{"id":44571,"date":"2024-06-11T13:51:49","date_gmt":"2024-06-11T13:51:49","guid":{"rendered":"https:\/\/fabricegrinda.com\/?p=44571"},"modified":"2024-06-11T14:03:35","modified_gmt":"2024-06-11T14:03:35","slug":"optymizm-klimatyczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grinda.org\/pl\/optymizm-klimatyczny\/","title":{"rendered":"Optymizm klimatyczny"},"content":{"rendered":"\n

Przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 historii ludzko\u015b\u0107 walczy\u0142a o przetrwanie. Jako\u015b\u0107 \u017cycia prawie nie poprawi\u0142a si\u0119 przez tysi\u0105ce lat. Jeszcze dwie\u015bcie lat temu wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi by\u0142a rolnikami. Pracowali ponad 60 godzin tygodniowo, ledwo wi\u0105\u017c\u0105c koniec z ko\u0144cem, g\u0142odowali wiele razy w roku, a ich \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia wynosi\u0142a 29 lat.<\/p>\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/figure>\n\n

Tylko ostatnie 250 lat by\u0142o wyj\u0105tkowe. Rewolucja przemys\u0142owa doprowadzi\u0142a do eksplozji ludzkiej produktywno\u015bci, kt\u00f3ra zmieni\u0142a \u017cycie, jakie znamy, do tego stopnia, \u017ce na Zachodzie mamy teraz jako\u015b\u0107 \u017cycia, kt\u00f3rej zazdro\u015bciliby nam kr\u00f3lowie z przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Uda\u0142o nam si\u0119 znacznie poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia, podczas gdy liczba ludno\u015bci na \u015bwiecie wzros\u0142a z 1 miliarda 200 lat temu do 8 miliard\u00f3w obecnie.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

<\/a><\/p>\n\n

Wzrost ten by\u0142 nap\u0119dzany przez ogromny wzrost zu\u017cycia energii, kt\u00f3ry z kolei by\u0142 nap\u0119dzany g\u0142\u00f3wnie przez w\u0119glowodory, zw\u0142aszcza w\u0119giel, rop\u0119 naftow\u0105 i gaz ziemny. Problem polega na tym, \u017ce skumulowane emisje gaz\u00f3w cieplarnianych z tego u\u017cytkowania osi\u0105gn\u0119\u0142y tak\u0105 skal\u0119, \u017ce ocieplaj\u0105 planet\u0119 do tego stopnia, \u017ce zmiana klimatu stanowi egzystencjalne zagro\u017cenie.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Ilo\u015b\u0107 energii gromadz\u0105cej si\u0119 w oceanach odpowiada detonacji pi\u0119ciu bomb atomowych wielko\u015bci Hiroszimy na sekund\u0119, co sekund\u0119 przez ostatnie 25 lat. Gdyby kosmici pojawili si\u0119 i zacz\u0119li zrzuca\u0107 na Ziemi\u0119 5 atom\u00f3wek na sekund\u0119, rzuciliby\u015bmy wszystko, by sobie z tym poradzi\u0107. Poniewa\u017c jednak proces ten jest w du\u017cej mierze niewidoczny, popadli\u015bmy w samozadowolenie.<\/p>\n\n

W rezultacie ponad milion gatunk\u00f3w jest zagro\u017conych wygini\u0119ciem z powodu zmian klimatu.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Je\u015bli gazy cieplarniane b\u0119d\u0105 nadal pompowane do atmosfery w obecnym tempie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 basenu arktycznego b\u0119dzie wolna od lodu we wrze\u015bniu do 2040 roku.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

20 najcieplejszych lat w historii mia\u0142o miejsce w ci\u0105gu ostatnich 22 lat.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Skala problemu jest tak zniech\u0119caj\u0105ca, \u017ce wiele os\u00f3b rozpacza nad nim, uwa\u017caj\u0105c go za beznadziejny. Inni uwa\u017caj\u0105, \u017ce jedynym sposobem na rozwi\u0105zanie tego problemu jest powr\u00f3t do \u017cycia w n\u0119dzy i wyj\u015bcie z niego. Ani jedno, ani drugie nie jest wykonalne. Pierwszy to czysty nihilizm, podczas gdy drugi nie jest smaczny. Nikt nie chce wraca\u0107 do niskiej jako\u015bci \u017cycia z przesz\u0142o\u015bci. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce bez wi\u0119kszo\u015bci naszych proces\u00f3w przemys\u0142owych planeta nie by\u0142aby w stanie utrzyma\u0107 ponad 1 miliarda ludzi, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o 8 miliardach, kt\u00f3re obecnie \u017cyj\u0105 na Ziemi.<\/p>\n\n

