itp. Jestem takim optymist\u0105.         <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Tak. Tak wi\u0119c kategorie, w kt\u00f3rych wydaje si\u0119, \u017ce nigdy nie odnosimy prawdziwych og\u00f3lnych korzy\u015bci z deflacji technologii, to domy, edukacja i opieka zdrowotna, czy zobaczymy zwrot w ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu do dziesi\u0119ciu lat?<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Tak wi\u0119c kategorie, kt\u00f3re s\u0105 \u015bci\u015ble regulowane lub zdominowane przez us\u0142ugi publiczne, znacznie wolniej wprowadza\u0142y innowacje, ale s\u0105 one tak du\u017cymi sk\u0142adnikami PKB, \u017ce b\u0119dziemy \u015bwiadkami innowacji. Widzimy innowacje na trzech poziomach. Po pierwsze, obserwujemy je w edukacji, ale nie w kontek\u015bcie tradycyjnego systemu szkolnictwa. Ale teraz, je\u015bli jeste\u015b bardzo zmotywowanym, intelektualnie ciekawym studentem w Indiach, mo\u017cesz wej\u015b\u0107 na YouTube i nauczy\u0107 si\u0119 wszystkiego. Mo\u017cesz wej\u015b\u0107 na Coursera i wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w zaj\u0119ciach z najlepszymi profesorami na \u015bwiecie w dowolnej kategorii. I tak, nie dostaniesz dyplomu, ale zdob\u0119dziesz wiedz\u0119. Wiele z moich startup\u00f3w rekrutuje teraz programist\u00f3w, kt\u00f3rzy mog\u0105 by\u0107 w ka\u017cdym wieku, mog\u0105 pochodzi\u0107 z dowolnego kraju, nie musz\u0105 mie\u0107 uko\u0144czonej szko\u0142y. Po prostu dajemy im testy programistyczne. Je\u015bli potrafi\u0105 dobrze programowa\u0107, zatrudniamy ich.        <\/p>\n\n<p>I tak, to ca\u0142kowicie zmienia po\u015bwiadczenia. Chodzi dos\u0142ownie o to, czy jeste\u015b fantastyczny w tym, co robisz? A tak przy okazji, jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych nie martwi\u0119 si\u0119 o prac\u0119, jest to, \u017ce cz\u0142owiek plus sztuczna inteligencja b\u0119d\u0105 prawdopodobnie o wiele lepsze ni\u017c tylko sztuczna inteligencja lub tylko cz\u0142owiek, a my b\u0119dziemy wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z technologi\u0105. Tak wi\u0119c edukacja ju\u017c si\u0119 dzieje. Khanmigo uczy dzieci w wieku od przedszkolnego do 12 lat matematyki metod\u0105 sokratejsk\u0105. W nauce obserwujemy popraw\u0119 w odkrywaniu lek\u00f3w. Alpha Fold odgrywa do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 rol\u0119 w 100% w tworzeniu nowych lek\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 koszt\u00f3w w ameryka\u0144skim systemie opieki zdrowotnej to koszty pozamedyczne. Wynikaj\u0105 one z faktu, \u017ce stworzyli\u015bmy ca\u0142kowicie uci\u0105\u017cliwy, idiotyczny system papierowy. Pojed\u017a do Estonii, a oni w zasadzie wszystko zautomatyzowali. Jak dokumentacja medyczna online, wszystko. P\u00f3j\u015bcie do lekarza, zalecenie p\u00f3j\u015bcia do specjalisty, p\u0142atno\u015bci, wszystko jest online i zautomatyzowane. Tak jest ju\u017c od dekady. Tak wi\u0119c istniej\u0105 ogromne mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re moim zdaniem zaczn\u0105 si\u0119 pojawia\u0107. To samo dotyczy us\u0142ug publicznych.              <\/p>\n\n<p>Mieszkalnictwo. G\u0142\u00f3wnym problemem w budownictwie mieszkaniowym s\u0105 regulacje prawne. Tworzymy wi\u0119c sztuczne ograniczenia poda\u017cy poprzez posiadanie praw do powietrza i zabytk\u00f3w itp. Oczywi\u015bcie nie nale\u017cy budowa\u0107 w Central Parku, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 innych rzeczy nie musi by\u0107 chroniona. A rzeczy takie jak NEPA zosta\u0142y uzbrojone, aby zasadniczo wzmocni\u0107 pozycj\u0119&#8230;    <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>&#8230; NIMBYizm. Tak wi\u0119c nie mamy podstawowej kwestii koszt\u00f3w budowy i tak, jest wiele rzeczy, kt\u00f3re mo\u017cemy tutaj zrobi\u0107 w zakresie prefabrykat\u00f3w itp., Podstawow\u0105 kwesti\u0105 s\u0105 w rzeczywisto\u015bci re\u017cimy regulacyjne dotycz\u0105ce budownictwa. 80% San Francisco jest podzielone na strefy, w kt\u00f3rych nie mo\u017cna budowa\u0107 budynk\u00f3w mieszkalnych. Mog\u0119 obni\u017cy\u0107 koszty mieszka\u0144 w San Francisco z dnia na dzie\u0144, pozwalaj\u0105c im budowa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107.    <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Bardzo, bardzo bliski temat i bardzo niewyt\u0142umaczalny. Prowadzisz wi\u0119c te coroczne spotkania technologiczne w Turks i Caicos, w swojej posiad\u0142o\u015bci, a to, co robisz, to gromadzenie spo\u0142eczno\u015bci za\u0142o\u017cycieli. Chcia\u0142bym us\u0142ysze\u0107 od ciebie, jakie by\u0142y niekt\u00f3re z bardziej wyj\u0105tkowych moment\u00f3w zwi\u0105zanych ze zgromadzeniem tych grup w tego rodzaju \u015brodowisku i jakie spostrze\u017cenia wynikaj\u0105 z tych wydarze\u0144, kt\u00f3re nap\u0119dzaj\u0105 innowacje i inne magiczne momenty, \u017ce tak powiem?  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>C\u00f3\u017c, magiczne chwile zdarzaj\u0105 si\u0119 na wiele sposob\u00f3w. Na przyk\u0142ad niedawno mieli\u015bmy za\u0142o\u017cyciela Somos, kt\u00f3ry nawet nie m\u00f3wi\u0142 po hiszpa\u0144sku. Pojecha\u0142 do Medellin w Kolumbii i zbudowa\u0142 superszybki \u015bwiat\u0142owodowy system internetowy. Dostarcza wi\u0119c oko\u0142o 100 gigabit\u00f3w \u015bwiat\u0142owodu za pi\u0119\u0107 dolar\u00f3w miesi\u0119cznie. Znalaz\u0142 na to spos\u00f3b. M\u00f3wi, \u017ce ludzie my\u015bl\u0105 stopniowo, ale mo\u017cna zrobi\u0107 to, co zrobi\u0142 SpaceX. Koszt kilograma wysy\u0142anego w kosmos promem kosmicznym wynosi\u0142 oko\u0142o 60 000 dolar\u00f3w. W przypadku Starship maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie to nawet 15 dolar\u00f3w, ale powiedzmy 200 dolar\u00f3w. Czy istniej\u0105 sposoby, aby w ko\u0144cu wykorzysta\u0107 istniej\u0105c\u0105 technologi\u0119 do ca\u0142kowitego przekszta\u0142cenia struktury koszt\u00f3w \u015bwiata, jaki znamy?        <\/p>\n\n<p>A operatorzy zasiedziali zwykle nigdy tego nie robi\u0105, a on pokaza\u0142 nam, jak to zrobi\u0142, stosuj\u0105c istniej\u0105c\u0105 technologi\u0119 do rozwi\u0105zania problemu. Byli\u015bmy pod wra\u017ceniem. Widzieli\u015bmy tak wiele niezliczonych przyk\u0142ad\u00f3w. Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce COB Bay spotyka za\u0142o\u017cyciela firmy, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca za fascynuj\u0105c\u0105, a nast\u0119pnie kupuje j\u0105 lub nawi\u0105zuje z ni\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Ale to \u015bwietny spos\u00f3b, aby cofn\u0105\u0107 si\u0119 o krok i naprawd\u0119 zobaczy\u0107, co si\u0119 dzieje, jakie s\u0105 nadrz\u0119dne trendy. Na przyk\u0142ad w tym przypadku chodzi oczywi\u015bcie o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, je\u015bli chodzi o to, gdzie jest za du\u017co inwestycji, a gdzie za ma\u0142o? Gdzie s\u0105 ortogonalne podej\u015bcia i jakie s\u0105 kontraria\u0144skie gry w tej kategorii?      <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Robisz to w \u015brodowisku o bardzo niskim poziomie ha\u0142asu z zewn\u0105trz, co&#8230;<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Tak, nie mo\u017cna tego zrobi\u0107 w Nowym Jorku. W przeciwnym razie <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>&#8230; r\u00f3wnie\u017c \u015bwietnie nadaje si\u0119 do stymulacji. Ko\u0144czymy, ale mamy jeszcze kilka kr\u00f3tkich pyta\u0144 osobistych. Jakie by\u0142o Twoje ulubione miejsce podr\u00f3\u017cy w ostatnim czasie?  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>C\u00f3\u017c, pojecha\u0142em na Antarktyd\u0119 i dotar\u0142em na biegun po\u0142udniowy, trzymaj\u0105c sanie wa\u017c\u0105ce 100 funt\u00f3w, ca\u0142kowicie poza sieci\u0105, jedz\u0105c nawodnione jedzenie. W rzeczywisto\u015bci musisz robi\u0107 kup\u0119 w plastikowej torbie, kt\u00f3r\u0105 musisz nosi\u0107, poniewa\u017c tak naprawd\u0119 nie zostawiasz po sobie \u015bladu. Nosi si\u0119 w\u0142asne paliwo, w\u0142asny \u015bpiw\u00f3r, w\u0142asny namiot i jest tak inaczej i tak surowo. Jest minus 50 stopni. Jeste\u015b na wysoko\u015bci 10 000 st\u00f3p. I jest to naprawd\u0119 \u0107wiczenie wdzi\u0119czno\u015bci, poniewa\u017c wracasz z tego \u0107wiczenia, w kt\u00f3rym spalasz 8000 kalorii dziennie, tracisz prawie funt dziennie i zdajesz sobie spraw\u0119, jakie mamy szcz\u0119\u015bcie, \u017ce \u017cyjemy w rozwini\u0119tym cywilizowanym \u015bwiecie, w kt\u00f3rym \u017cyjemy.     <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Jak d\u0142ugo trwa dzi\u015b taka w\u0119dr\u00f3wka?<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Je\u015bli idziesz od wybrze\u017ca do bieguna i jeste\u015b super sprawny, to 40, 50 dni, a je\u015bli po prostu jeste\u015b gotowy, zostajesz porzucony na lodowcu, co jest cz\u0119\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 zrobi\u0142em, zaj\u0119\u0142o to siedem dni.<\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Dobrze. Cz\u0119sto s\u0142ysza\u0142em, \u017ce jeste\u015b zapalonym czytelnikiem. Jaka ksi\u0105\u017cka naprawd\u0119 ci\u0119 wyr\u00f3\u017cni\u0142a i zmieni\u0142a twoje spojrzenie na \u015bwiat? <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Ksi\u0105\u017ck\u0105, kt\u00f3ra prawdopodobnie zmieni\u0142a m\u00f3j pogl\u0105d na \u015bwiat, poniewa\u017c sprawi\u0142a, \u017ce spojrza\u0142em na niego inaczej, by\u0142 Sapiens, je\u015bli chodzi o zrozumienie, jak wiele z tych rzeczy, kt\u00f3re uwa\u017camy za oczywiste, jest w rzeczywisto\u015bci ludzkimi konstruktami. Jak waluta, jak granice. Ale szczerze m\u00f3wi\u0105c, du\u017co czytam. Czytam oko\u0142o 100 ksi\u0105\u017cek rocznie, ale g\u0142\u00f3wnie dla przyjemno\u015bci. Uwa\u017cam, \u017ce sposobem na stymulowanie umys\u0142u i my\u015blenie o przysz\u0142o\u015bci jest czytanie science fiction, w mniejszym stopniu fantasy. Moj\u0105 ulubion\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 sci-fi z ostatnich kilku lat jest Project Hail Mary. Jest to ksi\u0105\u017cka autora Marsjanina, ale jest o wiele zabawniejsza i bardziej wci\u0105gaj\u0105ca. Marsjanin by\u0142 jak Robinson Crusoe na Marsie, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 si\u0119 uratowa\u0107. Jest sam i rozmawia sam ze sob\u0105, a stawk\u0105 jest tylko on sam. To jest jak Robinson Crusoe w kosmosie z Pi\u0105tkiem, wi\u0119c przyjaciele, pr\u00f3buj\u0105cy ocali\u0107 ludzko\u015b\u0107, stawka jest wy\u017csza.         <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Niesamowite. Jaka jest twoja ulubiona aplikacja AI? Dam ci kilka mo\u017cliwo\u015bci. ChatGPT, Claude, Perplexity lub Gemini, lub co\u015b innego, czego jeszcze nie mamy&#8230;   <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Jestem zaawansowanym u\u017cytkownikiem GPT. Po pierwsze, zbudowa\u0142em w\u0142asn\u0105 sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, kt\u00f3ra jest cyfrow\u0105 reprezentacj\u0105 wszystkiego, co kiedykolwiek powiedzia\u0142em, napisa\u0142em, pomy\u015bla\u0142em itp. Zaj\u0119\u0142o mi to ponad rok i na pocz\u0105tku by\u0142o naprawd\u0119 do bani. W trakcie tego procesu bawi\u0142em si\u0119 wszystkim. Anthropic, Pinecone. To znaczy, zakodowa\u0142em to, wi\u0119c wymaga\u0142o to niesko\u0144czonej iteracji i nic tak naprawd\u0119 nie dzia\u0142a\u0142o, dop\u00f3ki nie pojawi\u0142a si\u0119 wersja 4.0. I oczywi\u015bcie do tego czasu odpowiednio ustrukturyzowa\u0142em dane i ca\u0142kowicie przekonwertowa\u0142em wszystkie podcasty i transkrypcje, zakodowa\u0142em, kto m\u00f3wi. U\u017cy\u0142em Azure lub CR do konwersji plik\u00f3w PDF na zrozumia\u0142\u0105 tre\u015b\u0107. Setki godzin pracy. Ale GPT4.0 jest fantastyczny, a nowe modele s\u0105 jeszcze lepsze. U\u017cywam go do wszystkiego. Od bada\u0144, pyta\u0144. Tak, zast\u0105pi\u0142 Google. Ale poza tym, u\u017cywam go jako analityka, kt\u00f3ry robi dla mnie badania, to GPT. Tworzy podsumowania i analizy. To znaczy, czasami si\u0119 myli, ale jest niesamowity.               <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>To do\u015b\u0107 niezwyk\u0142e. A gdzie mo\u017cemy porozmawia\u0107 wirtualnie, Fabrice? <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Je\u015bli wi\u0119c wejdziesz na mojego bloga Fabricegrinda.com, znajdziesz tam link do Fabrice AI, kt\u00f3ry jest szokuj\u0105co dok\u0142adny. Mo\u017cesz zapyta\u0107, jaka jest nasza teza, jakie s\u0105 opinie na temat twojego pomys\u0142u na startup, jaka jest \u015brednia wycena dla serii seed lub A. Mo\u017cesz nawet zadawa\u0107 osobiste pytania na temat tego, jak by\u0142o na Antarktydzie, czego si\u0119 nauczy\u0142em, jak \u017cy\u0107 z kwa\u015bnym \u015bwiat\u0142em. Chodzi mi o to, \u017ce wszystko, o czym kiedykolwiek pisa\u0142em, mo\u017cna faktycznie wykorzysta\u0107 i jest to bardzo dok\u0142adne. Obecnie koduj\u0119 kolejne dwie wersje.    <\/p>\n\n<p>Nast\u0119pna wersja to taka, w kt\u00f3rej b\u0119d\u0119 mia\u0142 cyfrowego awatara z moj\u0105 twarz\u0105, podobizn\u0105 i g\u0142osem, a ty b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 z nim rozmawia\u0107 lub sprawi\u0107, by on rozmawia\u0142 z tob\u0105. Mo\u017cesz rozmawia\u0107 z nim bezpo\u015brednio lub za po\u015brednictwem tekstu. A potem pr\u00f3buj\u0119 zakodowa\u0107, bez obietnic, czy to zadzia\u0142a, czy nie, Pitch Fabrice AI, gdzie teraz, jak powiedzia\u0142em wcze\u015bniej, otrzymujemy 300 pitchy, odbieramy telefony z 50 i otrzymujemy dla nich podsumowania, a potem rozmawiam z mo\u017ce pi\u0119cioma. Pozwoli to 250 i szczerze m\u00f3wi\u0105c 295 osobom porozmawia\u0107 ze mn\u0105 i uzyska\u0107 informacje zwrotne na temat ich pomys\u0142u. Je\u015bli to zadzia\u0142a.    <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Czy widzisz wirtualnego Fabrice&#8217;a zasiadaj\u0105cego w komitecie inwestycyjnym i podejmuj\u0105cego decyzje inwestycyjne w przysz\u0142o\u015bci?<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>B\u0119dzie wydawa\u0107 zalecenia. Zobaczymy, jak dobry mo\u017ce by\u0107. Zrobi\u0119 to na \u017cywo tylko wtedy, gdy spodobaj\u0105 mi si\u0119 podsumowania. Wi\u0119c oczywi\u015bcie danymi wej\u015bciowymi jest talia, transkrypcja naszej istniej\u0105cej rozmowy z za\u0142o\u017cycielami, a nast\u0119pnie nasze podsumowania i rekomendacje. Je\u015bli przeka\u017c\u0119 mu tysi\u0105ce takich informacji, to czy b\u0119dzie w stanie uzyska\u0107 w miar\u0119 dok\u0142adne lub dobre dane? To naprawd\u0119, ponownie, us\u0142uga publiczna dla ludzko\u015bci lub dla za\u0142o\u017cycieli. Czy mog\u0119 ci powiedzie\u0107, \u017ce twoja jednostkowa ekonomia jest pod wod\u0105 lub \u017ce jeste\u015b zbyt wcze\u015bnie, aby rozmawia\u0107 z VC, potrzebujesz troch\u0119 wi\u0119cej trakcji. Najpierw przejd\u017a do rundy przyjaci\u00f3\u0142 i rodziny. Albo, jako za\u0142o\u017cyciel, naprawd\u0119 musisz by\u0107 bardziej elokwentny, je\u015bli chodzi o pitch, do kt\u00f3rego zmierzasz, lub kategoria, do kt\u00f3rej zmierzasz, jest zbyt ma\u0142a.        <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Racja.<\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Czy faktycznie mo\u017ce on przekazywa\u0107 za\u0142o\u017cycielom przydatne informacje zwrotne? Odpowied\u017a brzmi: nie. Chc\u0119 to zrobi\u0107 na \u017cywo. Odpowied\u017a brzmi tak, zrobi\u0119 to. Wi\u0119c TBD. Ale w\u0142a\u015bnie nad tym teraz koduj\u0119 i pracuj\u0119 w nocy.     <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>\u015awietnie. I ostatnie pytanie podsumowuj\u0105ce: czy masz ulubiony podcast poza podcastem LionTree? <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Nie s\u0142ucham zbyt wielu podcast\u00f3w. Czytam ksi\u0105\u017cki bardziej ni\u017c cokolwiek innego. A na Substack moj\u0105 ulubion\u0105 rzecz\u0105 do czytania jest prawdopodobnie Noah Pinyon lub Noah Smith, kt\u00f3rzy pisz\u0105 o ekonomii, polityce publicznej itp.  <\/p>\n\n<p>Antal<\/p>\n\n<p>Ok, fantastycznie. Fabrice, to by\u0142a prawdziwa przyjemno\u015b\u0107 dowiedzie\u0107 si\u0119 o historii OLX, sposobie inwestowania i wielu twoich perspektywach na \u015bwiat. Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo za do\u0142\u0105czenie do dzisiejszego KindredCast.  <\/p>\n\n<p>Fabrice<\/p>\n\n<p>Dzi\u0119kuj\u0119 za zaproszenie.<\/p>\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Spotka\u0142em si\u0119 z Antalem Runnebomem z LionTree. Przedstawi\u0142em swoje spojrzenie na mo\u017cliwo\u015bci zwi\u0105zane z rynkami wertykalnymi; proces, w ramach kt\u00f3rego FJ Labs wybiera setki start-up\u00f3w, w kt\u00f3re zainwestowali\u015bmy; dlaczego roboty &hellip; <a href=\"https:\/\/www.fabricegrinda.org\/pl\/zwyciezca-bierze-wiekszosc-z-antalem-runnebomem-z-liontree\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eZwyci\u0119zca bierze wi\u0119kszo\u015b\u0107 z Antalem Runnebomem z LionTree\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[717],"tags":[],"class_list":["post-52598","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wywiady-i-rozmowy-przy-kominku"],"acf":[],"contentUpdated":"Zwyci\u0119zca bierze wi\u0119kszo\u015b\u0107 z Antalem Runnebomem z LionTree. Categories - Wywiady i rozmowy przy kominku. Date-Posted - 2025-03-04T14:57:08 . \n Spotka\u0142em si\u0119 z Antalem Runnebomem z LionTree. Przedstawi\u0142em swoje spojrzenie na mo\u017cliwo\u015bci zwi\u0105zane z rynkami wertykalnymi; proces, w ramach kt\u00f3rego FJ Labs wybiera setki start-up\u00f3w, w kt\u00f3re zainwestowali\u015bmy; dlaczego roboty humanoidalne i inwestorzy korzystaj\u0105cy ze sztucznej inteligencji nadchodz\u0105 szybciej, ni\u017c ktokolwiek z nas zdaje sobie spraw\u0119; oraz wizj\u0119 tego, w jaki spos\u00f3b przysz\u0142a obfito\u015b\u0107 energii pozwoli nam &#8222;marnowa\u0107 energi\u0119&#8221; na wymy\u015blanie kolejnych fajnych rzeczy. \n Je\u015bli wolisz, mo\u017cesz ods\u0142ucha\u0107 odcinek we wbudowanym odtwarzaczu podcast\u00f3w.\n Opr\u00f3cz powy\u017cszego filmu na YouTube i wbudowanego odtwarzacza podcast\u00f3w, mo\u017cesz tak\u017ce s\u0142ucha\u0107 podcastu w iTunes i Spotify.\n Transkrypcja\n Antal\n Witamy w KindredCast. Nazywam si\u0119 Antal Runneboom. Z okazji naszego 200. podcastu zag\u0142\u0119biamy si\u0119 w \u015bwiat inwestycji na wczesnym etapie rozwoju, koncentruj\u0105c si\u0119 na platformach handlowych, oprogramowaniu i innych przysz\u0142o\u015bciowych technologiach. Cieszymy si\u0119, \u017ce mo\u017cemy dzi\u015b porozmawia\u0107 z Fabrice&#8217;em Grind\u0105, partnerem za\u0142o\u017cycielem FJ Labs, niezale\u017cnego od etapu funduszu venture z siedzib\u0105 w Nowym Jorku.   \n Fabrice jest seryjnym przedsi\u0119biorc\u0105 i super anio\u0142em. W 2006 roku by\u0142 wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem OLX, globalnego rynku og\u0142osze\u0144 cyfrowych, kt\u00f3ry zosta\u0142 nast\u0119pnie sprzedany Naspers, gdzie pozosta\u0142 do 2014 roku. \n Antal\n Od tego czasu jego misj\u0105 jest zrewolucjonizowanie rynku i ekosystemu technologicznego za po\u015brednictwem FJ Labs, gdzie prowadzi\u0142 inwestycje w ponad 1100 startup\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Niekt\u00f3re z inwestycji Fabrice&#8217;a obejmowa\u0142y mi\u0119dzy innymi Alibaba, Airbnb, FanDuel, Palantir, Beepi, Vinted, Quince i Figure AI. \n Antal\n Dzisiaj zamierzamy zbada\u0107 przedsi\u0119biorcz\u0105 podr\u00f3\u017c Fabrice&#8217;a, jego filozofi\u0119 inwestowania w FJ Labs oraz jego przemy\u015blenia na temat przysz\u0142o\u015bci rynk\u00f3w, sztucznej inteligencji i startup\u00f3w B2B wraz z wgl\u0105dem w jego kluczowe sp\u00f3\u0142ki portfelowe. Fabrice, to absolutna przyjemno\u015b\u0107 go\u015bci\u0107 ci\u0119 dzisiaj na KindredCast. \n Antal\n Zacznijmy od Twojego do\u015bwiadczenia. Co po raz pierwszy sprowadzi\u0142o Ci\u0119 do USA i do sektora technologicznego? \n Fabrice\n Dorasta\u0142em w Nicei na po\u0142udniu Francji. W 1984 roku, w wieku 10 lat, dosta\u0142em sw\u00f3j pierwszy komputer. To by\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107 od pierwszego klikni\u0119cia. Od tego momentu wiedzia\u0142em, \u017ce komputery i ja b\u0119dziemy razem na zawsze. I rzecz w tym, \u017ce nie by\u0142o dla mnie oczywiste, \u017ce wtedy trzeba by\u0142o wyjecha\u0107 do USA, ale najwyra\u017aniej we Francji w latach 80. kochaj\u0105c komputery, by\u0142em N of 1. By\u0142em pozaziemski. By\u0142 Minitel, by\u0142o kilka rzeczy zwi\u0105zanych z technologi\u0105, ale to nie by\u0142 prawdziwy post\u0119p technologiczny. I przeskoczy\u0142em kilka klas. By\u0142em najlepszy w klasie. Wygrywa\u0142em wszystkie olimpiady. Budowa\u0142em swoje komputery, programowa\u0142em, tworzy\u0142em BBS-y i zacz\u0105\u0142em my\u015ble\u0107 o tym, co robi\u0107 na studiach.          \n Poszed\u0142em na rozmow\u0119 kwalifikacyjn\u0105 do najlepszej francuskiej szko\u0142y, kt\u00f3r\u0105 by\u0142 Lennar. Poszed\u0142em porozmawia\u0107 z g\u0142\u00f3wnym profesorem. Zapyta\u0142: &#8222;Co chcesz robi\u0107 po uko\u0144czeniu szko\u0142y?&#8221;. Ja na to: &#8222;C\u00f3\u017c, chc\u0119 pod\u0105\u017ca\u0107 \u015bladami moich wzor\u00f3w do na\u015bladowania, Billa Gatesa i Steve&#8217;a Jobsa&#8221;. A on na to: &#8222;Co? Zdradzi\u0142by\u015b idea\u0142y francuskiej rewolucji socjalistycznej?&#8221;. My\u015bla\u0142em, \u017ce \u017cartuje i wybuchn\u0105\u0142em \u015bmiechem. I oczywi\u015bcie nie \u017cartowa\u0142. A ja na to: &#8222;Okej, mo\u017ce nale\u017c\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, American Dream nadchodzi&#8221;. I tak aplikowa\u0142em na uczelnie. To znaczy, w tamtych czasach by\u0142o ci\u0119\u017cko, bo nie by\u0142o nic online. Musia\u0142em je odwiedza\u0107, wybiera\u0107 aplikacje. Nie wiedzia\u0142em nawet, \u017ce mo\u017cna uczy\u0107 si\u0119 do SAT. Ale poszed\u0142em do Princeton i reszta jest histori\u0105.            \n Antal\n Niesamowite. Jedn\u0105 z interesuj\u0105cych rzeczy jest to, \u017ce przed za\u0142o\u017ceniem OLX, kt\u00f3ry jest prawdopodobnie najbardziej znan\u0105 firm\u0105, kt\u00f3r\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142e\u015b, za\u0142o\u017cy\u0142e\u015b wcze\u015bniej dwie firmy i sprzeda\u0142e\u015b je. Opowiedz nam troch\u0119 o formacji i fundamentach swojej przedsi\u0119biorczej podr\u00f3\u017cy, kt\u00f3ra ostatecznie doprowadzi\u0142a Ci\u0119 do za\u0142o\u017cenia OLX, a nast\u0119pnie sprzedania go Naspers. \n Fabrice\n Poszed\u0142em wi\u0119c do Princeton, sko\u0144czy\u0142em moj\u0105 klas\u0119. Studiowa\u0142em g\u0142\u00f3wnie ekonomi\u0119, poniewa\u017c dla mnie wyja\u015bnia\u0142a ona spos\u00f3b, w jaki dzia\u0142a \u015bwiat. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Okej, chc\u0119 zosta\u0107 za\u0142o\u017cycielem firmy technologicznej i jest ba\u0144ka, ale jestem tym nie\u015bmia\u0142ym, introwertycznym 21-latkiem, chod\u017amy do McKinsey&#8221;. To szko\u0142a biznesu, tyle \u017ce ci p\u0142ac\u0105. A stamt\u0105d naucz\u0119 si\u0119 umiej\u0119tno\u015bci komunikacji ustnej i pisemnej, umiej\u0119tno\u015bci wyst\u0105pie\u0144 publicznych i sprawi, \u017ce b\u0119d\u0119 lepszym biznesmenem, gdy b\u0119d\u0119 budowa\u0107 swoj\u0105 firm\u0119. Po dw\u00f3ch latach czu\u0142em, \u017ce nauczy\u0142em si\u0119 tego, czego potrzebowa\u0142em. Mia\u0142em 23 lata, by\u0142 rok &#8217;98. My\u015bl\u0119 sobie: &#8222;Dobra, budujmy firmy technologiczne&#8221;. Problem polega na tym, \u017ce ograniczenia w tamtym czasie by\u0142y zupe\u0142nie inne. Je\u015bli chcesz zbudowa\u0107 firm\u0119 technologiczn\u0105 w 98 roku, musisz zbudowa\u0107 w\u0142asne centrum danych. Potrzebujesz milion\u00f3w dolar\u00f3w, by w\u0142\u0105czy\u0107 \u015bwiat\u0142o. Dla 23-latka by\u0142o to bardzo skomplikowane.           \n Zastanawia\u0142em si\u0119 wi\u0119c, co chc\u0119 zbudowa\u0107? Z wykszta\u0142cenia by\u0142em ekonomist\u0105. Studiowa\u0142em projektowanie rynku. Zakocha\u0142em si\u0119 w modelu eBay. Czu\u0142em, \u017ce jest lekki jak kwas, \u017ce zwyci\u0119zca bierze najwi\u0119cej i \u017ce jest niezwykle skalowalny. I pomy\u015bla\u0142em: &#8222;S\u0142uchaj, to ma swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 dopasowywania poda\u017cy i popytu oraz rozwi\u0105zywania problemu kury i jajka. Ale to jest problem, do kt\u00f3rego rozwi\u0105zania idealnie si\u0119 nadaj\u0119&#8221;. Postanowi\u0142em wi\u0119c wykorzysta\u0107 ten pomys\u0142, wprowadzi\u0107 go do Europy, a tak\u017ce do Ameryki \u0141aci\u0144skiej. I to by\u0142 pocz\u0105tek.       \n Antal\n Jako firma sp\u0119dzamy du\u017co czasu w cyfrowych serwisach og\u0142oszeniowych i marketplace&#8217;ach, a kategorie te przesz\u0142y ogromn\u0105 ewolucj\u0119. Pojawi\u0142y si\u0119 platformy obs\u0142uguj\u0105ce oprogramowanie, wchodzimy w \u015bwiat modeli rynkowych opartych na agentach AI. Ale w 2005, 2006 roku, kiedy po raz pierwszy zacz\u0119li\u015bmy bada\u0107 rynek pod k\u0105tem tego, co robi\u0107 dalej, mieli\u015bmy w zasadzie kilka firm prasowych, kt\u00f3re budowa\u0142y cyfrowe portale i pr\u00f3bowa\u0142y sprzedawa\u0107 og\u0142oszenia online. Potem pojawi\u0142 si\u0119 Craigslist w Stanach Zjednoczonych, ale w tamtym czasie by\u0142o to do\u015b\u0107 otwarte pole. Wr\u00f3\u0107my wi\u0119c do tego fundamentalnego momentu i co sprawi\u0142o, \u017ce dostrzeg\u0142e\u015b w nim szans\u0119?    \n Fabrice\n Pozw\u00f3l mi wr\u00f3ci\u0107 do tego, co wydarzy\u0142o si\u0119 w poprzednich dw\u00f3ch firmach, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie doprowadzi\u0142o do OLX. Tak wi\u0119c pierwsza firma, kt\u00f3ra jest w eBay w Europie, wzros\u0142a od zera do 10 milion\u00f3w miesi\u0119cznie w sprzeda\u017cy, lider w czterech lub pi\u0119ciu krajach. Ostatecznie, niestety, wyrwali\u015bmy sobie nogi ze szcz\u0119k zwyci\u0119stwa. Poniewa\u017c firma, kt\u00f3ra nas kupi\u0142a, ich akcje spad\u0142y o 99,98% QXL Ricardo. I chocia\u017c przeszed\u0142 od zera do bohatera, ale z powrotem do zera ponownie. Tak wi\u0119c w 2001 roku pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Chc\u0119 by\u0107 za\u0142o\u017cycielem firmy technologicznej&#8221;. A moja druga firma, kt\u00f3r\u0105 zbudowa\u0142em, nie by\u0142a firm\u0105, kt\u00f3rej produkty kocha\u0142em. To by\u0142o jak: &#8222;Okej, musz\u0119 zbudowa\u0107 firm\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie bardzo szybko przynosi\u0107 zyski, poniewa\u017c nie ma dost\u0119pnego kapita\u0142u. Dlatego zbudowa\u0142em firm\u0119 produkuj\u0105c\u0105 dzwonki. Tak wi\u0119c Zingy przeszed\u0142 od zera do 200 milion\u00f3w przychod\u00f3w w ci\u0105gu czterech lat. To by\u0142 ogromny sukces, by\u0142 bardzo dochodowy, ale nie mia\u0142em do niego szczeg\u00f3lnego zami\u0142owania.          \n I tak, sprzeda\u0142em firm\u0119 w 2004 roku, osi\u0105gn\u0119li\u015bmy 50 milion\u00f3w przychod\u00f3w w 2004 roku, za 80 milion\u00f3w w got\u00f3wce. Wyci\u0105gn\u0105\u0142em wnioski z poprzedniego razu, lepsza got\u00f3wka ni\u017c akcje. Zatrudni\u0142em bankier\u00f3w, kt\u00f3rzy przeprowadzili proces, podwoili cen\u0119, to by\u0142o niesamowite. Wiedzia\u0142em jednak, \u017ce chc\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do mojej prawdziwej mi\u0142o\u015bci, jak\u0105 jest budowanie rynk\u00f3w. A Craigslist w\u0142a\u015bnie osi\u0105ga\u0142 pe\u0142noletno\u015b\u0107. Tak wi\u0119c w 2005 roku, kiedy wiedzia\u0142em, \u017ce opuszcz\u0119 Zingy, poszed\u0142em do Craiga i Jima Buckmastera, kt\u00f3ry by\u0142 dyrektorem generalnym, i powiedzia\u0142em: &#8222;Hej&#8230;     \n Antal\n Oba wci\u0105\u017c tam s\u0105.\n Fabrice\n I nadal tam s\u0105. W rzeczywisto\u015bci strona nie zmieni\u0142a si\u0119 a\u017c tak bardzo. Poszed\u0142em wi\u0119c do nich i powiedzia\u0142em: &#8222;S\u0142uchajcie, to, co robicie, to niesamowita us\u0142uga publiczna dla ludzko\u015bci, dzi\u0119ki tej bezp\u0142atnej stronie, kt\u00f3ra pozwala dopasowa\u0107 kupuj\u0105cych i sprzedaj\u0105cych oraz produkty, kt\u00f3re znajduj\u0105 prac\u0119. To niesamowite, ale szczerze m\u00f3wi\u0105c, mog\u0142oby by\u0107 o wiele lepiej. Mo\u017cna by monitorowa\u0107 ca\u0142\u0105 zawarto\u015b\u0107 i upewni\u0107 si\u0119, \u017ce nie ma oszustw, spamu, phishingu itp. Dlaczego wi\u0119c nie moderujemy wszystkiego, upewniaj\u0105c si\u0119, \u017ce tworzymy tre\u015bci najwy\u017cszej jako\u015bci? Zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce mo\u017cesz nie chcie\u0107 tego robi\u0107, ale zrobi\u0119 to za darmo. Pozw\u00f3l mi to prowadzi\u0107. Nie musisz mi nic p\u0142aci\u0107. Je\u015bli spodoba ci si\u0119 to, co robi\u0119, by\u0107 mo\u017ce po roku b\u0119dziemy mogli przedyskutowa\u0107 przekazanie mi cz\u0119\u015bci kapita\u0142u, ale zrobi\u0119 to szczerze jako us\u0142ug\u0119 dla ludzko\u015bci&#8221;. Odm\u00f3wili. Wtedy powiedzia\u0142em: &#8222;Dobrze, kupi\u0119 to od ciebie&#8221;. Zaoferowa\u0142em im to, a przedtem bardzo dobrze na tym zarabia\u0142em. M\u00f3wi\u0142em o setkach milion\u00f3w, a mo\u017ce nawet miliardach dolar\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z inn\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0105 private equity, oni r\u00f3wnie\u017c odm\u00f3wili.       \n Wi\u0119c m\u00f3wi\u0119: &#8222;Wiesz co? W porz\u0105dku. Najlepszymi konkurentami s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie chc\u0105 konkurowa\u0107 i tak naprawd\u0119 ich to nie obchodzi&#8221;. A oni na to: &#8222;S\u0142uchaj, je\u015bli robisz co\u015b \u015bwietnego, to fantastycznie&#8221;. Zdecydowa\u0142em wi\u0119c, \u017ce p\u00f3jd\u0119 za Craigslist i zbuduj\u0119 lepsz\u0105 witryn\u0119 og\u0142oszeniow\u0105 dla kobiet, kt\u00f3re ostatecznie s\u0105 g\u0142\u00f3wnym decydentem we wszystkich zakupach domowych i moderuj\u0105 ca\u0142\u0105 zawarto\u015b\u0107, tworz\u0105c mo\u017cliwie najbezpieczniejsz\u0105 przestrze\u0144. W ten spos\u00f3b zebra\u0142em wszystkie fundusze venture capital, kt\u00f3re chcia\u0142y mnie sfinansowa\u0107 w ostatniej firmie, gdy osi\u0105gn\u0119li\u015bmy zysk. Odm\u00f3wi\u0142em im, poniewa\u017c, oczywi\u015bcie, byli\u015bmy rentowni, a oni nie chcieli mnie finansowa\u0107 na samym pocz\u0105tku. Potem padali na kolana, by mnie sfinansowa\u0107. Dosta\u0142em wi\u0119c czek w wysoko\u015bci 10 milion\u00f3w dolar\u00f3w, co w 2006 roku jest niezwyk\u0142e w PowerPoint od General Catalyst, Bessemer, Founders Fund. I pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Ok, chod\u017amy i zbudujmy to&#8221;.       \n Zbuduj OLX. Uruchomiony w stu krajach. Kiedy budujesz rynek, chcesz zacz\u0105\u0107 od udania si\u0119 do sprzedawc\u00f3w, poniewa\u017c sprzedawcy s\u0105 zmotywowani finansowo, aby tam by\u0107. Powiedzia\u0142em wi\u0119c tym wszystkim ludziom: &#8222;Sp\u00f3jrzcie, nie mamy jeszcze p\u0142ynno\u015bci, ale jeste\u015bmy wolni. Dlaczego nie my? I zobaczymy, co si\u0119 stanie&#8221;. Poszed\u0142em wi\u0119c do dealer\u00f3w samochodowych, po\u015brednik\u00f3w w obrocie nieruchomo\u015bciami, zw\u0142aszcza w krajach bez MLS, do ludzi, kt\u00f3rzy wystawiali zapasy gdzie indziej. Nast\u0119pnie zaj\u0105\u0142em si\u0119 pozycjonowaniem i zakupem d\u0142ugiego ogona SEM. Wydali\u015bmy wi\u0119c 50 tysi\u0119cy w stu krajach, czyli 5 milion\u00f3w dolar\u00f3w. I tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce to naprawd\u0119, naprawd\u0119, naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o w czterech krajach. Wi\u0119c to naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o w Indiach, Brazylii, co oczywi\u015bcie tworzy ogromn\u0105 warto\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105, i naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o w Portugalii i Pakistanie, gdzie zasadniczo z dnia na dzie\u0144 stali\u015bmy si\u0119 dominuj\u0105cymi liderami.        \n Ze wzgl\u0119du na dynamik\u0119 tych rynk\u00f3w, gdzie chcesz by\u0107 hiper lokalny, chcesz stworzy\u0107 p\u0142ynno\u015b\u0107, zdecydowali\u015bmy, wiesz co? To tak naprawd\u0119 nie dzia\u0142a w USA, poniewa\u017c pozyskiwanie klient\u00f3w jest zbyt drogie. Craigslist ma ju\u017c p\u0142ynno\u015b\u0107. To tak naprawd\u0119 nie zadzia\u0142a\u0142o w wi\u0119kszo\u015bci Europy Zachodniej, poniewa\u017c Schibsted i Adevinta ju\u017c tam by\u0142y. Nawet je\u015bli jeste\u015b lepszym produktem i pu\u0142apk\u0105 na myszy, p\u0142ynno\u015b\u0107 finansowa przebija wszystko inne. Stwierdzili\u015bmy wi\u0119c: &#8222;Wiesz co? Podwoimy stawk\u0119 tam, gdzie to dzia\u0142a&#8221;. Po tym, jak rzucili\u015bmy spaghetti na \u015bcian\u0119, powiedzieli\u015bmy: &#8222;Zr\u00f3bmy Indie, Brazyli\u0119, Portugali\u0119, Pakistan&#8221;. Skupili\u015bmy si\u0119 na nich. Stali\u015bmy si\u0119 tam dominuj\u0105cymi graczami, bardzo du\u017cymi i dochodowymi. Nast\u0119pnie postanowili\u015bmy wykorzysta\u0107 ten kapita\u0142 do ekspansji na 30 innych kraj\u00f3w.         \n Tak wi\u0119c jeszcze przed transakcj\u0105 z Naspers, zyskali\u015bmy ponad sto milion\u00f3w unikalnych u\u017cytkownik\u00f3w, dominuj\u0105c na wi\u0119kszo\u015bci rynk\u00f3w wschodz\u0105cych. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, by\u0142em bardzo szcz\u0119\u015bliwy i wszystko by\u0142o gotowe. Pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Okej, nast\u0119pne 10 lat jest ca\u0142kiem jasne, je\u015bli chodzi o transakcje CDC, zdominujemy samochody i nieruchomo\u015bci, a potem by\u0107 mo\u017ce miejsca pracy i przejdziemy do transakcji. I tam powstanie firma warta sto miliard\u00f3w&#8221;.  \n Antal\n Tak, ale do\u015b\u0107 szybko okaza\u0142o si\u0119 inaczej i sprzeda\u0142e\u015b firm\u0119 Naspers.\n Fabrice\n OLX to firma, kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142em zbudowa\u0107 i prowadzi\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie. Byli\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa w krajach, w kt\u00f3rych dzia\u0142ali\u015bmy. Teraz mamy 300 milion\u00f3w unikalnych u\u017cytkownik\u00f3w miesi\u0119cznie, a 50 milion\u00f3w ludzi utrzymuje si\u0119 z naszej strony. Ma to ogromny wp\u0142yw na \u017cycie ludzi, zw\u0142aszcza w krajach, w kt\u00f3rych systemy p\u0142atno\u015bci, zaufania i wysy\u0142ki nie dzia\u0142aj\u0105 szczeg\u00f3lnie dobrze. Ku mojemu wielkiemu rozczarowaniu, Schibsted, kt\u00f3ry jest europejskim konkurentem notowanym na gie\u0142dzie, utworzy\u0142 sp\u00f3\u0142k\u0119 joint venture z Telenorem i zaatakowa\u0142 mnie setkami milion\u00f3w wydatk\u00f3w na telewizj\u0119 w moich g\u0142\u00f3wnych krajach, zw\u0142aszcza w Brazylii i Portugalii. W szczeg\u00f3lno\u015bci w Brazylii wydali w pierwszym roku 60 milion\u00f3w, w drugim 80 milion\u00f3w, a w kolejnym 160 milion\u00f3w. Czyli setki milion\u00f3w dolar\u00f3w.      \n W tym momencie zebrali\u015bmy 28,5 miliona. I chocia\u017c dominowali\u015bmy, mieli\u015bmy p\u0142ynno\u015b\u0107 finansow\u0105, stopniowo nadrabiali zaleg\u0142o\u015bci. W pewnym momencie by\u0142o ju\u017c 60-40 dla nas, mimo \u017ce wydali setki milion\u00f3w. W 2010 roku poszed\u0142em do moich ameryka\u0144skich VC i powiedzia\u0142em: &#8222;S\u0142uchajcie, mam z\u0142e wie\u015bci. W zesz\u0142ym roku byli\u015bmy bardzo dochodowi i radzili\u015bmy sobie fantastycznie, ale teraz musimy przesta\u0107 zarabia\u0107, wyda\u0107 sto milion\u00f3w na telewizj\u0119 i zrobi\u0107 to na wielu rynkach&#8221;. I gdyby ta rozmowa odby\u0142a si\u0119 w 2015 roku, by\u0107 mo\u017ce z DSC lub Tiger Global lub innymi, mogliby\u015bmy to zrobi\u0107.    \n Antal\n Otrzyma\u0142by\u015b fundusze.\n Fabrice\n Tak. Ale w 2010 r. p\u00f3j\u015bcie do ameryka\u0144skich VC i powiedzenie im, \u017ce potrzebuj\u0119 setek milion\u00f3w na telewizj\u0119 w Pakistanie, nie posz\u0142o zbyt dobrze. Wi\u0119c ludzie, kt\u00f3rych uda\u0142o mi si\u0119 przekona\u0107, \u017ce to ma sens, to Naspers. Naspers by\u0142 zainteresowany wej\u015bciem na rynek reklam. W rzeczywisto\u015bci byli idealnym partnerem, poniewa\u017c tak agresywny jak ja, Kuss by\u0142 jeszcze bardziej agresywny. Przychodzi\u0142em do niego i m\u00f3wi\u0142em: &#8222;Potrzebuj\u0119 stu milion\u00f3w&#8221;. A on odpowiada\u0142 mi: &#8222;Nie, nie, to znaczy, \u017ce potrzebujesz 300 milion\u00f3w. Jeste\u015bmy wi\u0119ksi, silniejsi. Jeste\u015bmy szybsi. Wygramy t\u0119 wojn\u0119&#8221;. I tak dali mi prawie 1 miliard dolar\u00f3w na wojn\u0119 z Schibsted. Plus, a to nawet nie obejmuje przej\u0119\u0107 Avito, Dubizzle i tak dalej. Ostatecznie wygrali\u015bmy t\u0119 wojn\u0119. Po\u0142\u0105czyli\u015bmy si\u0119 51-49. I tak, wszystko by\u0142o za\u0142atwione.          \n A te firmy, gdy ju\u017c jeste\u015b dominuj\u0105cym graczem, s\u0105 niezwykle dochodowe, mam na my\u015bli, \u017ce m\u00f3wili\u015bmy o 75% mar\u017cy EBITDA, i to nawet przed przej\u015bciem na transakcje itp. Tak wi\u0119c umowa z Naspers z 2010 roku da\u0142a mi wszystkie pieni\u0105dze. Prowadzi\u0142em j\u0105 przez trzy lata po transakcji. Nie kupili mnie. To by\u0142o tylko zbieranie funduszy, aby wygra\u0107 wojn\u0119. A potem, w 2013 roku, pomy\u015bla\u0142em: &#8222;Dobra, wygrali\u015bmy. Sprawy maj\u0105 si\u0119 ca\u0142kiem dobrze, ale bycie cz\u0119\u015bci\u0105 du\u017cej sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowej jest nudne. Nie bawi\u0119 si\u0119 ju\u017c produktem. Moje \u017cycie to tworzenie raportu rocznego, potem kwartalnego, a nast\u0119pnie aktualizowanie kwartalnego bud\u017cetu i tak dalej. Wr\u00f3\u0107my do podstaw. Wr\u00f3\u0107my do zera&#8221;. I tak, odszed\u0142em w 2013 roku, w pewnym sensie u szczytu wydajno\u015bci firmy, kt\u00f3ra od tego czasu radzi sobie wyj\u0105tkowo dobrze.      \n Antal\n Niesamowite. Firmy te nadal dominuj\u0105 na wielu swoich rynkach. Bardzo silne w Europie Wschodniej, bardzo silne w Brazylii, bardzo silne w innych gospodarkach. \n Fabrice\n Tak. W Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej, tak. Lider w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, lider wsz\u0119dzie. Jedyny minus, najbardziej dochodowy klejnot koronny firmy, Avito, kt\u00f3ry ma miliard przychod\u00f3w, 750 EBITDA, zasadniczo skradziony przez Putina i jego kolesi. I to by\u0142o p\u0142acenie za agresywny wzrost w Indiach i Pakistanie, i tak dalej. Tak wi\u0119c firmy zosta\u0142y nast\u0119pnie sprzedane innym graczom, kt\u00f3rzy mogli sfinansowa\u0107 dalszy wzrost. Nadal dominuj\u0105 i nadal radz\u0105 sobie wyj\u0105tkowo dobrze, ale nie s\u0105 ju\u017c wszystkie pod parasolem OLX, poniewa\u017c niestety odebrano im dojn\u0105 krow\u0119.     \n Antal\n Pozw\u00f3l, \u017ce przejd\u0119 kr\u00f3tko do nast\u0119pnego etapu Twojej podr\u00f3\u017cy, zanim zag\u0142\u0119bimy si\u0119 w kilka z tych temat\u00f3w. Po Naspers i OLX zmieni\u0142e\u015b sw\u00f3j modus operandi i sta\u0142e\u015b si\u0119 doradc\u0105 i inwestorem dla wielu, wielu, wielu odnosz\u0105cych sukcesy przedsi\u0119biorc\u00f3w. Co sk\u0142oni\u0142o Ci\u0119 do przej\u015bcia od bycia budowniczym, \u017ce tak powiem, do bycia osob\u0105, kt\u00f3ra pomaga budowniczym i wspiera ich?  \n Fabrice\n Twierdz\u0119 wi\u0119c, \u017ce nic si\u0119 tak bardzo nie zmieni\u0142o. Tak wi\u0119c w 98 roku, kiedy zbudowa\u0142em swoj\u0105 pierwsz\u0105 firm\u0119, by\u0142em ju\u017c widocznym prezesem internetowym. W rezultacie inni za\u0142o\u017cyciele zacz\u0119li si\u0119 do mnie zwraca\u0107, m\u00f3wi\u0105c: &#8222;Czy mo\u017cesz zainwestowa\u0107 w nasze firmy?&#8221;. D\u0142ugo zastanawia\u0142em si\u0119, czy powinienem by\u0107 inwestorem r\u00f3wnolegle z byciem budowniczym? Poniewa\u017c odwraca to uwag\u0119 od mojej podstawowej misji, jak\u0105 jest dominacja nad \u015bwiatem. Ostatecznie zdecydowa\u0142em, \u017ce je\u015bli b\u0119d\u0119 w stanie wyartyku\u0142owa\u0107 wnioski wyci\u0105gni\u0119te przez innych, uczyni mnie to lepszym za\u0142o\u017cycielem. Prowadz\u0119 te horyzontalne witryny z wieloma kategoriami. Je\u015bli mog\u0119 faktycznie spotka\u0107 si\u0119 z tymi wszystkimi za\u0142o\u017cycielami prowadz\u0105cymi pionowe strony i trzyma\u0107 r\u0119k\u0119 na pulsie rynku, czyni mnie to lepszym za\u0142o\u017cycielem. Tak d\u0142ugo, jak nie jest to zbyt rozpraszaj\u0105ce. Wi\u0119c je\u015bli jest to godzinne spotkanie, na kt\u00f3rym zajmuj\u0119 si\u0119 tylko rynkami, decyduj\u0119, czy zainwestowa\u0107, czy nie, to jest w porz\u0105dku.         \n Tak wi\u0119c do 2013 roku zainwestowa\u0142em ju\u017c w prawie 200 startup\u00f3w. W rzeczywisto\u015bci, w oczach opinii publicznej by\u0142em bardziej znany, pomimo faktu, \u017ce prowadzi\u0142em jedn\u0105 z najwi\u0119kszych stron internetowych na \u015bwiecie, poniewa\u017c nie jest ona du\u017ca w Stanach Zjednoczonych ani w Europie Zachodniej, kiedy gdziekolwiek by\u0142em, ludzie znali mnie jako inwestora i super anio\u0142a, a nie jako za\u0142o\u017cyciela. Wi\u0119c by\u0142em ju\u017c za\u0142o\u017cycielem-inwestorem. A \u015bcie\u017cka, kt\u00f3r\u0105 wybra\u0142em, buduj\u0105c FJ Labs, w rzeczywisto\u015bci nadal ni\u0105 jestem, poniewa\u017c samo FJ Labs jest w pewnym sensie startupem. Nie do\u0142\u0105czy\u0142em do funduszu, stworzy\u0142em fundusz. A tworzenie funduszu to to samo. Trzeba zebra\u0107 kapita\u0142, zatrudni\u0107 zesp\u00f3\u0142, zbudowa\u0107 struktur\u0119, mie\u0107 bud\u017cet, model biznesowy i strategi\u0119. W ramach tego funduszu kontynuowa\u0142em inwestowanie i budowanie firm. Nawet tam by\u0142em prezesem wykonawczym, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem wielu firm, maj\u0105c r\u0119ce pe\u0142ne roboty. Zawsze by\u0142em wi\u0119c inwestorem-operatorem i do dzi\u015b nim pozostaj\u0119.         \n Antal\n Fantastycznie. Elementem, o kt\u00f3rym chcia\u0142em teraz porozmawia\u0107, a kt\u00f3ry jest bardzo aktualny dla naszych klient\u00f3w, jest pojawienie si\u0119 sztucznej inteligencji na rynkach. W jaki spos\u00f3b ta dynamika b\u0119dzie przebiega\u0107 mi\u0119dzy ostatecznymi klientami a platform\u0105 w nadchodz\u0105cym \u015bwiecie agent\u00f3w AI?  \n Fabrice\n Pozw\u00f3l, \u017ce najpierw przedstawi\u0119 nieco ewolucj\u0119 rynk\u00f3w, a nast\u0119pnie om\u00f3wi\u0119, w jaki spos\u00f3b prowadzi to do tego, jak sztuczna inteligencja wp\u0142ywa na to.\n Antal\n Doskonale.\n Fabrice\n Marketplace&#8217;y zacz\u0119\u0142y funkcjonowa\u0107 jako platformy aukcyjne a la OLX, Craigslist, gdzie wystawiasz to, czego szukasz lub to, co sprzedajesz, a kto\u015b si\u0119 z Tob\u0105 kontaktuje. Nazywa si\u0119 je platformami podw\u00f3jnego zaanga\u017cowania. Upwork jest jednym z nich, na przyk\u0142ad: &#8222;Och, chc\u0119 zatrudni\u0107 programist\u0119&#8221;. Zg\u0142asza si\u0119 200 os\u00f3b. Musisz wykona\u0107 prac\u0119, aby wybra\u0107. To samo dotyczy OLX, je\u015bli wystawiasz co\u015b na sprzeda\u017c, ludzie kontaktuj\u0105 si\u0119 z Tob\u0105. Sprzedasz tylko jednej osobie. Toczy si\u0119 d\u0142uga rozmowa. Jest to niska bariera dla wystawienia oferty, ale w rzeczywisto\u015bci jest to wysoka bariera dla transakcji.        To du\u017co pracy. Nast\u0119pn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3ra si\u0119 wydarzy\u0142a, by\u0142y rynki transakcyjne. Kupuj\u0105cy m\u00f3g\u0142 wi\u0119c powiedzie\u0107: &#8222;Ok, chc\u0119 kupi\u0107 ten przedmiot&#8221;. I to by\u0142o zrobione. Kolejna ewolucja, ludzie nazywali to zarz\u0105dzanymi rynkami, ale lepsza terminologia i jest bardziej skuteczna, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o rynki us\u0142ug, to marketplace pick marketplace. Oznacza to, \u017ce rynek wybiera dostawc\u0119 i dokonuje transakcji.    \n Kiedy jedziesz Uberem, m\u00f3wisz tylko: chc\u0119 jecha\u0107 z punktu A do punktu B. Nie wybierasz kierowcy. Uber wybiera. Nie jest to te\u017c wyb\u00f3r dostawcy. To nie jest tak, \u017ce wysy\u0142aj\u0105 prac\u0119 do 20 kierowc\u00f3w i pierwszy, kt\u00f3ry kliknie, dostaje j\u0105, wysy\u0142aj\u0105 j\u0105 do jednej osoby, a ta osoba ma kilka minut, aby j\u0105 przyj\u0105\u0107, je\u015bli jej nie przyjmie, dostanie j\u0105 kto\u015b inny. Wi\u0119c to jest mega trend, kt\u00f3ry dzieje si\u0119 teraz w zak\u0142\u00f3caniu Upworks pionowo po pionie, gdzie teraz, je\u015bli chcesz cokolwiek zbudowa\u0107, wymieni\u0107 pomp\u0119 ciep\u0142a, jest firma o nazwie Tetra, zamiast i\u015b\u0107 do AngelList lub innej, w kt\u00f3rej po prostu robisz zdj\u0119cia, oni faktycznie robi\u0105 wycen\u0119, wybieraj\u0105 wykonawc\u0119, ustalaj\u0105 cen\u0119 i gotowe. To naprawd\u0119 poprawia komfort u\u017cytkowania. Jest to wi\u0119c ogromny trend.      \n Innym du\u017cym mega trendem jest dodawanie us\u0142ug do kategorii w celu stworzenia kategorii de novo. Jeste\u015bmy inwestorami w firmie o nazwie Alpaga, kt\u00f3ra jest rynkiem B2B dla wyposa\u017cenia restauracji. Wyposa\u017cenie restauracji, w zasadzie ludzie czekali, a\u017c jego amortyzacja spadnie do zera i nie zmieniali go. Ale teraz Alpaga powiedzia\u0142a: &#8222;Okej, stworzyli\u015bmy sie\u0107 instalator\u00f3w, sie\u0107 spedytor\u00f3w, kt\u00f3rzy wysy\u0142aj\u0105 sprz\u0119t, a my dajemy to jako przepustk\u0119&#8221;. W rezultacie kategoria ta przesz\u0142a od zera do milion\u00f3w w GMV. Dzieje si\u0119 tak w wielu kategoriach, w kt\u00f3rych nie by\u0142o rynk\u00f3w zbytu. S\u0105 to wi\u0119c g\u0142\u00f3wne trendy.      \n Spos\u00f3b, w jaki sztuczna inteligencja odgrywa t\u0119 rol\u0119, jest dwojaki. Po pierwsze, przep\u0142yw sprzedawc\u00f3w i przep\u0142yw sprzeda\u017cy. A potem opowiem o przep\u0142ywie kupuj\u0105cych. Tak wi\u0119c, w przep\u0142ywie sprzeda\u017cy, ka\u017cdy g\u0142\u00f3wny rynek wykorzystuje sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 do uproszczenia procesu publikowania. Wyobra\u017a sobie dawne czasy, kiedy odwiedza\u0142e\u015b eBay. Robisz 20 zdj\u0119\u0107, piszesz, wybierasz kategori\u0119, piszesz tytu\u0142, piszesz opis, wybierasz cen\u0119, a potem cierpliwie czekasz, a\u017c kto\u015b przyjdzie i kupi lub zalicytuje. To naprawd\u0119 sporo pracy. W rzeczywisto\u015bci proces eBay jest o wiele bardziej skomplikowany, poniewa\u017c pytaj\u0105 Ci\u0119, ile wa\u017cy, gdzie chcesz go wys\u0142a\u0107 itp. Wiele z tych rzeczy trzeba zgadywa\u0107.        \n Nowy model jest obecnie lepszy w pionie ni\u017c w poziomie. I cz\u0119sto rewolucyjni operatorzy zasiedziali, kt\u00f3rzy maj\u0105 dane, kt\u00f3re mog\u0105 to zrobi\u0107, ale w rzeczywisto\u015bci robisz kilka zdj\u0119\u0107, a poniewa\u017c rynek ma wszystkie dane, podaj\u0105 ci nazw\u0119, model, kategori\u0119, cen\u0119 i tak dalej. Jestem wi\u0119c inwestorem na rynku torebek o nazwie Rebag. Rebag ma oczywi\u015bcie wszystkie dane. S\u0105 jak Kelley Blue Book torebek. Znaj\u0105 stan, model i tak dalej. Wi\u0119c robisz kilka zdj\u0119\u0107, a oni powiedz\u0105 ci: &#8222;Okej, to jest&#8221;, nie jestem ekspertem od torebek, ale cokolwiek, &#8222;A Kelly, to jest warte $10,000. To ta kategoria, to ten stan&#8221;. Tworzy wi\u0119c ofert\u0119, podaje cen\u0119 i bum, mo\u017cesz sprzeda\u0107 w pi\u0119\u0107 minut. I tak, przep\u0142ywy sprzeda\u017cy s\u0105 ulepszane. Na przyk\u0142ad gracz TCG ju\u017c ma, mo\u017ce zrobi\u0107 zdj\u0119cie karty handlowej, natychmiast utworzy list\u0119, pozna cen\u0119 i wystawi j\u0105 na sprzeda\u017c. Firma Col-X robi to samo w przypadku przedmiot\u00f3w kolekcjonerskich. Tak wi\u0119c przep\u0142ywy sprzeda\u017cy s\u0105 znacznie ulepszane pionowo.           \n Nie dzia\u0142a to w ka\u017cdej kategorii. Je\u015bli pr\u00f3buj\u0119 sprzeda\u0107 iPhone&#8217;a lub komputer, nie mo\u017cna stwierdzi\u0107 na podstawie zdj\u0119cia, jak\u0105 ma pojemno\u015b\u0107 i jaki to dok\u0142adnie model itp. Wi\u0119c spos\u00f3b, w jaki ludzie to robi\u0105, polega na opisaniu przedmiotu za pomoc\u0105 g\u0142osu, a nast\u0119pnie wys\u0142aniu go do OpenAI Whisper, kt\u00f3ry go transkrybuje, otaguje, a nast\u0119pnie utworzy ofert\u0119. Jest wi\u0119c firma o nazwie Herosoft, kt\u00f3ra to robi.   \n Po stronie kupna istniej\u0105 trzy przep\u0142ywy zakup\u00f3w na platformach handlowych, a sztuczna inteligencja zak\u0142\u00f3ca tylko jeden z nich. Tak wi\u0119c wi\u0119kszo\u015b\u0107 strony zakupowej platform handlowych nie zostanie zak\u0142\u00f3cona, poniewa\u017c nie jest to konieczne. Tak wi\u0119c trzy kategorie, trzy mechanizmy zakupowe lub rynki po stronie kupna to przegl\u0105danie, czyli zakupy jako do\u015bwiadczenie. Ludzie, kt\u00f3rzy odwiedzaj\u0105 Vinted, tak naprawd\u0119 nie wiedz\u0105, czego szukaj\u0105. W rzeczywisto\u015bci lubi\u0105 przegl\u0105da\u0107 20 stron przedmiot\u00f3w, poniewa\u017c jest to jak zakupy jako rozrywka i mog\u0105 co\u015b kupi\u0107 lub nie. Dlatego nie chcesz sztucznej inteligencji, poniewa\u017c sztuczna inteligencja niczego nie zoptymalizuje. Nie pr\u00f3bujesz optymalizowa\u0107. Do\u015bwiadczenie przegl\u0105dania setek przedmiot\u00f3w jest faktycznym celem tego do\u015bwiadczenia. Wi\u0119c sztuczna inteligencja niczego tu nie zmieni.        \n Po drugie, szukaj. Wiesz, czego szukasz. A wyszukiwanie, owszem, mo\u017cna ulepszy\u0107, ale w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, je\u015bli wiesz, czego szukasz, wchodzisz na Amazon, wpisujesz nazw\u0119 lub model, poof, masz to. Tak wi\u0119c sztuczna inteligencja nie zmieni tego zasadniczo. Trzecia kategoria to jednak rozwa\u017cane zakupy, i tutaj pojawia si\u0119 Zillow, je\u015bli pr\u00f3bujesz kupi\u0107 samoch\u00f3d, je\u015bli pr\u00f3bujesz kupi\u0107 dom, je\u015bli pr\u00f3bujesz kupi\u0107 wysokiej klasy sprz\u0119t narciarski, jak na Curated, je\u015bli pr\u00f3bujesz gdzie\u015b pojecha\u0107 i podr\u00f3\u017cowa\u0107, nie znasz miejsca, co\u015b takiego jak Fora Travel, tam my\u015bl\u0119, \u017ce agenci b\u0119d\u0105 odgrywa\u0107 bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w prowadzeniu ci\u0119 i zmianie kategorii oraz u\u0142atwianiu transakcji. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce firma taka jak Curated, kt\u00f3ra korzysta\u0142a z us\u0142ug ludzkich doradc\u00f3w, zosta\u0142a sprzedana za niewielk\u0105 kwot\u0119, poniewa\u017c istnieje bardzo realne ryzyko zak\u0142\u00f3ce\u0144 ze strony sztucznej inteligencji. Dlatego my\u015bl\u0119, \u017ce w przypadku Zillow, czyli zakup\u00f3w nieruchomo\u015bci lub samochod\u00f3w, podejrzewam, \u017ce agenci AI odegraj\u0105 bardzo du\u017c\u0105 rol\u0119 w usprawnianiu transakcji.      \n Antal\n W rezultacie platformy te prawdopodobnie z czasem zyskaj\u0105 na warto\u015bci.\n Fabrice\n Wi\u0119c tak i nie, prawda? To niejasne, czasami przychodz\u0105 i wykorzystuj\u0105 posiadane dane, czasami nie. Wi\u0119c je\u015bli jeste\u015b rewolucyjnym operatorem zasiedzia\u0142ym, ala Rebag, czyli wci\u0105\u017c ma\u0142ym startupem, prawdopodobnie. Je\u015bli jeste\u015b eBayem lub Zillow, mniej prawdopodobne. Zw\u0142aszcza, \u017ce&#8230; Czy wola\u0142bym by\u0107 eBay Motors czy Carvana? A Carvana prawdopodobnie mo\u017ce wykona\u0107 lepsz\u0105 robot\u0119 w prowadzeniu u\u017cytkownika, dokonywaniu transakcji itp. ni\u017c eBay Motors. Tak wi\u0119c z tej perspektywy jest to niejasne.       \n Antal\n Cz\u0119sto marketplace&#8217;y s\u0105 znane jako firmy typu playbook, w kt\u00f3rych naprawd\u0119 wprowadzasz pewne ulepszenia, aby zwi\u0119kszy\u0107 p\u0142ynno\u015b\u0107, dwie strony marketplace&#8217;u i tak dalej, a ostatecznie ko\u0144czysz ze zwyci\u0119zcami, kt\u00f3rzy dominuj\u0105 w czasie. Oczywi\u015bcie dzia\u0142amy w bran\u017cy fuzji i przej\u0119\u0107, a jednym z najwi\u0119kszych komentarzy, kt\u00f3re cz\u0119sto si\u0119 pojawiaj\u0105, jest brak synergii w konsolidacji rynku. S\u0105 jednak operatorzy, kt\u00f3rzy dobrze sobie radz\u0105, wykorzystuj\u0105c podr\u0119czniki, o kt\u00f3rych si\u0119 dowiedzieli, do tworzenia warto\u015bci, gdy kupuj\u0105 aktywa, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 nieco bardziej op\u00f3\u017anione.  \n Jakie s\u0105 wnioski wyci\u0105gni\u0119te z fuzji i przej\u0119\u0107 na rynku, kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi mo\u017ce nie dostrzega\u0107? Dlaczego Naspers tak mocno anga\u017cuje si\u0119 w to, co w rzeczywisto\u015bci by\u0142o modelami tworzenia opartymi na fuzjach i przej\u0119ciach? \n Fabrice\n W ramach tej samej kategorii fuzje i przej\u0119cia s\u0105 niezwykle skuteczne, poniewa\u017c rynki s\u0105 tak naprawd\u0119 najbardziej wygrane. W przypadku wielu kategorii, je\u015bli jeste\u015b sprzedawc\u0105, wystawisz ofert\u0119 tylko w jednym miejscu, poniewa\u017c mo\u017cesz dokona\u0107 transakcji tylko raz, a zatem wi\u0119cej sprzedawc\u00f3w przyci\u0105ga wi\u0119cej kupuj\u0105cych i tworzy kategori\u0119, w kt\u00f3rej zwyci\u0119zca bierze najwi\u0119cej. Tak wi\u0119c, je\u015bli jeste\u015b na przyk\u0142ad w kraju lub w dowolnej bran\u017cy, w dowolnej lokalizacji geograficznej, w kt\u00f3rej masz dw\u00f3ch graczy, nie ma znaczenia, gdzie udzia\u0142 w rynku &#8230; C\u00f3\u017c, chcesz, aby by\u0142o to 60\/40, 50\/50 lub 70\/30, to w rzeczywisto\u015bci jest to do\u015b\u0107 okropne, poniewa\u017c nie mo\u017cesz zarabia\u0107.   \n I to jest naprawd\u0119 kategoria, wi\u0119c je\u015bli my\u015blisz o kategoriach teoretycznych gier, dominuj\u0105cej strategii, wi\u0119c je\u015bli nie wydajesz, a oni wydaj\u0105, wygrywaj\u0105. Je\u015bli ty wydajesz, a oni nie wydaj\u0105, ty wygrywasz. Wi\u0119c oboje wydajecie, co ko\u0144czy si\u0119 negatywnym wynikiem, w kt\u00f3rym \u017caden z nich nie zarabia, a ty wydajesz du\u017co pieni\u0119dzy na marketing z ujemn\u0105 mar\u017c\u0105. Je\u015bli jednak si\u0119 po\u0142\u0105czysz, to jeden plus jeden r\u00f3wna si\u0119 10, wszystko si\u0119 poprawi. Poprawia si\u0119 p\u0142ynno\u015b\u0107, spadaj\u0105 koszty pozyskania klienta. Widzieli\u015bmy wi\u0119c wiele przyk\u0142ad\u00f3w podobnych firm o du\u017cych rozmiarach, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 i przekszta\u0142ci\u0142y kategori\u0119.     \n Tak wi\u0119c Mercado Libre, je\u015bli wr\u00f3cimy do historii, pomog\u0142em wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cy\u0107 firm\u0119 o nazwie Deremate, kt\u00f3ra przez d\u0142ugi czas, a\u017c do nieudanego IPO, by\u0142a dominuj\u0105cym graczem. Potem Mercado Libre, kt\u00f3re wci\u0105\u017c by\u0142o sp\u00f3\u0142k\u0105 kapita\u0142ow\u0105, a my po prostu przelali\u015bmy wszystkie pieni\u0105dze, aby wej\u015b\u0107 na gie\u0142d\u0119, a tego nie zrobili\u015bmy, zacz\u0119\u0142o przejmowa\u0107 kontrol\u0119. Do 2005 r. by\u0142o to 70% MELI i 30% nas, a my byli\u015bmy dochodow\u0105 firm\u0105, w wyniku czego \u017cadna z nich nie radzi\u0142a sobie dobrze. Kiedy obie firmy po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w 2005 r., MELI zacz\u0119\u0142o si\u0119 rozwija\u0107, a jeden plus jeden r\u00f3wna\u0142o si\u0119 10. W OLX sprawdzi\u0142o si\u0119 to wielokrotnie.    \n Teraz niekoniecznie ma to zastosowanie, je\u015bli kupujesz gracza w innym kraju, poniewa\u017c do niedawna nie by\u0142o transakcji transgranicznych. Nie mia\u0142o to zastosowania, je\u015bli kupowa\u0142e\u015b ludzi w innych kategoriach, w kt\u00f3rych nie by\u0142o p\u0142ynno\u015bci krzy\u017cowej. Teraz, w OLX, zasady s\u0105 takie, \u017ce wygrywasz transakcje CDC kupuj\u0105c i sprzedaj\u0105c towary, poniewa\u017c ludzie dokonuj\u0105 transakcji wiele razy w miesi\u0105cu. A nast\u0119pnie wykorzystujesz to, aby wygra\u0107 samochody lub nieruchomo\u015bci, gdzie ludzie dokonuj\u0105 transakcji tylko raz na pi\u0119\u0107 lub 10 lat. Mo\u017cna te\u017c p\u00f3j\u015b\u0107 w innym kierunku.    \n Antal\n To jest ko\u0142o zamachowe.\n Fabrice\n I to by\u0142o ko\u0142o zamachowe.\n Fabrice\n Warto jednak wspomnie\u0107 o kilku interesuj\u0105cych trendach. Transakcje transgraniczne to ju\u017c co\u015b. Tak wi\u0119c Vinted, kt\u00f3ry by\u0142 jednym z naszych du\u017cych sukces\u00f3w i o kt\u00f3rym powiemy wi\u0119cej p\u00f3\u017aniej, przet\u0142umaczy\u0142 oferty automatycznie za pomoc\u0105 sztucznej inteligencji, a w\u0142a\u015bciwie m\u00f3wi\u0105c o wi\u0119kszym wp\u0142ywie sztucznej inteligencji, rozmowy mi\u0119dzy kupuj\u0105cymi a sprzedaj\u0105cymi s\u0105 t\u0142umaczone automatycznie w ich ojczystym j\u0119zyku za pomoc\u0105 sztucznej inteligencji, a tak\u017ce zintegrowali p\u0142atno\u015bci i wysy\u0142k\u0119 transgraniczn\u0105 w taki spos\u00f3b, \u017ce mo\u017cna wys\u0142a\u0107 w dowolne miejsce w Europie za oko\u0142o dwa euro. W rezultacie stworzyli pierwszego europejskiego gracza, kt\u00f3ry wcze\u015bniej nie istnia\u0142. By\u0142y to Niemcy, Wielka Brytania.    \n Antal\n Chcia\u0142em po\u015bwi\u0119ci\u0107 kilka minut na FJ Labs i to, co tam robisz. Zainwestowa\u0142e\u015b w ponad 1100 sp\u00f3\u0142ek, co jest ogromn\u0105 liczb\u0105. Jestem wi\u0119c pewien, \u017ce wszyscy chcieliby wiedzie\u0107, jak sobie z tym radzisz, jak wybierasz zwyci\u0119zc\u00f3w, jak podchodzisz do pe\u0142nego inwestowania, a tak\u017ce na czym si\u0119 koncentrujesz.  \n Fabrice\n Nie b\u0119dzie wi\u0119c zaskoczeniem dla nikogo, kto tego s\u0142ucha, \u017ce skupiam si\u0119 na rynkach i firmach z efektem sieci. Uwielbiam je, s\u0105 wydajne kapita\u0142owo, wygrywaj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107, s\u0105 skalowalne, zu\u017cywaj\u0105 bardzo ma\u0142o kapita\u0142u i pod\u0105\u017caj\u0105 za ko\u0142em zamachowym przedsi\u0119wzi\u0119cia. Na przyk\u0142ad wst\u0119pny zal\u0105\u017cek w wysoko\u015bci miliona, zal\u0105\u017cek w wysoko\u015bci trzech milion\u00f3w, zal\u0105\u017cek A w wysoko\u015bci siedmiu, 10 milion\u00f3w, zal\u0105\u017cek B w wysoko\u015bci 15, 20 milion\u00f3w, a przy takim poziomie kapita\u0142u mo\u017cna zbudowa\u0107 bardzo udane, skuteczne firmy. Nie jest to prawd\u0105 w przypadku wielu innych firm i kategorii, kt\u00f3re potrzebuj\u0105, je\u015bli chcesz zapali\u0107 \u015bwiat\u0142o w firmie zajmuj\u0105cej si\u0119 badaniami nad fuzj\u0105 j\u0105drow\u0105, prawdopodobnie potrzebujesz setek milion\u00f3w w dniu zero, a to nie sprawia, \u017ce jest to bardzo op\u0142acalne przedsi\u0119wzi\u0119cie.   \n Wi\u0119c FJ Labs jest funduszem venture, ostatni fundusz to 300 milion\u00f3w, nast\u0119pny fundusz to prawdopodobnie r\u00f3wnie\u017c 300 milion\u00f3w, zbieramy je teraz. Ale zachowujemy si\u0119 jak anio\u0142owie biznesu. My\u015bl\u0119 wi\u0119c, \u017ce to, co robimy, nazywam inwestowaniem w anio\u0142y na skal\u0119 venture. Wi\u0119c to, co robi\u0142em ju\u017c wcze\u015bniej, kiedy by\u0142em CEO OLX i innych firm, jako anio\u0142, nadal robi\u0119 dzisiaj jako inwestor venture capital. R\u00f3\u017cnica polega na liczbie czek\u00f3w, kt\u00f3re wypisuj\u0119. Teraz nie jest tak, \u017ce robi\u0119 odg\u00f3rn\u0105 konstrukcj\u0119 portfela w celu optymalizacji zwrot\u00f3w, jest to bardziej odzwierciedlenie mojej osobowo\u015bci.     \n Na \u015bwiecie jest wiele problem\u00f3w i potrzebuj\u0119 wielu za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 je rozwi\u0105za\u0107, a je\u015bli spotkam za\u0142o\u017cyciela, kt\u00f3ry mi si\u0119 podoba i rozwi\u0105zuje problem, kt\u00f3ry mi si\u0119 podoba, inwestuj\u0119. Okazuje si\u0119, \u017ce w dzisiejszych czasach jest oko\u0142o 150 nowych inwestycji rocznie. Teraz proces, jak wybieram firmy, w kt\u00f3re inwestuj\u0119? Ka\u017cdego tygodnia otrzymujemy 300 transakcji przychodz\u0105cych. Pi\u0119kno budowania tych rynk\u00f3w od 27 lat polega na tym, \u017ce mam mark\u0119, je\u015bli chodzi o rynki. I tak co tydzie\u0144 otrzymujemy 300 transakcji od innych VC i dzielimy si\u0119 wieloma transakcjami z innymi VC, nie konkurujemy z nimi. Oni wypisuj\u0105 czeki na 10 milion\u00f3w dolar\u00f3w, a my na 400 tysi\u0119cy. Od wielu za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rych wsparli\u015bmy w przesz\u0142o\u015bci, wsparli\u015bmy 2000 za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rzy wracaj\u0105 z kolejn\u0105 firm\u0105, wysy\u0142aj\u0105 nam swoich pracownik\u00f3w, wysy\u0142aj\u0105 nam swoich przyjaci\u00f3\u0142, a nast\u0119pnie przyci\u0105gaj\u0105 nas tylko ze wzgl\u0119du na mark\u0119. Otrzymujemy 300 transakcji tygodniowo, mamy dziewi\u0119ciu inwestor\u00f3w w firmie, transakcje s\u0105 losowo przypisywane do jednego z dziewi\u0119ciu inwestor\u00f3w, przegl\u0105damy je, odbieramy telefony od oko\u0142o 50 z nich, inne s\u0105 poza zakresem, zbyt wcze\u015bnie lub cokolwiek innego. Mamy godzinne podsumowanie, podczas kt\u00f3rego oceniamy cztery rzeczy: czy podoba nam si\u0119 zesp\u00f3\u0142? Czy podoba nam si\u0119 ekonomika jednostki i biznes? Czy podobaj\u0105 nam si\u0119 warunki transakcji i czy podoba nam si\u0119 teza?           \n Pozwol\u0119 sobie teraz om\u00f3wi\u0107 ka\u017cdy z nich nieco bardziej szczeg\u00f3\u0142owo. Czy podoba nam si\u0119 zesp\u00f3\u0142? Ka\u017cdy VC na \u015bwiecie powie ci: &#8222;Inwestuj\u0119 tylko w wyj\u0105tkowych ludzi&#8221;. Nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce &#8222;wiem, kiedy to widz\u0119&#8221;. Tak wi\u0119c dla nas definiujemy to jako wyj\u0105tkowo elokwentnych wizjonerskich sprzedawc\u00f3w, kt\u00f3rzy wiedz\u0105 r\u00f3wnie\u017c, jak wykonywa\u0107, a spos\u00f3b, w jaki oceniam to podczas godzinnej rozmowy telefonicznej, czy wiedz\u0105, jak wykonywa\u0107, to spos\u00f3b, w jaki opisuj\u0105 numer dwa. Jak dobry jest biznes? Jaki jest ca\u0142kowity adresowalny rozmiar rynku? Jaka jest struktura mar\u017cy? Jaki jest koszt pozyskania klienta? Jaka jest g\u0119sto\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w kluczowych, je\u015bli je kupujesz? Jaki jest szacowany koszt pozyskania klienta przy pe\u0142nym obci\u0105\u017ceniu? Jak to si\u0119 ma do mar\u017cy na transakcj\u0119? Jakie jest twoje wyst\u0105pienie? Jaki jest stosunek CAC do LTV po sze\u015bciu miesi\u0105cach, 12 miesi\u0105cach, 18 miesi\u0105cach, dw\u00f3ch latach itd.             \n Nawet przed uruchomieniem chc\u0119, aby\u015b przeprowadzi\u0142 wystarczaj\u0105co du\u017co test\u00f3w, nawet z 1000 $, aby\u015b m\u00f3g\u0142 to wyrazi\u0107. Je\u015bli tego nie potrafisz, prawdopodobnie oznacza to, \u017ce nie rozumiesz biznesu tak dobrze, jak ci si\u0119 wydaje. Po trzecie, warunki transakcji, a ja jestem wra\u017cliwy na cen\u0119. Poniewa\u017c jeste\u015bmy tak du\u017cymi inwestorami, znamy median\u0119 w naszej kategorii. Wiemy wi\u0119c, gdzie powinna znajdowa\u0107 si\u0119 mediana nasion A, B, C itp. i staramy si\u0119 inwestowa\u0107 w pobli\u017cu mediany. Mediana jest znacznie ni\u017csza ni\u017c \u015brednia, poniewa\u017c w ostatnim roku wzros\u0142a dzi\u0119ki transakcjom zwi\u0105zanym ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 i kryptowalutami.     \n A po czwarte, czy spe\u0142nia nasz\u0105 tez\u0119 dotycz\u0105c\u0105 przysz\u0142ej mobilno\u015bci, nieruchomo\u015bci, \u017cywno\u015bci itp. Wszystkie cztery musz\u0105 by\u0107 prawdziwe. Tak wi\u0119c po godzinnej rozmowie telefonicznej przeprowadzamy podsumowanie oceniaj\u0105ce te cztery rzeczy, kt\u00f3re jest prezentowane w naszym komitecie inwestycyjnym w ka\u017cdy wtorek. Przegl\u0105damy 40, 50 transakcji, a jeden z czterech partner\u00f3w, w tym ja, odbywa drug\u0105 rozmow\u0119 z powiedzmy pi\u0119cioma, dziesi\u0119cioma firmami tygodniowo, a nast\u0119pnie inwestujemy w trzy z nich ka\u017cdego tygodnia. Mamy wi\u0119c 1% wsp\u00f3\u0142czynnik konwersji z g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci lejka do dolnej cz\u0119\u015bci lejka, co prowadzi do 150 inwestycji rocznie, 1200 inwestycji do tej pory, 350 wyj\u015b\u0107 i to dzia\u0142a ca\u0142kiem dobrze. Osi\u0105gn\u0119li\u015bmy 30% zrealizowan\u0105 stop\u0119 IRR w ci\u0105gu 27 lat.     \n Antal\n To imponuj\u0105ce robi\u0107 to na tak\u0105 skal\u0119. Chcia\u0142bym pokr\u00f3tce om\u00f3wi\u0107 jeden temat inwestycyjny, kt\u00f3ry by\u0142 bardzo wa\u017cny dla FJ Labs w ci\u0105gu ostatniego roku, a mianowicie rynki B-to-B. Napisa\u0142e\u015b kilka komentarzy, \u017ce te rynki zosta\u0142y skutecznie pozostawione w tyle, podczas gdy konsumenci mieli wszystkie innowacje w ci\u0105gu ostatnich 15, 20 lat. Czy mo\u017cesz nam powiedzie\u0107, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 kieszenie mo\u017cliwo\u015bci w B-to-B, na kt\u00f3re wszyscy powinni\u015bmy zwraca\u0107 uwag\u0119?   \n Fabrice\n Pomy\u015bl wi\u0119c o swoim \u017cyciu jako konsumenta, kt\u00f3re zosta\u0142o ca\u0142kowicie przekszta\u0142cone przez rynki. Mo\u017cesz kupi\u0107 wszystko w Amazon, kt\u00f3ry jest g\u0142\u00f3wnie rynkiem, i otrzyma\u0107 to do domu w ci\u0105gu dw\u00f3ch dni. Mo\u017cesz zam\u00f3wi\u0107 jedzenie na DoorDash, innym rynku, mo\u017cesz i\u015b\u0107 i zam\u00f3wi\u0107 artyku\u0142y spo\u017cywcze na Instacart, innym rynku. Mo\u017cesz zarezerwowa\u0107 hotel na Booking lub miejsce na Airbnb, mo\u017cesz wynaj\u0105\u0107 samoch\u00f3d na Uber. Wszystko jest niezwykle wygodne, a jednak w \u015bwiecie biznesu, czy to w du\u017cych przedsi\u0119biorstwach, czy w ma\u0142ych i \u015brednich firmach, wszystko nadal opiera si\u0119 na e-mailach, d\u0142ugopisach i papierze oraz relacjach.    \n Tak wi\u0119c, je\u015bli chcesz kupi\u0107 produkty petrochemiczne, nie ma katalogu tego, co jest dost\u0119pne. M\u00f3wi\u0119 tylko, \u017ce potrzebuj\u0119 listy, nie m\u00f3wi\u0119 nawet, \u017ce istnieje przycisk zakupu, nie ma \u0142\u0105czno\u015bci z fabryk\u0105 w celu zrozumienia op\u00f3\u017anie\u0144 i zdolno\u015bci produkcyjnych, nie ma zam\u00f3wie\u0144 online, nie ma p\u0142atno\u015bci online, nie ma \u015bledzenia zam\u00f3wienia i nie ma finansowania. Wszystko to musi mie\u0107 miejsce w ka\u017cdej kategorii, w ka\u017cdej bran\u017cy, w ka\u017cdym regionie geograficznym. Podobnie, je\u015bli jeste\u015b w\u0142a\u015bcicielem ma\u0142ej firmy, wyobra\u017a sobie, \u017ce jeste\u015b Luigim i stworzy\u0142e\u015b swoj\u0105 ma\u0142\u0105 pizzeri\u0119, dlaczego j\u0105 stworzy\u0142e\u015b? C\u00f3\u017c, lubisz gotowa\u0107 pizze, lubisz rozmawia\u0107 z klientami, a jednak jak\u0105 prac\u0119 wykonujesz dzisiaj? Tworzysz stron\u0119 internetow\u0105, odpowiadasz na komentarze w Google, Yelp i Tripadvisor, negocjujesz z Google, z Uberem i DoorDash, negocjujesz z OpenTable, kupujesz POS, zarz\u0105dzasz flot\u0105 dostawcz\u0105, kupujesz zapasy.     \n To nie jest praca, na kt\u00f3r\u0105 si\u0119 zapisa\u0142e\u015b. Tak wi\u0119c wszystko to r\u00f3wnie\u017c musi zosta\u0107 zdigitalizowane. Tak wi\u0119c sze\u015b\u0107 tez, w kt\u00f3re inwestujemy, to po pierwsze, cyfryzacja nak\u0142ad\u00f3w i nak\u0142ad\u00f3w na du\u017c\u0105 skal\u0119. Tak wi\u0119c, produkty petrochemiczne, stal, lit, z\u0142om i tak dalej, ale tak\u017ce cz\u0119\u015bci maszyn, ci\u0119\u017ckie maszyny, rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 wykorzystywane do produkcji innych cz\u0119\u015bci. Po drugie, cyfryzacja ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw, pomagaj\u0105ca Luigiemu na ca\u0142ym \u015bwiecie. Przyk\u0142adem takiej firmy jest Slice, kt\u00f3ra zdigitalizowa\u0142a 20 000 pizzerii, osi\u0105gaj\u0105c ponad miliard GMV. Fresha dla salon\u00f3w fryzjerskich, Cents dla pralni chemicznych, Momence dla studi\u00f3w jogi. Ponownie, dzieje si\u0119 to pionowo po pionie. Chowbus dla chi\u0144skich restauracji.        \n Po trzecie, przenoszenie \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw z Chin, bior\u0105c pod uwag\u0119 zimn\u0105 wojn\u0119. Dotyczy to g\u0142\u00f3wnie Indii, ale tak\u017ce Meksyku, a nawet on-shoringu. Inwestujemy wi\u0119c w firmy takie jak Zeot, kt\u00f3ra jest rynkiem odzie\u017cowym pomagaj\u0105cym ma\u0142ym indyjskim producentom odzie\u017cy sprzedawa\u0107 swoje produkty ZARA na ca\u0142ym \u015bwiecie. Poniewa\u017c oczywi\u015bcie nie wiedz\u0105, jak zrobi\u0107 prototyp, nie wiedz\u0105, jak wygra\u0107 RFQ, nie wiedz\u0105, jak radzi\u0107 sobie z c\u0142em i fakturowaniem, wi\u0119c rynek zrobi to wszystko za nich.   \n Po czwarte, rynki Libre wspieraj\u0105ce wszystkie te dzia\u0142ania, a wi\u0119c rynek dla pracownik\u00f3w fizycznych, taki jak Java Talent w Europie, lub firma o nazwie War Cry, kt\u00f3ra \u015bwiadczy us\u0142ugi naftowe dla pracownik\u00f3w platform wiertniczych. Kiedy\u015b nazywa\u0142a si\u0119 RigUp, a ich warto\u015b\u0107 w GSV wynosi\u0142a chyba miliard dolar\u00f3w. Po pi\u0105te, infrastruktura. Tak wi\u0119c firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 automatyzacj\u0105, firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 wysy\u0142k\u0105 i pakowaniem na ostatniej mili, takie jak ShipBob, cyfrowi spedytorzy, tacy jak Flexport, firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 p\u0142atno\u015bciami, takie jak Stripe lub rapid! Firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 robotyk\u0105, kt\u00f3re faktycznie automatyzuj\u0105 ca\u0142\u0105 kompletacj\u0119 i pakowanie na ostatniej mili, takie jak Figer.   \n Wszystko to jest wi\u0119c kolejnym du\u017cym obszarem inwestycji, a po sz\u00f3ste, re-commerce. Tak wi\u0119c firma taka jak Ghost, kt\u00f3ra pomaga up\u0142ynni\u0107 nadwy\u017cki zapas\u00f3w zamiast i\u015b\u0107 do Century 21. Teraz ma\u0142e sklepy detaliczne mog\u0105 kupi\u0107 10 tys. partii towaru bez konieczno\u015bci wydawania 2 milion\u00f3w dolar\u00f3w. I tak, te sze\u015b\u0107 tez, kt\u00f3re obejmuj\u0105 dziesi\u0105tki bilion\u00f3w kategorii, s\u0105 w zasadzie na poziomie 1% penetracji. Wszystko musi zosta\u0107 zdigitalizowane; to jest co\u015b, co &#8230; Fala, kt\u00f3ra b\u0119dzie trwa\u0107 przez 10, 20 lat, a my staramy si\u0119 by\u0107 kontrarianami. Pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego to robimy i oczywi\u015bcie jeste\u015bmy pod wp\u0142ywem sztucznej inteligencji, wykorzystuje sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, w przeciwie\u0144stwie do inwestowania tylko w firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, poniewa\u017c uwa\u017cam, \u017ce s\u0105 one znacznie przewarto\u015bciowane, wyst\u0119puj\u0105 zak\u0142\u00f3cenia na lewym polu ala deep seed i tak dalej, to ma mniej sensu.      \n Antal\n Wyobra\u017cam sobie, \u017ce jest te\u017c sporo mo\u017cliwo\u015bci na rynkach us\u0142ug B-to-B.\n Fabrice\n Absolutnie.\n Antal\n Tak, absolutnie. Wspomnia\u0142e\u015b wcze\u015bniej o Vinted, ale dla publiczno\u015bci mo\u017ce powiedz nam troch\u0119 o tym, czym jest Vinted i jak uda\u0142o im si\u0119 zrewolucjonizowa\u0107 europejsk\u0105 kategori\u0119 rynku og\u0142osze\u0144, szczeg\u00f3lnie w bran\u017cy modowej. To, co zaobserwowali\u015bmy z zewn\u0105trz, to zar\u00f3wno innowacje, jak i ekonomia, kt\u00f3r\u0105 uda\u0142o im si\u0119 uzyska\u0107 po stronie wysy\u0142ki poprzez ograniczenie transakcji transgranicznych, ale tak\u017ce wprowadzili innowacje w modelu biznesowym, odchodz\u0105c od op\u0142at od sprzedawc\u00f3w na rzecz tego interesuj\u0105cego modelu ochrony kupuj\u0105cych. By\u0142oby interesuj\u0105ce us\u0142ysze\u0107 troch\u0119 o tym, dlaczego te rzeczy zmieni\u0142y gr\u0119 i do czego to ostatecznie doprowadzi\u0142o, poniewa\u017c jest to obecnie jeden z najbardziej warto\u015bciowych scale-up\u00f3w w Europie z wycen\u0105 5 miliard\u00f3w dolar\u00f3w.  \n Fabrice\n Tak wi\u0119c Vinted zaczyna\u0142 jako Poshmark dla Europy i radzi\u0142 sobie dobrze. Zosta\u0142 sfinansowany przez Bert\u0119 i Inside, i tak dalej, ur\u00f3s\u0142 do 100 milion\u00f3w GMV, pobiera\u0142 15, 20% od sprzedawc\u00f3w. Problem polega\u0142 na tym, \u017ce nie radzi\u0142 sobie zbyt dobrze, a oni dryfowali po wodzie. Zwr\u00f3cili si\u0119 do osoby, kt\u00f3ra ze mn\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a, a kt\u00f3ra obecnie jest dyrektorem generalnym Vinted, Thomasa, aby im pom\u00f3g\u0142. I zainwestowali\u015bmy w czasie, gdy Thomas przyszed\u0142, a plan by\u0142 w rzeczywisto\u015bci do\u015b\u0107 prosty, polega\u0142 na wdro\u017ceniu tego, co zdefiniowa\u0142em jako podr\u0119cznik og\u0142osze\u0144 3.0.    \n Napisa\u0142em, gdzie powinien znajdowa\u0107 si\u0119 ten poradnik i w rzeczywisto\u015bci znajduje si\u0119 on na moim blogu latem 2012 roku, wi\u0119c do\u015b\u0107 wcze\u015bnie. Powiedzia\u0142em: &#8222;Przysz\u0142o\u015b\u0107 og\u0142osze\u0144 jest transakcyjna, zamierzasz wbudowa\u0107 wysy\u0142k\u0119 w depozyt i b\u0119dzie ona op\u0142acana przez kupuj\u0105cego&#8221;. A my\u015blenie za tym by\u0142o takie, \u017ce p\u0142ac\u0105c kupuj\u0105cemu, osoba p\u0142ac\u0105ca za us\u0142ug\u0119 otrzymuje warto\u015b\u0107. Tak wi\u0119c w przypadku odbioru w domu od sprzedaj\u0105cego, p\u0142aci za to sprzedaj\u0105cy, poniewa\u017c to on otrzymuje warto\u015b\u0107. Je\u015bli masz us\u0142ug\u0119 escrow, w kt\u00f3rej kupuj\u0105cy mo\u017ce powiedzie\u0107: &#8222;Ok, to nie by\u0142 w\u0142a\u015bciwy przedmiot. Nie chc\u0119 za niego p\u0142aci\u0107&#8221;. To kupuj\u0105cy czerpie z tego korzy\u015bci, a wys\u0142anie go do niego oznacza, \u017ce to on za niego p\u0142aci.     \n Zasadniczo nale\u017cy wi\u0119c pobiera\u0107 op\u0142aty od osoby posiadaj\u0105cej warto\u015b\u0107. Zdali\u015bmy sobie spraw\u0119, zw\u0142aszcza na rynkach wschodz\u0105cych, i okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dotyczy\u0142o to r\u00f3wnie\u017c Europy Zachodniej, \u017ce sprzedawcy byli niezwykle wra\u017cliwi na ceny. W momencie, gdy usun\u0119li\u015bmy op\u0142at\u0119 od sprzedawcy, p\u0142ynno\u015b\u0107 i zapasy wzros\u0142y dramatycznie, a ch\u0119\u0107 zak\u0142\u00f3cenia dzia\u0142ania platformy dramatycznie spad\u0142a. Tak wi\u0119c pierwszym krokiem w Vinted by\u0142o zastosowanie dos\u0142ownie podr\u0119cznika OLX. Wej\u015bcie za darmo, masowe kampanie telewizyjne i eksplozja wolumen\u00f3w. Tak wi\u0119c teza, aby przede wszystkim przej\u015b\u0107 do og\u0142osze\u0144, jeszcze nietransakcyjnych, zamiast pobiera\u0107 prowizj\u0119, zadzia\u0142a\u0142a, absolutnie zadzia\u0142a\u0142a w modzie, dzia\u0142a\u0142a szczeg\u00f3lnie dobrze w przypadku produkt\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y do kategorii artyku\u0142\u00f3w modowych typu 30, 40 euro.     \n Faza druga polega\u0142a na wdro\u017ceniu kategorii transakcyjnej, w kt\u00f3rej nasza firma pobiera\u0142a op\u0142aty od kupuj\u0105cego, co jest innowacyjnym modelem biznesowym, do tego momentu nikt tego nie robi\u0142. My\u015bl\u0119, \u017ce zrobili\u015bmy to na [inaudible 00:41:09] w tym samym, mniej wi\u0119cej tym samym czasie, poniewa\u017c ponownie, jest to zastosowanie strategii, kt\u00f3r\u0105 zdefiniowa\u0142em, gdy by\u0142em w OLX, i to naprawd\u0119, naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o. I to naprawd\u0119 zadzia\u0142a\u0142o we Francji, gdzie absorpcja wynios\u0142a do 90%. Tak wi\u0119c efektywne wykorzystanie oczywi\u015bcie najpierw wzros\u0142o z 15% do zera lub trzech z podbiciem i reklamami itp., a nast\u0119pnie wr\u00f3ci\u0142o do 10%.   \n Gdy to zadzia\u0142a\u0142o, Thomas wprowadza\u0142 kolejne innowacje. Dokona\u0142 automatycznego t\u0142umaczenia ofert, automatycznego t\u0142umaczenia rozm\u00f3w, wynegocjowa\u0142 te transgraniczne umowy z urz\u0119dami pocztowymi, aby m\u00f3c wysy\u0142a\u0107 przesy\u0142ki w ca\u0142ej Europie i stworzy\u0142 prawdziw\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107. To, co si\u0119 sta\u0142o, je\u015bli by\u0142e\u015b w Leboncoin, czyli Chrysalis we Francji, to tylko francuskie oferty. A posiadanie tam p\u0142ynno\u015bci nie pomog\u0142o im w dotarciu do innych kraj\u00f3w. Vinted by\u0142 tak dominuj\u0105cy we Francji, \u017ce pomy\u015bla\u0142: &#8222;Hej, dlaczego nie wykorzystamy tej p\u0142ynno\u015bci, aby nast\u0119pnie uda\u0107 si\u0119 do Hiszpanii, W\u0142och, Wielkiej Brytanii, Niemiec?&#8221;.    \n Antal\n Poniewa\u017c masz wbudowan\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107 po stronie poda\u017cy.\n Fabrice\n Dok\u0142adnie. I zadzia\u0142a\u0142o to bardzo dobrze, kontynuuj\u0105c podr\u0119cznik masowej reklamy telewizyjnej, buduj\u0105c poda\u017c i popyt, tworz\u0105c p\u0142ynno\u015b\u0107, maj\u0105c najni\u017csz\u0105 struktur\u0119 koszt\u00f3w, wi\u0119c wszyscy inni, Bastiers \u015bwiata brali 15, 20%, pracuj\u0105c nad wy\u017cszymi punktami cenowymi, maj\u0105c ca\u0142y zesp\u00f3\u0142 na Litwie i b\u0119d\u0105c bardzo zdyscyplinowanym pod wzgl\u0119dem koszt\u00f3w, mogli podci\u0105\u0107 wszystkich i rosn\u0105\u0107 szybciej. Firma jest na fali, powiedzmy, \u017ce w zesz\u0142ym roku osi\u0105gn\u0119\u0142a 6 miliard\u00f3w GMV, 600 milion\u00f3w przychod\u00f3w z reklam, 80 milion\u00f3w wolnych przep\u0142yw\u00f3w pieni\u0119\u017cnych, ma 400 lub 500 milion\u00f3w w banku, ma 50% mar\u017cy EBITDA w Wielkiej Brytanii, 45% we Francji. \n I plan jest taki, aby przenie\u015b\u0107 ten poziom sukcesu do wszystkich innych kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych s\u0105, po pierwsze. Po drugie, rozszerzy\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na produkty luksusowe. W ci\u0105gu jednego roku s\u0105 ju\u017c tak du\u017ce, jak w tym roku, bez wydawania pieni\u0119dzy, dodaj\u0105c uwierzytelnianie luksusowych przedmiot\u00f3w. Po trzecie, dodaj\u0105 przedmioty kolekcjonerskie, a po czwarte, elektronik\u0119. A mo\u017ce numer pi\u0119\u0107, w odleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci, trafi do Stan\u00f3w Zjednoczonych, kto wie? Ale zdecydowanie numer jeden, po prostu wygrywaj\u0105c reszt\u0119 Europy na tym samym poziomie, bez wchodzenia w nowe kategorie, to firma warta 15 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, wygrywaj\u0105c kilka innych kategorii, takich jak luksus, to firma warta 50 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, a potem mo\u017ce 100, a potem wchodz\u0105c do USA, mo\u017ce wi\u0119cej. My\u015bl\u0119 wi\u0119c, \u017ce ta firma jest na fali. Zak\u0142adam co najmniej trzykrotny, a mo\u017ce nawet dziesi\u0119ciokrotny wzrost. Thomas to maszyna; nie zatrzyma si\u0119, dop\u00f3ki nie wygra.        \n Antal\n Przejd\u017amy na chwil\u0119 do Quince. Jest to gra na luksusie w przyst\u0119pnej cenie. Opowiedz nam troch\u0119 o tym, jak ten biznes rozkwit\u0142 i co zrobi\u0142e\u015b w zakresie podr\u0119cznika i innowacji modelu biznesowego, aby uczyni\u0107 ten biznes udanym prze\u0142omem w tej kategorii?  \n Fabrice\n Marki skierowane bezpo\u015brednio do konsument\u00f3w nie s\u0105 niczym nowym. Zyska\u0142y one na popularno\u015bci w ci\u0105gu ostatnich kilku dekad, ale \u017cadna z nich nie radzi\u0142a sobie szczeg\u00f3lnie dobrze. Patrz\u0105c na Warby Parker i r\u00f3\u017cne firmy produkuj\u0105ce materace itp., problem polega na tym, \u017ce maj\u0105 one do\u015b\u0107 wysokie koszty pozyskania klienta. Nie maj\u0105 du\u017cej powtarzalno\u015bci. Maj\u0105 du\u017co zapas\u00f3w, kt\u00f3re musz\u0105 uj\u0105\u0107 w bilansie, lub kt\u00f3re pozostaj\u0105 na \u0142odziach przez 90 dni, poniewa\u017c pochodz\u0105 z Azji.    \n Sid, za\u0142o\u017cyciel Quince, kt\u00f3ry jest niesamowity, mia\u0142 wiele spostrze\u017ce\u0144. Powiedzia\u0142: &#8222;Hej, mo\u017ce uda mi si\u0119 przekszta\u0142ci\u0107 to w prawdziwy rynek. Mo\u017ce to by\u0107 biznes bez zapas\u00f3w, w kt\u00f3rym fabryki w Azji faktycznie ponosz\u0105 koszty zapas\u00f3w. Po drugie, aby uczyni\u0107 go bardziej wydajnym. Zamiast wysy\u0142a\u0107 je na \u0142odziach, b\u0119dziemy wysy\u0142a\u0107 je samolotem. Oczywi\u015bcie potrzebna jest nieco wy\u017csza cena, w wyniku czego b\u0119dziemy w stanie obraca\u0107 zapasami co pi\u0119\u0107 dni, a nie co 90 dni, co znacznie poprawia efektywno\u015b\u0107 kapita\u0142ow\u0105 w strukturze mar\u017cy&#8221;. \n A z perspektywy pozycjonowania, kiedy my\u015blisz o tym, kto radzi sobie naprawd\u0119 dobrze, problem z Amazonem polega na tym, \u017ce w ka\u017cdej kategorii masz niesko\u0144czon\u0105 liczb\u0119 przedmiot\u00f3w. Konsumenci nie chc\u0105 niesko\u0144czonej liczby produkt\u00f3w. Je\u015bli maj\u0105 20, kt\u00f3re s\u0105 dobre, to wystarczy. Wi\u0119c chcesz mie\u0107 wyb\u00f3r Macy&#8217;s lub Bloomingdale&#8217;s, z cenami powiedzmy Costco. W rzeczywisto\u015bci jako\u015b\u0107 Macy&#8217;s i Bloomingdale&#8217;s, a nast\u0119pnie \u0142a\u0144cuch dostaw Shein lub Temu. I uda\u0142o mu si\u0119 to zbudowa\u0107. Firma by\u0142a na fali w ci\u0105gu trzech, czterech lat. W zesz\u0142ym roku osi\u0105gn\u0119\u0142a prawie miliard dolar\u00f3w sprzeda\u017cy. A je\u015bli jeste\u015b w odpowiednim segmencie demograficznym, to w\u0142a\u015bnie tam kupuj\u0105. Produkty s\u0105 niesamowite. Rozszerzyli kategorie, zacz\u0119li od kaszmiru klasy AAA.          \n Antal\n To m\u0142oda, zamo\u017cna publiczno\u015b\u0107, prawda?\n Fabrice\n M\u0142oda, zamo\u017cna publiczno\u015b\u0107, ale kaszmir, kt\u00f3ry jest niesamowity za 60 dolc\u00f3w. I nie zdziwi\u0142bym si\u0119, gdyby w ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu lat pojawi\u0142a si\u0119 tam firma o 10 miliardach przychod\u00f3w. A ta firma jest niezwyk\u0142a.  \n Antal\n Przejd\u017amy teraz do naprawd\u0119 ekscytuj\u0105cego sektora. Wszyscy, w tym ostatnim roku 2024, prawdopodobnie zobacz\u0105 pojawienie si\u0119 robot\u00f3w humanoidalnych. Na rynek ten wchodzi wielu graczy. Jednym z nich jest Figure AI, w kt\u00f3r\u0105 znacz\u0105co zainwestowa\u0142e\u015b na wczesnych etapach. Jest to firma wspierana przez wielu du\u017cych graczy, w tym Microsoft, NVIDIA, OpenAI i Jeffa Bezosa, i ma ju\u017c naprawd\u0119 znacz\u0105ce zam\u00f3wienia.    \n Kategoria robot\u00f3w humanoidalnych wydaje si\u0119 osi\u0105ga\u0107 punkt optymalnej konwergencji, w kt\u00f3rym generatywna sztuczna inteligencja i inne modele, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 tym robotom zrozumie\u0107 kontrahenta, a tak\u017ce reagowa\u0107, wydaj\u0105 si\u0119 sprawia\u0107, \u017ce s\u0105 one o wiele bardziej funkcjonalne. Ponadto w miejscach takich jak fabryki wydaje si\u0119, \u017ce sta\u0142y si\u0119 one wystarczaj\u0105co elastyczne, aby naprawd\u0119 wykonywa\u0107 bardzo z\u0142o\u017cone zadania za pomoc\u0105 r\u0105k i tak dalej, a tak\u017ce dzi\u0119ki wizji maszynowej. Chcia\u0142bym jednak us\u0142ysze\u0107 Twoj\u0105 opini\u0119 na temat tego rynku, jak du\u017cy mo\u017ce si\u0119 sta\u0107, jak pozycjonowana jest sztuczna inteligencja i, jak s\u0105dz\u0119 za Elonem Muskiem, czy w ci\u0105gu najbli\u017cszych 10 lat b\u0119dziemy mie\u0107 w domu kilka robot\u00f3w za 10 000 dolar\u00f3w?  \n Fabrice\n Je\u015bli zapytasz mnie, co jest jedyn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3rej ludzie nie doceniaj\u0105, je\u015bli chodzi o wp\u0142yw, jaki b\u0119dzie mia\u0142a i szybko\u015b\u0107, z jak\u0105 to si\u0119 stanie, powiedzia\u0142bym, \u017ce roboty humanoidalne. A Figure jest tutaj prawdopodobnie wiod\u0105cym, dominuj\u0105cym graczem. Jej za\u0142o\u017cyciel jest niezwyk\u0142y. Chodzi mi o to, \u017ce demonstracja Tesli by\u0142a troch\u0119&#8230; Oszukiwali. To znaczy, nie by\u0142y to roboty nap\u0119dzane sztuczn\u0105 inteligencj\u0105. W rzeczywisto\u015bci by\u0142y zdalnie sterowane przez ludzi.      \n Figure wyprzedza Tesl\u0119 o rok, a ta z kolei prawdopodobnie o rok wyprzedza kogokolwiek innego. Figure jest wi\u0119c tutaj wiod\u0105cym graczem. Za\u0142o\u017cyciel jest niezwyk\u0142y. Jest za\u0142o\u017cycielem po raz trzeci, a my wspierali\u015bmy go za ka\u017cdym razem. Zacz\u0105\u0142 budowa\u0107 rynek pracy, dzi\u0119ki kt\u00f3remu go poznali\u015bmy, o nazwie Vetteri. Nast\u0119pnie zbudowa\u0142 Archer, firm\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 op\u0142atami za pojazdy elektryczne. Teraz buduje to.      \n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi zaczyna wi\u0119c od pytania: &#8222;Chwileczk\u0119, po co nam humanoidalne roboty? Dlaczego nie stworzy\u0107 robota dedykowanego dowolnemu zadaniu?&#8221;. Ale je\u015bli cofn\u0105\u0107 si\u0119 o krok, to istniej\u0105 dziesi\u0105tki bilion\u00f3w infrastruktury, kt\u00f3ra zosta\u0142a stworzona dla \u015bwiat\u00f3w zaprojektowanych przez ludzi. \n Antal\n Praca.\n Fabrice\n Praca. Mamy wi\u0119c dwa wyj\u015bcia. Albo przeprojektujesz ca\u0142\u0105 infrastruktur\u0119 dla robot\u00f3w, albo stworzysz humanoidalne roboty. Oba te rozwi\u0105zania b\u0119d\u0105 oczywi\u015bcie wsp\u00f3\u0142istnie\u0107. Istnieje wiele, wiele robot\u00f3w gotowych do pracy na liniach produkcyjnych i w fabrykach samochod\u00f3w, i to jest w porz\u0105dku. Ale istnieje wiele humanoidalnych miejsc pracy lub miejsc pracy, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykonywane przez humanoidalne roboty. W rzeczywisto\u015bci wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich, a czasami ludzie zastanawiaj\u0105 si\u0119, czy to dobra czy z\u0142a rzecz? Ale tak naprawd\u0119, je\u015bli pomy\u015blimy o historii automatyzacji i pracach, kt\u00f3re s\u0105 automatyzowane, tych, kt\u00f3rych szczerze m\u00f3wi\u0105c ludzie nie powinni wykonywa\u0107, nie powinni\u015bmy robi\u0107 tego milion razy, przenosz\u0105c paczk\u0119 z punktu A do punktu B i tak dalej.       \n Rysunek 01 pokaza\u0142, \u017ce mo\u017cna mie\u0107 robota, kt\u00f3ry przejdzie test Turinga pod wzgl\u0119dem jako\u015bci konwersacji. Na przyk\u0142ad prosisz go o jedzenie, a on daje ci jab\u0142ko, kt\u00f3re jest jedyn\u0105 dost\u0119pn\u0105 rzecz\u0105, mo\u017ce zmywa\u0107 naczynia, a ty mo\u017cesz prowadzi\u0107 ca\u0142kowicie p\u0142ynn\u0105, zrozumia\u0142\u0105 rozmow\u0119, tak jakby\u015b rozmawia\u0142 z cz\u0142owiekiem i rozumia\u0142 \u015bwiat, w kt\u00f3rym si\u0119 znajduje. To oczywi\u015bcie zas\u0142uga LLM.  \n Rysunek 02 faktycznie dzia\u0142a ju\u017c w kilku miejscach. S\u0105 w fabryce BMW, gdzie roboty pracuj\u0105 20 godzin dziennie. To znaczy, nie jest to skomplikowana praca polegaj\u0105ca na usuwaniu cz\u0119\u015bci maszyn z jednego miejsca i umieszczaniu ich na linii monta\u017cowej w innym miejscu. Zast\u0119puj\u0105 one jednak oko\u0142o 250 000 dolar\u00f3w mechanik\u00f3w i jest to program leasingowy, w ramach kt\u00f3rego dzier\u017cawi\u0105 roboty na pi\u0119\u0107 lat. Kluczem jest jednak to, \u017ce firma Figure opracowa\u0142a ka\u017cdy z tych komponent\u00f3w, kt\u00f3re buduje i kupuje, jak je skalowa\u0107 i jak skalowa\u0107 je do punktu, w kt\u00f3rym koszt dzieli si\u0119 przez 10. Pr\u00f3buj\u0105 wi\u0119c uczyni\u0107 te roboty, zgodnie z przewidywaniami Elona, ostatecznie&#8230; Chodzi mi o to, \u017ce jeste\u015bmy za kilka lat od tych 10 lub 20 tysi\u0119cy za robota w domu. Mo\u017ce koszt leasingu w wysoko\u015bci 20 tysi\u0119cy rocznie jest bli\u017cszy.       \n Ale Rysunek 03, kiedykolwiek si\u0119 pojawi, w nast\u0119pnym punkcie za dwa lata b\u0119dzie znacznie ta\u0144szy i szybszy. Rysunek 04, dwa, trzy lata p\u00f3\u017aniej, b\u0119dzie jeszcze bardziej przyst\u0119pny cenowo i kompetentny pod wzgl\u0119dem liczby zada\u0144, kt\u00f3re mo\u017cemy wykona\u0107. I tak, byli gotowi. I to jest w\u0142a\u015bciwie publiczne, my\u015bl\u0119, \u017ce Brad, CEO powiedzia\u0142: &#8222;Och, mamy zainteresowanie 100 000 zam\u00f3wie\u0144 od kilku du\u017cych firm&#8221;. Mog\u0119 sobie bardzo dobrze wyobrazi\u0107 \u015bwiat za kilka lat, w kt\u00f3rym, szczerze m\u00f3wi\u0105c, na \u015bwiecie jest milion humanoidalnych robot\u00f3w. G\u0142\u00f3wnie w fabrykach, mo\u017ce w kilku wysokiej klasy domach w ci\u0105gu pi\u0119ciu lat, ale za 10 lat, a Jetsonowie b\u0119d\u0105 znacznie bli\u017cej. I tak, ta firma mo\u017ce zmieni\u0107 \u015bwiat. Mo\u017ce to by\u0107 firma warta bilion dolar\u00f3w, mo\u017ce to by\u0107 firma warta 10 bilion\u00f3w dolar\u00f3w.       \n Antal\n Ma to g\u0142\u0119bokie implikacje. Widzieli\u015bmy ju\u017c, \u017ce sztuczna inteligencja zaczyna mie\u0107 g\u0142\u0119boki wp\u0142yw na miejsca pracy zwi\u0105zane z us\u0142ugami i wykwalifikowan\u0105 si\u0142\u0105 robocz\u0105, ale teraz jest to potencjalnie kolejne zagro\u017cenie dla wi\u0119kszej liczby pracownik\u00f3w fizycznych, fabryk i innych rodzaj\u00f3w us\u0142ug, kt\u00f3re s\u0105 bardziej codzienne. W nadchodz\u0105cych latach mo\u017ce wi\u0119c doj\u015b\u0107 do bardzo g\u0142\u0119bokich zmian w strukturze zatrudnienia, w miar\u0119 dalszego obni\u017cania koszt\u00f3w robot\u00f3w i sztucznej inteligencji.  \n Fabrice\n Nie przejmowa\u0142bym si\u0119 tym zbytnio. Luddy\u015bci zawsze si\u0119 mylili. Cofnijmy si\u0119 wi\u0119c o 25 lat. W 2000 roku odbyli\u015bmy t\u0119 rozmow\u0119. I powiem ci, \u017ce w 2025 roku znikn\u0105 cztery najwa\u017cniejsze kategorie zawodowe z 2000 roku. Nie b\u0119dzie ju\u017c kasjer\u00f3w bankowych, nie b\u0119dzie ju\u017c biur podr\u00f3\u017cy. Ca\u0142a produkcja samochod\u00f3w zostanie zautomatyzowana, a 500 miliard\u00f3w dolar\u00f3w ze sprzeda\u017cy detalicznej trafi do Internetu, ca\u0142kowicie likwiduj\u0105c miejsca pracy w lokalnym handlu detalicznym. Opisz teraz warunki ekonomiczne w \u015brodowisku w 2025 roku.       \n A gdybym ci to powiedzia\u0142, powiedzia\u0142by\u015b mi: &#8222;O m\u00f3j Bo\u017ce, wielka depresja, 25% stopa bezrobocia, rewolucja na ulicach&#8221;, a jednak mamy ni\u017csze bezrobocie, wy\u017csz\u0105 produktywno\u015b\u0107. Historycznie rzecz bior\u0105c, te miejsca pracy zosta\u0142y zniszczone. \u0141atwo to sobie wyobrazi\u0107. Trudno sobie wyobrazi\u0107 tworzenie nowych miejsc pracy, ale poniewa\u017c poprawiaj\u0105 one ludzk\u0105 produktywno\u015b\u0107, poprawiaj\u0105 jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia, sprawiaj\u0105, \u017ce rzeczy s\u0105 deflacyjne i ta\u0144sze, a tak\u017ce poprawiaj\u0105 nasze p\u0142ace. Tak wi\u0119c, im wi\u0119cej mamy technologii, tak naprawd\u0119 A, powstaj\u0105 nowe miejsca pracy. Ale B, pracujemy mniej godzin za wi\u0119cej pieni\u0119dzy i poprawia si\u0119 jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia. Jestem wi\u0119c g\u0142\u0119boko optymistycznie nastawiony do \u015bwiata jutra,      \n Antal\n Czy mog\u0119 wr\u00f3ci\u0107 na chwil\u0119 do venture capital i porozmawia\u0107 na inny temat, jakim s\u0105 wyj\u015bcia z inwestycji w dzisiejszym \u015brodowisku?\n W ubieg\u0142ym roku w globalnym raporcie PwC dotycz\u0105cym 100 najwi\u0119kszych jednoro\u017cc\u00f3w obliczono warto\u015b\u0107 rynkow\u0105 ponad 2 bilion\u00f3w w zasadzie prywatnych startup\u00f3w, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142a w sektorze technologicznym. By\u0142o w\u015br\u00f3d nich prawie 1500 jednoro\u017cc\u00f3w, czyli firm wartych ponad miliard dolar\u00f3w. W ca\u0142ym tym procesie, jako inwestor venture capital, \u015bcie\u017cka p\u0142ynno\u015bci sta\u0142a si\u0119 znacznie bardziej skomplikowana i znacznie d\u0142u\u017csza. Mo\u017cesz inwestowa\u0107, ale mo\u017ce min\u0105\u0107 du\u017co czasu, zanim uzyskasz publiczn\u0105 p\u0142ynno\u015b\u0107. Jednocze\u015bnie rynki fuzji i przej\u0119\u0107 sta\u0142y si\u0119 bardziej zardzewia\u0142e. Wy\u017csze poprzeczki regulacyjne, Facebook kupuj\u0105cy Instagram, ju\u017c nie tak \u0142atwo. Rynki IPO nadal stoj\u0105 przed wyzwaniami, a poprzeczka wci\u0105\u017c ro\u015bnie, je\u015bli chodzi o akceptowaln\u0105 wielko\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ki publicznej i akceptowalny wzrost. W tym \u015brodowisku m\u00f3wi\u0142e\u015b o zainwestowaniu pieni\u0119dzy w trzy firmy, my\u015bl\u0119, \u017ce by\u0142 to tydzie\u0144, ale jak je wydosta\u0107 i jak wygl\u0105da \u015bcie\u017cka wyj\u015bcia z Twojej perspektywy i dzisiejszego \u015brodowiska wyj\u015bcia?       \n Fabrice\n Tak, wi\u0119c rozr\u00f3\u017cniam mi\u0119dzy VC a rynkami prywatnymi i kompensuj\u0119 FJ Labs, poniewa\u017c jeste\u015bmy w bardzo uprzywilejowanej pozycji. Tak wi\u0119c, je\u015bli chodzi o VC, to by\u0142a zima, to by\u0142a zima bez IPO, bez fuzji i przej\u0119\u0107, g\u0142\u00f3wnie z powod\u00f3w regulacyjnych. I oczywi\u015bcie \u015brodowisko st\u00f3p procentowych nie pomaga\u0142o. Mam nadziej\u0119, \u017ce zbli\u017camy si\u0119 do odwil\u017cy. Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce jak bonanza, wr\u00f3cimy do 21 roku, zw\u0142aszcza przy obecnym \u015brodowisku st\u00f3p procentowych, ale mam nadziej\u0119, \u017ce zar\u00f3wno z perspektywy regulacyjnej, jak i pod wzgl\u0119dem rynk\u00f3w kapita\u0142owych, w nadchodz\u0105cych latach zobaczymy wi\u0119cej IPO i wyj\u015b\u0107 ni\u017c w latach 23 i 24. To pomo\u017ce innym.     \n W naszym konkretnym przypadku wypisujemy ma\u0142e czeki. Wypisujemy czeki na 4, 500 tys. Posiadamy 1, 2, 3% udzia\u0142\u00f3w w tych firmach.  \n Fabrice\n I tak, wychodzimy w transakcjach wt\u00f3rnych. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych wyj\u015b\u0107 w ostatniej dekadzie, ale szczerze m\u00f3wi\u0105c&#8230; I c\u00f3\u017c, wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyj\u015b\u0107 z inwestycji w ostatniej dekadzie i zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 w ci\u0105gu ostatnich kilku lat to transakcje wt\u00f3rne. Gdy firmy staj\u0105 si\u0119 bardzo du\u017ce, nawet je\u015bli s\u0105 prywatne, pojawiaj\u0105 si\u0119 wt\u00f3rni nabywcy. Istnieje prawdziwy rynek wt\u00f3rny dla Stripe, wt\u00f3rny dla SpaceX, wt\u00f3rny dla Klarna. A nawet firmy znajduj\u0105ce si\u0119 ni\u017cej w \u0142a\u0144cuchu pokarmowym, na przyk\u0142ad gdybym chcia\u0142 sprzeda\u0107 Quince lub Vinted, zdecydowanie m\u00f3g\u0142bym to zrobi\u0107. I s\u0105 na nie nabywcy.      \n I cz\u0119sto, wi\u0119c w najmniejszym wieku, masz rynki wt\u00f3rne, takie jak Forge, EquityZen lub SharesPost. Na wcze\u015bniejszych etapach, VC na drodze w g\u00f3r\u0119 staj\u0105 si\u0119 wt\u00f3rnymi nabywcami. I tak, je\u015bli firma jest ca\u0142kowicie mia\u017cd\u017c\u0105ca i zbiera seri\u0119 B, a Sequoia, Andreessen i Greylock chc\u0105 w niej uczestniczy\u0107, ale wszyscy chc\u0105 15%, a za\u0142o\u017cyciel chce wszystkich trzech, poniewa\u017c nie chce, aby finansowali konkurencj\u0119, ale nie chce 45% rozwodnienia. We\u017amie 30% kapita\u0142u pierwotnego i 15% wt\u00f3rnego. Mo\u017ce przyj\u015b\u0107 do mnie i powiedzie\u0107: &#8222;Hej, czy m\u00f3g\u0142by\u015b sprzeda\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 naszych udzia\u0142\u00f3w w ramach przys\u0142ugi?&#8221;.    \n A ja na to: &#8222;S\u0142uchaj, kocham ci\u0119, ale 10 X sprzedamy 50%&#8221;. A nasza rola wynosi 50%, poniewa\u017c czasami drzewa rosn\u0105 do ksi\u0119\u017cyca, cho\u0107 rzadko. Je\u015bli dojdzie do zera, jeste\u015bmy szcz\u0119\u015bliwi, poniewa\u017c zarobili\u015bmy 10 X na tych 50%, a je\u015bli dojdzie do niesko\u0144czono\u015bci, nadal mamy 50%, jeste\u015bmy szcz\u0119\u015bliwi. I tak, sprzedajemy po drodze do innych VC, a potem ostatecznie mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprzeda\u017cy na rynkach wt\u00f3rnych, je\u015bli chcemy. Mam jednak nadziej\u0119, \u017ce \u015brodowisko jeszcze si\u0119 poprawi i rozmrozi. By\u0142oby to lepsze dla wszystkich.     \n Antal\n I jeszcze jeden temat nawi\u0105zuj\u0105cy do niedawnego podcastu, kt\u00f3ry przeprowadzili\u015bmy z Reedem Raymondem z Apollo, w kt\u00f3rym rozmawiali\u015bmy o demokratyzacji private equity i dost\u0119pie do produkt\u00f3w private equity na poziomie detalicznym. Ciekawi mnie, \u017ce jeste\u015bmy dzi\u015b w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 inwestor\u00f3w publicznych za po\u015brednictwem swoich 401K tak naprawd\u0119 inwestuje tylko w rynek w szerszym uj\u0119ciu, co oznacza, \u017ce wspania\u0142a si\u00f3demka jest motorem ich bogactwa. Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 wzrostu ma miejsce na rynkach prywatnych. Czy dostrzegasz wi\u0119ksz\u0105 demokratyzacj\u0119 i dost\u0119p do rynk\u00f3w prywatnych tak\u017ce dla mniejszych inwestor\u00f3w detalicznych w nadchodz\u0105cych latach?   \n Fabrice\n Jest to kwestia regulacyjna, a nie kwestia popytu rynkowego. Nie mo\u017cna prowadzi\u0107 og\u00f3lnej akwizycji. Ludzie musz\u0105 by\u0107 akredytowanymi inwestorami, aby inwestowa\u0107 w fundusze i startupy, co oznacza do\u015b\u0107 wysoki pr\u00f3g. Widzieli\u015bmy sposoby na obej\u015bcie tego problemu. Oczywi\u015bcie Anio\u0142owie pr\u00f3buj\u0105 uzyska\u0107 r\u00f3\u017cne zwolnienia dla ludzi, aby mogli inwestowa\u0107 w startupy, zw\u0142aszcza w startupy swoich przyjaci\u00f3\u0142 lub rodziny itp. W Europie widzieli\u015bmy te\u017c kilka miejsc, w kt\u00f3rych konsumenci detaliczni mogli inwestowa\u0107 w fundusze.     \n Jest bardzo mo\u017cliwe, \u017ce tak si\u0119 stanie. W pewnym sensie dzieje si\u0119 to w kryptowalutach w ca\u0142kowicie dziki, dziki zach\u00f3d, gdzie ludzie inwestuj\u0105 w \u015bmieszne monety memowe. Chcia\u0142bym, \u017ceby tak si\u0119 sta\u0142o, ale rozumiem te\u017c, jak&#8230; Przepisy dotycz\u0105ce &#8222;b\u0142\u0119kitnego nieba&#8221; zosta\u0142y stworzone nie bez powodu w latach 30. ubieg\u0142ego wieku. I tak, trzeba to robi\u0107 w m\u0105dry spos\u00f3b, by\u0107 mo\u017ce nie pozwalaj\u0105c ludziom inwestowa\u0107 w poszczeg\u00f3lne firmy, poniewa\u017c jest to przepis na pora\u017ck\u0119 w \u015bwiecie technologii.    \n Chodzi mi o to, \u017ce powodem, dla kt\u00f3rego radzimy sobie tak dobrze, jest to, \u017ce venture pod\u0105\u017ca za prawem pot\u0119gowym, a niezale\u017cnie od tego, jakie 100 najlepszych firm dekady zwraca wszystkie zwroty, z racji bycia w 1000, 1500 startupach, prawdopodobnie b\u0119dziemy w firmach prawa pot\u0119gowego. I szczerze m\u00f3wi\u0105c, jest to 10 najlepszych z 100 najlepszych. Je\u015bli zainwestujesz w pi\u0119\u0107 startup\u00f3w, prawdopodobnie stracisz pieni\u0105dze. Je\u015bli zainwestujesz w 30 startup\u00f3w, prawdopodobnie stracisz pieni\u0105dze. Wi\u0119c naprawd\u0119 potrzebujesz zdywersyfikowanego portfela startup\u00f3w i nie jestem pewien, czy pozwalanie jednostkom po prostu wybiera\u0107 i wybiera\u0107&#8230; Ale do rzeczy, wi\u0119kszo\u015b\u0107 warto\u015bci przypada ludziom po stronie prywatnej. Firmy wchodz\u0105 na gie\u0142d\u0119. Kiedy s\u0105 ju\u017c warte setki miliard\u00f3w, nie p\u00f3jd\u0105 stamt\u0105d 100x dalej. Microsoft wszed\u0142 na gie\u0142d\u0119 przy wycenie 260 milion\u00f3w. Apple wszed\u0142 na gie\u0142d\u0119 z wycen\u0105 1,3 miliarda.         \n Antal\n Ca\u0142a warto\u015b\u0107 zosta\u0142a stworzona na rynkach publicznych.\n Fabrice\n Prawid\u0142owo.\n Antal\n Podczas gdy teraz masz-\n Fabrice\n SpaceX&#8217;s\n Antal\n SpaceX.\n Fabrice\n 3, 400 miliard\u00f3w\n Antal\n ByteDance ma warto\u015b\u0107 300 miliard\u00f3w i tak dalej. Wi\u0119c ca\u0142e tworzenie warto\u015bci- \n Fabrice\n Wszystko to przypada nam, a nie spo\u0142ecze\u0144stwu.\n Antal\n Spojrzenie w przysz\u0142o\u015b\u0107 na sekund\u0119. Przez lata m\u00f3wi\u0142e\u015b w innych podcastach i innych miejscach o swojej wizji tego, jak \u015bwiat b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 za 25, 100 i wi\u0119cej lat. Niekt\u00f3re z rzeczy, kt\u00f3re powiedzia\u0142e\u015b w tych wcze\u015bniejszych komentarzach, dotyczy\u0142y obfito\u015bci energii i tego, jakie odblokowania stwarza to dla nas jako istot ludzkich. Chcia\u0142bym pozna\u0107 Twoje najnowsze spojrzenie na to, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 w 2025 roku.   \n Fabrice\n Po pierwsze, pi\u0119kno bycia inwestorem venture capital polega na tym, \u017ce w pewnym sensie \u017cyj\u0119 przysz\u0142o\u015bci\u0105 innych ludzi, poniewa\u017c widz\u0119 wszystkie pomys\u0142y, kt\u00f3re s\u0105 mi przedstawiane, a kt\u00f3re osi\u0105gn\u0105 pe\u0142noletno\u015b\u0107 za pi\u0119\u0107, 10 lat, a tak\u017ce widz\u0119 krzywe koszt\u00f3w i rozumiem, kiedy osi\u0105gniemy r\u00f3\u017cne punkty cenowe, w kt\u00f3rych stanie si\u0119 to op\u0142acalne. Przede wszystkim, cofaj\u0105c si\u0119 o krok, technologia i rewolucja technologiczna by\u0142y wyj\u0105tkowo deflacyjne i zmieni\u0142y nasze \u017cycie na lepsze. Cofnijmy si\u0119 o 200 lat, wszyscy jeste\u015bmy rolnikami. Tak wi\u0119c w 1825 roku do\u017cyli\u015bmy 29 lat na poziomie globalnym, a najwy\u017csza oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia wynosi poni\u017cej 40 lat. I g\u0142odujemy wiele razy w roku.    \n Przenie\u015bmy si\u0119 100 lat temu, mamy rok 1925, pracujemy 53 godziny tygodniowo, jeste\u015bmy g\u0142\u00f3wnie pracownikami fabryk i rolnikami, a jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia nadal jest do bani. Je\u015bli jeste\u015b biedny, nie je\u017adzisz na wakacje, nie masz bie\u017c\u0105cej wody, nie masz samochodu, samoloty tak naprawd\u0119 nie istniej\u0105. Nawet w ci\u0105gu ostatnich 40 czy 50 lat jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia uleg\u0142a zmianie. Kiedy by\u0142em dzieckiem, pami\u0119tam, jak m\u00f3j ojciec krzycza\u0142 na moj\u0105 matk\u0119, \u017ce wydaje za du\u017co pieni\u0119dzy na rozmowy mi\u0119dzymiastowe, a on spotka\u0142 si\u0119 z Nice\u0105 w Pary\u017cu. A teraz, dzi\u0119ki smartfonom, mamy darmow\u0105 globaln\u0105 komunikacj\u0119 wideo. Mamy w kieszeni ca\u0142\u0105 wiedz\u0119 ludzko\u015bci. Mamy niezwyk\u0142ego inteligentnego doradc\u0119, kt\u00f3ry jest w stanie pom\u00f3c nam pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem.      \n Mo\u017cesz wi\u0119c by\u0107 biednym rolnikiem w Indiach i mie\u0107 dost\u0119p do wi\u0119kszej ilo\u015bci informacji, komunikacji i prawdopodobnie danych wywiadowczych ni\u017c prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych 25 lat temu. Uwa\u017camy to za co\u015b oczywistego. Zmieni\u0142o to nasze \u017cycie na lepsze w niewyobra\u017calny spos\u00f3b. Kiedy wyruszam na moje szalone wyprawy na Antarktyd\u0119 bez elektryczno\u015bci, nawodnionego jedzenia, wracam, a oni m\u00f3wi\u0105, \u017ce mog\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107&#8230; To jak gor\u0105ca woda lub prysznic w toalecie. Jeste\u015bmy tak uprzywilejowani i bierzemy to za pewnik. Nie zdajemy sobie sprawy, jak bardzo jeste\u015bmy uprzywilejowani.      \n Jak wi\u0119c my\u015bl\u0119 o tym, co nadejdzie w ci\u0105gu najbli\u017cszych 25 lat? Nie chodzi o to, by powiedzie\u0107, \u017ce wszystko jest najlepsze i najlepsze z mo\u017cliwych. To nie jest r\u00f3\u017cowy stan. Wr\u0119cz przeciwnie. Mamy wiele problem\u00f3w. Mamy zmiany klimatyczne, mamy nier\u00f3wno\u015b\u0107 szans i mamy kryzys dobrostanu psychicznego i fizycznego. A wszystkie te problemy s\u0105 w pewien spos\u00f3b [inaudible 01:03:13] strukturalnie niezdolne do rozwi\u0105zania. Dobr\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 jest to, \u017ce za\u0142o\u017cyciele dostrzegaj\u0105 te problemy i atakuj\u0105 je. Jestem pe\u0142nym optymist\u0105, poniewa\u017c znajdujemy obfito\u015b\u0107 w wielu obszarach. Przede wszystkim jest to obfito\u015b\u0107 energii. Obecnie mamy obfito\u015b\u0107 mocy obliczeniowej. Podobnie jak w latach 70. ubieg\u0142ego wieku, moc obliczeniowa jest niezwykle ograniczona. U\u017cywano jej tylko w transakcjach o bardzo wysokiej warto\u015bci. Dzi\u015b jest tak niesko\u0144czona, \u017ce w kieszeniach masz superkomputery, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cesz zrobi\u0107 wszystko.             \n Koszt energii elektrycznej by\u0142 ograniczony, a ograniczenie energii du\u017ce. I tak, a\u017c do lat 90-tych, mieli\u015bmy idealn\u0105 korelacj\u0119 mi\u0119dzy zu\u017cyciem energii a wzrostem PKB. Uda\u0142o nam si\u0119 sta\u0107 znacznie bardziej wydajnymi. Obecnie uda\u0142o nam si\u0119 rozwin\u0105\u0107 gospodark\u0119 bez zwi\u0119kszania zu\u017cycia energii. Interesuj\u0105ce jest jednak to, \u017ce koszt energii, ze wzgl\u0119du na energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105, spada niezwykle szybko. Tak wi\u0119c energia s\u0142oneczna jest ju\u017c najta\u0144sz\u0105 form\u0105 produkcji energii i spada o 11% rocznie. Dzieli si\u0119 przez 10 co dekad\u0119 i nadal dzieli si\u0119 przez 10. Tak wi\u0119c podzielony przez 100 w ci\u0105gu 20 lat, 1 000 w ci\u0105gu 30 lat i 10 000 w ci\u0105gu 40 lat. I nadal spada. Mog\u0119 przewidzie\u0107 \u015bwiat za 10, 20 lat, w kt\u00f3rym kra\u0144cowy koszt produkcji energii b\u0119dzie zasadniczo zerowy. Oczywi\u015bcie energia s\u0142oneczna nie dzia\u0142a w nocy ani w pochmurne dni, ale koszty baterii r\u00f3wnie\u017c spad\u0142y. W ci\u0105gu ostatnich 27 lat zmniejszy\u0142y si\u0119 o 42, a w ci\u0105gu ostatniej dekady o 10. A teraz energia s\u0142oneczna i baterie osi\u0105gaj\u0105 punkt, w kt\u00f3rym staj\u0105 si\u0119 ta\u0144sze ni\u017c wszystkie inne rodzaje produkcji energii. W rezultacie obserwujemy ogromny wzrost penetracji na wielu rynkach wschodz\u0105cych, gdzie na poziomie 12% produkcja energii z energii s\u0142onecznej wynosi\u0142a 0,1%. Teraz jest to 12% na poziomie globalnym, w wielu miejscach podwaja si\u0119 z roku na rok w wielu krajach, zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem pojemno\u015bci baterii, jak i produkcji energii s\u0142onecznej.              \n Tak wi\u0119c, nawet bez dotacji i interwencji rz\u0105du, w ci\u0105gu 20 lat mog\u0119 sobie \u0142atwo wyobrazi\u0107, \u017ce prawie ca\u0142a energia b\u0119dzie generowana przez energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105 i przechowywana w bateriach na poziomie globalnym. Mamy niesko\u0144czone rezerwy potrzebnych minera\u0142\u00f3w i jest to o wiele bardziej wydajne. Zasadniczo przeniesiemy si\u0119 do \u015bwiata, w kt\u00f3rym ca\u0142a energia b\u0119dzie wytwarzana przez energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105 i b\u0119dzie praktycznie darmowa. Wszystkie samochody b\u0119d\u0105 elektryczne i nie b\u0119d\u0105 emitowa\u0107 spalin. Tak wi\u0119c ca\u0142y nasz system transportu i produkcji energii b\u0119dzie wolny od emisji, a koszty kra\u0144cowe b\u0119d\u0105 zerowe. B\u0119dziemy wi\u0119c mogli ponownie zwi\u0119kszy\u0107 zu\u017cycie energii i j\u0105 marnowa\u0107. Kiedy b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 marnowa\u0107 energi\u0119, b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 robi\u0107 niezwyk\u0142e rzeczy.      \n Kiedy potrafisz marnowa\u0107 energi\u0119, mo\u017cesz robi\u0107 niezwyk\u0142e rzeczy. Ludzie m\u00f3wili: &#8222;Och, ko\u0144czy nam si\u0119 s\u0142odka woda&#8221;. W rzeczywisto\u015bci to nieprawda. 70% \u015bwiata to woda. Mo\u017cesz odsala\u0107 s\u0142odk\u0105 wod\u0119 lub po prostu odsala\u0107 s\u0142on\u0105 wod\u0119 za pomoc\u0105 niesko\u0144czonej energii elektrycznej. Mam system odsalania wody w moim domu w Turks i Caicos. Generujemy 5000 galon\u00f3w dziennie. M\u00f3j rachunek za wod\u0119 wynosi 10 tysi\u0119cy miesi\u0119cznie. Maszyna kosztuje 72 tys.        \n Antal\n Wow.\n Fabrice\n Sp\u0142aca si\u0119 w siedem miesi\u0119cy i oczywi\u015bcie jest zasilany energi\u0105 s\u0142oneczn\u0105, wi\u0119c jestem ca\u0142kowicie poza sieci\u0105, a koszt kra\u0144cowy wynosi zero. A kiedy masz niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 s\u0142odkiej wody, mo\u017cesz uprawia\u0107 ro\u015bliny na pustyni. Mo\u017cna uprawia\u0107 ro\u015bliny na farmach pionowych. Tak wi\u0119c nagle koszt \u017cywno\u015bci spada, koszt wody spada. Dochodzimy do agendy obfito\u015bci i \u015bwiata, w kt\u00f3rym podstawowe potrzeby staj\u0105 si\u0119 niemal darmowe. To wykracza poza to, gdy zaczynamy mie\u0107 takie rzeczy jak humanoidalne roboty, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce koszty us\u0142ug i pracy spadaj\u0105, co w rzeczywisto\u015bci jest prawdopodobnie niezb\u0119dne, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce nasze wska\u017aniki urodze\u0144 s\u0105 niskie, populacje starzej\u0105 si\u0119 i zaczynaj\u0105 spada\u0107. B\u0119dziemy mie\u0107 do czynienia z fundamentalnymi niedoborami si\u0142y roboczej w wielu kategoriach. Nie martwi\u0119 si\u0119 wi\u0119c o bezrobocie. Bardziej martwi\u0119 si\u0119 o niedobory si\u0142y roboczej w wielu kategoriach i b\u0119dziemy w stanie uwolni\u0107 si\u0142\u0119 robocz\u0105, aby robi\u0107 w\u0142a\u015bciwe rzeczy, pomagaj\u0105c osobom starszym itp. Jestem takim optymist\u0105.         \n Antal\n Tak. Tak wi\u0119c kategorie, w kt\u00f3rych wydaje si\u0119, \u017ce nigdy nie odnosimy prawdziwych og\u00f3lnych korzy\u015bci z deflacji technologii, to domy, edukacja i opieka zdrowotna, czy zobaczymy zwrot w ci\u0105gu najbli\u017cszych pi\u0119ciu do dziesi\u0119ciu lat?\n Fabrice\n Tak wi\u0119c kategorie, kt\u00f3re s\u0105 \u015bci\u015ble regulowane lub zdominowane przez us\u0142ugi publiczne, znacznie wolniej wprowadza\u0142y innowacje, ale s\u0105 one tak du\u017cymi sk\u0142adnikami PKB, \u017ce b\u0119dziemy \u015bwiadkami innowacji. Widzimy innowacje na trzech poziomach. Po pierwsze, obserwujemy je w edukacji, ale nie w kontek\u015bcie tradycyjnego systemu szkolnictwa. Ale teraz, je\u015bli jeste\u015b bardzo zmotywowanym, intelektualnie ciekawym studentem w Indiach, mo\u017cesz wej\u015b\u0107 na YouTube i nauczy\u0107 si\u0119 wszystkiego. Mo\u017cesz wej\u015b\u0107 na Coursera i wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w zaj\u0119ciach z najlepszymi profesorami na \u015bwiecie w dowolnej kategorii. I tak, nie dostaniesz dyplomu, ale zdob\u0119dziesz wiedz\u0119. Wiele z moich startup\u00f3w rekrutuje teraz programist\u00f3w, kt\u00f3rzy mog\u0105 by\u0107 w ka\u017cdym wieku, mog\u0105 pochodzi\u0107 z dowolnego kraju, nie musz\u0105 mie\u0107 uko\u0144czonej szko\u0142y. Po prostu dajemy im testy programistyczne. Je\u015bli potrafi\u0105 dobrze programowa\u0107, zatrudniamy ich.        \n I tak, to ca\u0142kowicie zmienia po\u015bwiadczenia. Chodzi dos\u0142ownie o to, czy jeste\u015b fantastyczny w tym, co robisz? A tak przy okazji, jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych nie martwi\u0119 si\u0119 o prac\u0119, jest to, \u017ce cz\u0142owiek plus sztuczna inteligencja b\u0119d\u0105 prawdopodobnie o wiele lepsze ni\u017c tylko sztuczna inteligencja lub tylko cz\u0142owiek, a my b\u0119dziemy wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z technologi\u0105. Tak wi\u0119c edukacja ju\u017c si\u0119 dzieje. Khanmigo uczy dzieci w wieku od przedszkolnego do 12 lat matematyki metod\u0105 sokratejsk\u0105. W nauce obserwujemy popraw\u0119 w odkrywaniu lek\u00f3w. Alpha Fold odgrywa do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 rol\u0119 w 100% w tworzeniu nowych lek\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 koszt\u00f3w w ameryka\u0144skim systemie opieki zdrowotnej to koszty pozamedyczne. Wynikaj\u0105 one z faktu, \u017ce stworzyli\u015bmy ca\u0142kowicie uci\u0105\u017cliwy, idiotyczny system papierowy. Pojed\u017a do Estonii, a oni w zasadzie wszystko zautomatyzowali. Jak dokumentacja medyczna online, wszystko. P\u00f3j\u015bcie do lekarza, zalecenie p\u00f3j\u015bcia do specjalisty, p\u0142atno\u015bci, wszystko jest online i zautomatyzowane. Tak jest ju\u017c od dekady. Tak wi\u0119c istniej\u0105 ogromne mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3re moim zdaniem zaczn\u0105 si\u0119 pojawia\u0107. To samo dotyczy us\u0142ug publicznych.              \n Mieszkalnictwo. G\u0142\u00f3wnym problemem w budownictwie mieszkaniowym s\u0105 regulacje prawne. Tworzymy wi\u0119c sztuczne ograniczenia poda\u017cy poprzez posiadanie praw do powietrza i zabytk\u00f3w itp. Oczywi\u015bcie nie nale\u017cy budowa\u0107 w Central Parku, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 innych rzeczy nie musi by\u0107 chroniona. A rzeczy takie jak NEPA zosta\u0142y uzbrojone, aby zasadniczo wzmocni\u0107 pozycj\u0119&#8230;    \n Fabrice\n &#8230; NIMBYizm. Tak wi\u0119c nie mamy podstawowej kwestii koszt\u00f3w budowy i tak, jest wiele rzeczy, kt\u00f3re mo\u017cemy tutaj zrobi\u0107 w zakresie prefabrykat\u00f3w itp., Podstawow\u0105 kwesti\u0105 s\u0105 w rzeczywisto\u015bci re\u017cimy regulacyjne dotycz\u0105ce budownictwa. 80% San Francisco jest podzielone na strefy, w kt\u00f3rych nie mo\u017cna budowa\u0107 budynk\u00f3w mieszkalnych. Mog\u0119 obni\u017cy\u0107 koszty mieszka\u0144 w San Francisco z dnia na dzie\u0144, pozwalaj\u0105c im budowa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107.    \n Antal\n Bardzo, bardzo bliski temat i bardzo niewyt\u0142umaczalny. Prowadzisz wi\u0119c te coroczne spotkania technologiczne w Turks i Caicos, w swojej posiad\u0142o\u015bci, a to, co robisz, to gromadzenie spo\u0142eczno\u015bci za\u0142o\u017cycieli. Chcia\u0142bym us\u0142ysze\u0107 od ciebie, jakie by\u0142y niekt\u00f3re z bardziej wyj\u0105tkowych moment\u00f3w zwi\u0105zanych ze zgromadzeniem tych grup w tego rodzaju \u015brodowisku i jakie spostrze\u017cenia wynikaj\u0105 z tych wydarze\u0144, kt\u00f3re nap\u0119dzaj\u0105 innowacje i inne magiczne momenty, \u017ce tak powiem?  \n Fabrice\n C\u00f3\u017c, magiczne chwile zdarzaj\u0105 si\u0119 na wiele sposob\u00f3w. Na przyk\u0142ad niedawno mieli\u015bmy za\u0142o\u017cyciela Somos, kt\u00f3ry nawet nie m\u00f3wi\u0142 po hiszpa\u0144sku. Pojecha\u0142 do Medellin w Kolumbii i zbudowa\u0142 superszybki \u015bwiat\u0142owodowy system internetowy. Dostarcza wi\u0119c oko\u0142o 100 gigabit\u00f3w \u015bwiat\u0142owodu za pi\u0119\u0107 dolar\u00f3w miesi\u0119cznie. Znalaz\u0142 na to spos\u00f3b. M\u00f3wi, \u017ce ludzie my\u015bl\u0105 stopniowo, ale mo\u017cna zrobi\u0107 to, co zrobi\u0142 SpaceX. Koszt kilograma wysy\u0142anego w kosmos promem kosmicznym wynosi\u0142 oko\u0142o 60 000 dolar\u00f3w. W przypadku Starship maj\u0105 nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie to nawet 15 dolar\u00f3w, ale powiedzmy 200 dolar\u00f3w. Czy istniej\u0105 sposoby, aby w ko\u0144cu wykorzysta\u0107 istniej\u0105c\u0105 technologi\u0119 do ca\u0142kowitego przekszta\u0142cenia struktury koszt\u00f3w \u015bwiata, jaki znamy?        \n A operatorzy zasiedziali zwykle nigdy tego nie robi\u0105, a on pokaza\u0142 nam, jak to zrobi\u0142, stosuj\u0105c istniej\u0105c\u0105 technologi\u0119 do rozwi\u0105zania problemu. Byli\u015bmy pod wra\u017ceniem. Widzieli\u015bmy tak wiele niezliczonych przyk\u0142ad\u00f3w. Zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce COB Bay spotyka za\u0142o\u017cyciela firmy, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca za fascynuj\u0105c\u0105, a nast\u0119pnie kupuje j\u0105 lub nawi\u0105zuje z ni\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Ale to \u015bwietny spos\u00f3b, aby cofn\u0105\u0107 si\u0119 o krok i naprawd\u0119 zobaczy\u0107, co si\u0119 dzieje, jakie s\u0105 nadrz\u0119dne trendy. Na przyk\u0142ad w tym przypadku chodzi oczywi\u015bcie o sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, je\u015bli chodzi o to, gdzie jest za du\u017co inwestycji, a gdzie za ma\u0142o? Gdzie s\u0105 ortogonalne podej\u015bcia i jakie s\u0105 kontraria\u0144skie gry w tej kategorii?      \n Antal\n Robisz to w \u015brodowisku o bardzo niskim poziomie ha\u0142asu z zewn\u0105trz, co&#8230;\n Fabrice\n Tak, nie mo\u017cna tego zrobi\u0107 w Nowym Jorku. W przeciwnym razie \n Antal\n &#8230; r\u00f3wnie\u017c \u015bwietnie nadaje si\u0119 do stymulacji. Ko\u0144czymy, ale mamy jeszcze kilka kr\u00f3tkich pyta\u0144 osobistych. Jakie by\u0142o Twoje ulubione miejsce podr\u00f3\u017cy w ostatnim czasie?  \n Fabrice\n C\u00f3\u017c, pojecha\u0142em na Antarktyd\u0119 i dotar\u0142em na biegun po\u0142udniowy, trzymaj\u0105c sanie wa\u017c\u0105ce 100 funt\u00f3w, ca\u0142kowicie poza sieci\u0105, jedz\u0105c nawodnione jedzenie. W rzeczywisto\u015bci musisz robi\u0107 kup\u0119 w plastikowej torbie, kt\u00f3r\u0105 musisz nosi\u0107, poniewa\u017c tak naprawd\u0119 nie zostawiasz po sobie \u015bladu. Nosi si\u0119 w\u0142asne paliwo, w\u0142asny \u015bpiw\u00f3r, w\u0142asny namiot i jest tak inaczej i tak surowo. Jest minus 50 stopni. Jeste\u015b na wysoko\u015bci 10 000 st\u00f3p. I jest to naprawd\u0119 \u0107wiczenie wdzi\u0119czno\u015bci, poniewa\u017c wracasz z tego \u0107wiczenia, w kt\u00f3rym spalasz 8000 kalorii dziennie, tracisz prawie funt dziennie i zdajesz sobie spraw\u0119, jakie mamy szcz\u0119\u015bcie, \u017ce \u017cyjemy w rozwini\u0119tym cywilizowanym \u015bwiecie, w kt\u00f3rym \u017cyjemy.     \n Antal\n Jak d\u0142ugo trwa dzi\u015b taka w\u0119dr\u00f3wka?\n Fabrice\n Je\u015bli idziesz od wybrze\u017ca do bieguna i jeste\u015b super sprawny, to 40, 50 dni, a je\u015bli po prostu jeste\u015b gotowy, zostajesz porzucony na lodowcu, co jest cz\u0119\u015bci\u0105, kt\u00f3r\u0105 zrobi\u0142em, zaj\u0119\u0142o to siedem dni.\n Antal\n Dobrze. Cz\u0119sto s\u0142ysza\u0142em, \u017ce jeste\u015b zapalonym czytelnikiem. Jaka ksi\u0105\u017cka naprawd\u0119 ci\u0119 wyr\u00f3\u017cni\u0142a i zmieni\u0142a twoje spojrzenie na \u015bwiat? \n Fabrice\n Ksi\u0105\u017ck\u0105, kt\u00f3ra prawdopodobnie zmieni\u0142a m\u00f3j pogl\u0105d na \u015bwiat, poniewa\u017c sprawi\u0142a, \u017ce spojrza\u0142em na niego inaczej, by\u0142 Sapiens, je\u015bli chodzi o zrozumienie, jak wiele z tych rzeczy, kt\u00f3re uwa\u017camy za oczywiste, jest w rzeczywisto\u015bci ludzkimi konstruktami. Jak waluta, jak granice. Ale szczerze m\u00f3wi\u0105c, du\u017co czytam. Czytam oko\u0142o 100 ksi\u0105\u017cek rocznie, ale g\u0142\u00f3wnie dla przyjemno\u015bci. Uwa\u017cam, \u017ce sposobem na stymulowanie umys\u0142u i my\u015blenie o przysz\u0142o\u015bci jest czytanie science fiction, w mniejszym stopniu fantasy. Moj\u0105 ulubion\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 sci-fi z ostatnich kilku lat jest Project Hail Mary. Jest to ksi\u0105\u017cka autora Marsjanina, ale jest o wiele zabawniejsza i bardziej wci\u0105gaj\u0105ca. Marsjanin by\u0142 jak Robinson Crusoe na Marsie, kt\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 si\u0119 uratowa\u0107. Jest sam i rozmawia sam ze sob\u0105, a stawk\u0105 jest tylko on sam. To jest jak Robinson Crusoe w kosmosie z Pi\u0105tkiem, wi\u0119c przyjaciele, pr\u00f3buj\u0105cy ocali\u0107 ludzko\u015b\u0107, stawka jest wy\u017csza.         \n Antal\n Niesamowite. Jaka jest twoja ulubiona aplikacja AI? Dam ci kilka mo\u017cliwo\u015bci. ChatGPT, Claude, Perplexity lub Gemini, lub co\u015b innego, czego jeszcze nie mamy&#8230;   \n Fabrice\n Jestem zaawansowanym u\u017cytkownikiem GPT. Po pierwsze, zbudowa\u0142em w\u0142asn\u0105 sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, kt\u00f3ra jest cyfrow\u0105 reprezentacj\u0105 wszystkiego, co kiedykolwiek powiedzia\u0142em, napisa\u0142em, pomy\u015bla\u0142em itp. Zaj\u0119\u0142o mi to ponad rok i na pocz\u0105tku by\u0142o naprawd\u0119 do bani. W trakcie tego procesu bawi\u0142em si\u0119 wszystkim. Anthropic, Pinecone. To znaczy, zakodowa\u0142em to, wi\u0119c wymaga\u0142o to niesko\u0144czonej iteracji i nic tak naprawd\u0119 nie dzia\u0142a\u0142o, dop\u00f3ki nie pojawi\u0142a si\u0119 wersja 4.0. I oczywi\u015bcie do tego czasu odpowiednio ustrukturyzowa\u0142em dane i ca\u0142kowicie przekonwertowa\u0142em wszystkie podcasty i transkrypcje, zakodowa\u0142em, kto m\u00f3wi. U\u017cy\u0142em Azure lub CR do konwersji plik\u00f3w PDF na zrozumia\u0142\u0105 tre\u015b\u0107. Setki godzin pracy. Ale GPT4.0 jest fantastyczny, a nowe modele s\u0105 jeszcze lepsze. U\u017cywam go do wszystkiego. Od bada\u0144, pyta\u0144. Tak, zast\u0105pi\u0142 Google. Ale poza tym, u\u017cywam go jako analityka, kt\u00f3ry robi dla mnie badania, to GPT. Tworzy podsumowania i analizy. To znaczy, czasami si\u0119 myli, ale jest niesamowity.               \n Antal\n To do\u015b\u0107 niezwyk\u0142e. A gdzie mo\u017cemy porozmawia\u0107 wirtualnie, Fabrice? \n Fabrice\n Je\u015bli wi\u0119c wejdziesz na mojego bloga Fabricegrinda.com, znajdziesz tam link do Fabrice AI, kt\u00f3ry jest szokuj\u0105co dok\u0142adny. Mo\u017cesz zapyta\u0107, jaka jest nasza teza, jakie s\u0105 opinie na temat twojego pomys\u0142u na startup, jaka jest \u015brednia wycena dla serii seed lub A. Mo\u017cesz nawet zadawa\u0107 osobiste pytania na temat tego, jak by\u0142o na Antarktydzie, czego si\u0119 nauczy\u0142em, jak \u017cy\u0107 z kwa\u015bnym \u015bwiat\u0142em. Chodzi mi o to, \u017ce wszystko, o czym kiedykolwiek pisa\u0142em, mo\u017cna faktycznie wykorzysta\u0107 i jest to bardzo dok\u0142adne. Obecnie koduj\u0119 kolejne dwie wersje.    \n Nast\u0119pna wersja to taka, w kt\u00f3rej b\u0119d\u0119 mia\u0142 cyfrowego awatara z moj\u0105 twarz\u0105, podobizn\u0105 i g\u0142osem, a ty b\u0119dziesz m\u00f3g\u0142 z nim rozmawia\u0107 lub sprawi\u0107, by on rozmawia\u0142 z tob\u0105. Mo\u017cesz rozmawia\u0107 z nim bezpo\u015brednio lub za po\u015brednictwem tekstu. A potem pr\u00f3buj\u0119 zakodowa\u0107, bez obietnic, czy to zadzia\u0142a, czy nie, Pitch Fabrice AI, gdzie teraz, jak powiedzia\u0142em wcze\u015bniej, otrzymujemy 300 pitchy, odbieramy telefony z 50 i otrzymujemy dla nich podsumowania, a potem rozmawiam z mo\u017ce pi\u0119cioma. Pozwoli to 250 i szczerze m\u00f3wi\u0105c 295 osobom porozmawia\u0107 ze mn\u0105 i uzyska\u0107 informacje zwrotne na temat ich pomys\u0142u. Je\u015bli to zadzia\u0142a.    \n Antal\n Czy widzisz wirtualnego Fabrice&#8217;a zasiadaj\u0105cego w komitecie inwestycyjnym i podejmuj\u0105cego decyzje inwestycyjne w przysz\u0142o\u015bci?\n Fabrice\n B\u0119dzie wydawa\u0107 zalecenia. Zobaczymy, jak dobry mo\u017ce by\u0107. Zrobi\u0119 to na \u017cywo tylko wtedy, gdy spodobaj\u0105 mi si\u0119 podsumowania. Wi\u0119c oczywi\u015bcie danymi wej\u015bciowymi jest talia, transkrypcja naszej istniej\u0105cej rozmowy z za\u0142o\u017cycielami, a nast\u0119pnie nasze podsumowania i rekomendacje. Je\u015bli przeka\u017c\u0119 mu tysi\u0105ce takich informacji, to czy b\u0119dzie w stanie uzyska\u0107 w miar\u0119 dok\u0142adne lub dobre dane? To naprawd\u0119, ponownie, us\u0142uga publiczna dla ludzko\u015bci lub dla za\u0142o\u017cycieli. Czy mog\u0119 ci powiedzie\u0107, \u017ce twoja jednostkowa ekonomia jest pod wod\u0105 lub \u017ce jeste\u015b zbyt wcze\u015bnie, aby rozmawia\u0107 z VC, potrzebujesz troch\u0119 wi\u0119cej trakcji. Najpierw przejd\u017a do rundy przyjaci\u00f3\u0142 i rodziny. Albo, jako za\u0142o\u017cyciel, naprawd\u0119 musisz by\u0107 bardziej elokwentny, je\u015bli chodzi o pitch, do kt\u00f3rego zmierzasz, lub kategoria, do kt\u00f3rej zmierzasz, jest zbyt ma\u0142a.        \n Antal\n Racja.\n Fabrice\n Czy faktycznie mo\u017ce on przekazywa\u0107 za\u0142o\u017cycielom przydatne informacje zwrotne? Odpowied\u017a brzmi: nie. Chc\u0119 to zrobi\u0107 na \u017cywo. Odpowied\u017a brzmi tak, zrobi\u0119 to. Wi\u0119c TBD. Ale w\u0142a\u015bnie nad tym teraz koduj\u0119 i pracuj\u0119 w nocy.     \n Antal\n \u015awietnie. I ostatnie pytanie podsumowuj\u0105ce: czy masz ulubiony podcast poza podcastem LionTree? \n Fabrice\n Nie s\u0142ucham zbyt wielu podcast\u00f3w. Czytam ksi\u0105\u017cki bardziej ni\u017c cokolwiek innego. A na Substack moj\u0105 ulubion\u0105 rzecz\u0105 do czytania jest prawdopodobnie Noah Pinyon lub Noah Smith, kt\u00f3rzy pisz\u0105 o ekonomii, polityce publicznej itp.  \n Antal\n Ok, fantastycznie. Fabrice, to by\u0142a prawdziwa przyjemno\u015b\u0107 dowiedzie\u0107 si\u0119 o historii OLX, sposobie inwestowania i wielu twoich perspektywach na \u015bwiat. Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo za do\u0142\u0105czenie do dzisiejszego KindredCast.  \n Fabrice\n Dzi\u0119kuj\u0119 za zaproszenie.\n ","Category":["Wywiady i rozmowy przy kominku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52598"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52600,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52598\/revisions\/52600"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}