Ale mam dobr\u0105 wiadomo\u015b\u0107. Dokonuje si\u0119 prawdziwy post\u0119p. Ludzko\u015b\u0107 staje na wysoko\u015bci zadania. Podczas gdy wzrost wymaga\u0142 wzrostu emisji, tak ju\u017c nie jest. Od 1990 r. realny PKB gospodarki USA wzr\u00f3s\u0142 ponad dwukrotnie (z wy\u0142\u0105czeniem wp\u0142ywu inflacji), podczas gdy emisje pozosta\u0142y na niezmienionym poziomie. <\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie jest to spowodowane outsourcingiem emisji do Chin. Typowe miary emisji dwutlenku w\u0119gla, takie jak ta powy\u017cej, pokazuj\u0105 emisje z produkcji. Ale je\u015bli produkcja jest offshoringowana, to emisje rzeczywi\u015bcie mog\u0105 by\u0107 outsource’owane. Klimatolodzy \u015bledz\u0105, ile emisji jest zlecanych na zewn\u0105trz. Global Carbon Project prowadzi baz\u0119 danych szacunkowych emisji opartych na konsumpcji – emisji dwutlenku w\u0119gla, kt\u00f3re s\u0105 niezb\u0119dne do produkcji towar\u00f3w i us\u0142ug konsumowanych przez dany kraj.<\/p>\n\n

Emisje oparte na konsumpcji nie mog\u0105 by\u0107 offshorowane. Zgodnie z podej\u015bciem opartym na konsumpcji, je\u015bli Amerykanin kupuje telewizor, emisje dwutlenku w\u0119gla zwi\u0105zane z jego produkcj\u0105 s\u0105 przypisywane do Stan\u00f3w Zjednoczonych, niezale\u017cnie od tego, gdzie telewizor zosta\u0142 wyprodukowany. Je\u015bli ameryka\u0144ska fabryka telewizor\u00f3w pakuje si\u0119 i przenosi do Chin, ale telewizor nadal jest sprzedawany ameryka\u0144skiemu konsumentowi, emisje oparte na konsumpcji pozostaj\u0105 niezmienione.<\/p>\n\n

Jak wida\u0107 poni\u017cej, emisje z konsumpcji w USA s\u0105 p\u0142askie w ci\u0105gu ostatnich 40 lat, podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 wzrostu emisji w Chinach pochodzi ze wzrostu konsumpcji. Emisje spowodowane outsourcingiem i offshoringiem s\u0105 znikome.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Pozwol\u0119 sobie wyja\u015bni\u0107, dlaczego w ci\u0105gu ostatnich 30 lat emisje na Zachodzie pozosta\u0142y na niezmienionym poziomie, pomimo podwojenia realnego PKB. G\u0142\u00f3wnymi gazami cieplarnianymi odpowiedzialnymi za globalne ocieplenie s\u0105 CO2 i metan. 25% tych emisji pochodzi z produkcji energii. 25% pochodzi z rolnictwa. 21% pochodzi z przemys\u0142u, a 14% z transportu.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Produkcja energii<\/strong><\/p>\n\n

Zdecydowanie najwi\u0119kszy post\u0119p dokona\u0142 si\u0119 w produkcji energii. Energia s\u0142oneczna jest ju\u017c najta\u0144sz\u0105 form\u0105 produkcji energii.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Ceny energii s\u0142onecznej spada\u0142y o 10 na dekad\u0119 przez ostatnie 40 lat, co oznacza ogromny spadek o 10 000 i nadal spadaj\u0105. Nawet najbardziej optymistyczne prognozy z przesz\u0142o\u015bci nie doceni\u0142y skali spadku cen.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

W rezultacie ludzie znacznie nie docenili wzrostu penetracji produkcji energii s\u0142onecznej. Energia s\u0142oneczna stanowi\u0142a 4,7% produkcji energii w 2022 r., w por\u00f3wnaniu do zera w 2010 r., znacznie przewy\u017cszaj\u0105c nawet najbardziej optymistyczne prognozy.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

W rzeczywisto\u015bci wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowej mocy elektrycznej dodanej w USA w 2023 r. pochodzi ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 to energia s\u0142oneczna.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Co\u015b podobnego dzieje si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Poniewa\u017c energia s\u0142oneczna i wiatrowa s\u0105 obecnie tak tanie, przedsi\u0119biorstwa u\u017cyteczno\u015bci publicznej zaczynaj\u0105 instalowa\u0107 je w du\u017cych ilo\u015bciach. W 2022 r. energia s\u0142oneczna i wiatrowa stanowi\u0142y prawie jedn\u0105 \u00f3sm\u0105 globalnej produkcji energii elektrycznej, a 2023 r. przyniesie kolejny du\u017cy wzrost.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

W wielu krajach Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej i Afryki sie\u0107 energetyczna jest tak zawodna, \u017ce ludzie tworz\u0105 w\u0142asne mikrosieci s\u0142oneczne. Obserwuj\u0119 to nawet w mojej ma\u0142ej skali. M\u00f3j dom w Turks & Caicos jest ca\u0142kowicie od\u0142\u0105czony od sieci dzi\u0119ki energii s\u0142onecznej i akumulatorom z okresem zwrotu kr\u00f3tszym ni\u017c 3 lata!<\/p>\n\n

Jednak je\u015bli chodzi o dekarbonizacj\u0119 sieci, produkcja energii to tylko po\u0142owa rozwi\u0105zania, poniewa\u017c energia s\u0142oneczna jest nieregularna i potrzebujemy skutecznego rozwi\u0105zania w zakresie magazynowania energii do u\u017cytku w nocy lub w pochmurne dni.<\/p>\n\n

Tutaj r\u00f3wnie\u017c mam dobre wie\u015bci. Ceny baterii podzielone przez 42 od 1991 r.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Ceny nadal szybko spadaj\u0105, a w latach 2023-2024 maj\u0105 spa\u015b\u0107 o 50%.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

W mi\u0119dzyczasie g\u0119sto\u015b\u0107 energii wzros\u0142a 10-krotnie od lat dwudziestych XX wieku i pi\u0119ciokrotnie od lat osiemdziesi\u0105tych.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

W rezultacie instalacje magazynowania energii potroi\u0142y si\u0119 w latach 2022-2023, a prognozy zosta\u0142y znacznie skorygowane w g\u00f3r\u0119.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Oczekuje si\u0119, \u017ce pojemno\u015b\u0107 akumulator\u00f3w w USA niemal podwoi si\u0119 w 2024 roku.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Ju\u017c teraz ma to wp\u0142yw na spos\u00f3b, w jaki si\u0119 zasilamy. Na przyk\u0142ad, Kalifornia zasila\u0142a si\u0119 w 2021 r. w por\u00f3wnaniu z kwietniem 2024 r.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Ze wzgl\u0119du na efekty sieci i skali, zbli\u017camy si\u0119 do punktu, w kt\u00f3rym energia s\u0142oneczna i baterie b\u0119d\u0105 ta\u0144sze ni\u017c wszystkie inne formy produkcji energii. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce ludzie zazwyczaj post\u0119puj\u0105 w\u0142a\u015bciwie tylko wtedy, gdy le\u017cy to w ich interesie ekonomicznym, w tym momencie wszystkie nowe moce b\u0119d\u0105 wolne od emisji dwutlenku w\u0119gla. Wszystko po to, by powiedzie\u0107, \u017ce z \u0142atwo\u015bci\u0105 mog\u0119 sobie wyobrazi\u0107 \u015bwiat w ci\u0105gu 30 lat, w kt\u00f3rym ca\u0142a nasza produkcja energii jest wolna od dwutlenku w\u0119gla.<\/p>\n\n

IEA – kt\u00f3rej prognozy s\u0105 s\u0142ynnie konserwatywne – przewiduje obecnie, \u017ce w ci\u0105gu zaledwie czterech lat energia s\u0142oneczna zapewni wi\u0119kszy procent globalnej mocy energetycznej ni\u017c w\u0119giel czy gaz ziemny.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Oczywi\u015bcie baterie pomog\u0105 przekszta\u0142ci\u0107 t\u0119 moc w podobny procent ca\u0142kowitej produkcji. Innymi s\u0142owy, mamy do czynienia z prawdziw\u0105 rewolucj\u0105 technologiczn\u0105 w toku. To ju\u017c nie jest pytanie ani teoria, to fakt.<\/p>\n\n

Przysz\u0142o\u015b\u0107 ta mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c nadej\u015b\u0107 szybciej, je\u015bli fuzja termoj\u0105drowa kiedykolwiek stanie si\u0119 komercyjnie op\u0142acalna lub inne rozwi\u0105zania stan\u0105 si\u0119 op\u0142acalne.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Podobnie, chocia\u017c uwa\u017cam, \u017ce energia s\u0142oneczna i baterie b\u0119d\u0105 zwyci\u0119sk\u0105 kombinacj\u0105 ze wzgl\u0119du na stale malej\u0105ce koszty, istniej\u0105 alternatywy, nad kt\u00f3rymi si\u0119 pracuje, takie jak rozwi\u0105zania energetyczne oparte na grawitacji, takie jak Energy Vault<\/a> lub magazynowanie wodoru w skali sieci.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Transport<\/strong><\/p>\n\n

Podobny trend ma miejsce w transporcie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 emisji w transporcie pochodzi z samochod\u00f3w osobowych i ci\u0119\u017carowych.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Poczyniono r\u00f3wnie\u017c prawdziwe post\u0119py. Globalna sprzeda\u017c nowych samochod\u00f3w elektrycznych wynios\u0142a 14% wszystkich sprzedanych samochod\u00f3w w 2022 r., w por\u00f3wnaniu z 0% w 2010 r., ponownie znacznie przewy\u017cszaj\u0105c nawet najbardziej optymistyczne prognozy sprzed dekady.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest w pe\u0142ni elektryczna, a sprzeda\u017c wzros\u0142a o 50% w ci\u0105gu 1 roku od 2021 do 2022 roku.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Chiny i Europa liderami elektryfikacji. 1 na 3 samochody sprzedawane w Chinach to obecnie samochody elektryczne, podczas gdy 1 na 4 samochody w Europie to obecnie samochody elektryczne.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Samochody elektryczne s\u0105 prostsze w budowie i utrzymaniu ni\u017c samochody konwencjonalne, poniewa\u017c nie maj\u0105 skrzyni bieg\u00f3w. Dzi\u0119ki szybko malej\u0105cym kosztom baterii i efektom sieciowym staj\u0105 si\u0119 one coraz ta\u0144sze. W miar\u0119 jak coraz lepsze akumulatory i g\u0119stsze sieci \u0142adowania eliminuj\u0105 obawy o zasi\u0119g, a na horyzoncie pojawiaj\u0105 si\u0119 akumulatory do szybkiego \u0142adowania, \u0142atwo sobie wyobrazi\u0107, \u017ce w ci\u0105gu dekady ponad po\u0142owa sprzedawanych nowych samochod\u00f3w b\u0119dzie elektryczna, a ca\u0142a flota zostanie zelektryfikowana w ci\u0105gu 30 lat. Mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 szybciej, poniewa\u017c spadek penetracji samochod\u00f3w z silnikami spalinowymi sprawi, \u017ce wiele stacji benzynowych stanie si\u0119 nieop\u0142acalnych, zmniejszaj\u0105c ich g\u0119sto\u015b\u0107, co jeszcze bardziej przyspieszy trend w kierunku samochod\u00f3w elektrycznych. Jak dot\u0105d sprzeda\u017c samochod\u00f3w elektrycznych znacznie przekroczy\u0142a nawet najbardziej optymistyczne prognozy.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Chocia\u017c nie s\u0105 one du\u017cym \u017ar\u00f3d\u0142em emisji, poczyniono r\u00f3wnie\u017c post\u0119py w zakresie elektryfikacji lotnictwa, zar\u00f3wno w przypadku helikopter\u00f3w, jak i kr\u00f3tkodystansowych samolot\u00f3w elektrycznych.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Co wi\u0119cej, wszystkie argumenty przeciwko pojazdom elektrycznym s\u0105 b\u0142\u0119dne. Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce na \u015bwiecie nie ma wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci \u0142atwo odzyskiwalnych metali, aby zbudowa\u0107 niezb\u0119dne baterie. Jak pisze Hannah Ritchie<\/a>, jest to niezwykle ma\u0142o prawdopodobne. Na przyk\u0142ad, oto wykres dla litu.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Szacowane zasoby litu z czasem stale ros\u0142y. W 2008 roku ca\u0142kowite \u015bwiatowe zasoby szacowano na zaledwie 13 milion\u00f3w ton; obecnie liczba ta wynosi 88 milion\u00f3w ton. S\u0105 szanse, \u017ce wzro\u015bnie. Wzrosn\u0105 r\u00f3wnie\u017c rezerwy; w 2008 r. wynosi\u0142y one zaledwie 4 mln ton, a obecnie wynosz\u0105 22 mln ton. Wci\u0105\u017c znajdujemy nowe z\u0142o\u017ca litu i poprawiamy nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do jego wydobycia.<\/p>\n\n

Ludzie zaczynaj\u0105 zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce \u015bwiat jest pe\u0142en litu. Znalezienie ogromnych ilo\u015bci litu w Stanach Zjednoczonych mo\u017ce by\u0107 jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych ceny litu spad\u0142y w ci\u0105gu ostatnich kilku miesi\u0119cy.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Hannah Ritchie ma wi\u0119cej wykres\u00f3w pokazuj\u0105cych podobny wz\u00f3r dla ka\u017cdego innego krytycznego minera\u0142u – miedzi, kobaltu, grafitu, niklu i neodymu – ale ich zdj\u0119cia wygl\u0105daj\u0105 jeszcze bardziej optymistycznie.<\/p>\n\n

L\u0119k przed zasi\u0119giem staje si\u0119 nieistotny, poniewa\u017c zasi\u0119g szybko ro\u015bnie. Prawie wszystkie pojazdy osi\u0105gaj\u0105 obecnie ponad 200 mil na jednym \u0142adowaniu, a wiele z nich osi\u0105ga ponad 300 mil. Ponadto istnieje znacznie wi\u0119cej stacji \u0142adowania ni\u017c wcze\u015bniej, dzi\u0119ki czemu szanse na utkni\u0119cie w poje\u017adzie elektrycznym s\u0105 bardzo niskie.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Pojazdy elektryczne ju\u017c teraz emituj\u0105 tylko 50% dwutlenku w\u0119gla w por\u00f3wnaniu z samochodami na gaz, a liczba ta ro\u015bnie tylko w ca\u0142ym okresie ich eksploatacji. Sytuacja ulegnie znacznej poprawie, gdy sie\u0107 przestawi si\u0119 na energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105. Ponadto emisje zwi\u0105zane z budow\u0105 infrastruktury dla pojazd\u00f3w elektrycznych s\u0105 wydatkiem jednorazowym. W bardzo d\u0142ugiej perspektywie pojazdy elektryczne i ich infrastruktura b\u0119d\u0105 ca\u0142kowicie zeroemisyjne.<\/p>\n\n

Ludzie martwi\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wydobywanie minera\u0142\u00f3w na potrzeby pojazd\u00f3w elektrycznych wyzyskuje biedne kraje. Jak wskazuje Noah Smith<\/a>, uwa\u017ca si\u0119, \u017ce dzieje si\u0119 to na dwa sposoby:<\/p>\n\n

1. Biedni g\u00f3rnicy b\u0119d\u0105 wyzyskiwani, a<\/p>\n\n

2. Spo\u0142eczno\u015bci znajduj\u0105ce si\u0119 w pobli\u017cu kopalni do\u015bwiadcz\u0105 szk\u00f3d \u015brodowiskowych w wyniku sp\u0142yw\u00f3w przemys\u0142owych z kopalni.<\/p>\n\n

Kluczowym przyk\u0142adem tego pierwszego jest spos\u00f3b, w jaki quasi-niewolnicza praca w Demokratycznej Republice Konga jest wykorzystywana do wydobywania kobaltu, kt\u00f3ry jest u\u017cywany w samochodach elektrycznych. Istnieje wiele przyk\u0142ad\u00f3w zanieczyszcze\u0144 przemys\u0142owych pochodz\u0105cych z kopalni litu i miedzi.<\/p>\n\n

Istniej\u0105 jednak co najmniej dwa powa\u017cne problemy z tym argumentem. Po pierwsze, wydobywanie i eksportowanie bogactw mineralnych jest g\u0142\u00f3wn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105 wielu biednych kraj\u00f3w; to jest to, co utrzymuje je na poziomie wy\u017cszym ni\u017c minimum egzystencji. \u017b\u0105danie, by bogate kraje odmawia\u0142y kupowania minera\u0142\u00f3w z biednych kraj\u00f3w ze wzgl\u0119d\u00f3w humanitarnych, w rzeczywisto\u015bci tylko zubo\u017cy\u0142oby te kraje, a cios spad\u0142by najbardziej na biednych i zmarginalizowanych. Sytuacja, w kt\u00f3rej bogate kraje odmawiaj\u0105 kupowania tego eksportu, by\u0142aby dok\u0142adnie odwrotna – by\u0142by to moralny cios dla najbardziej bezbronnych mieszka\u0144c\u00f3w Ziemi.<\/p>\n\n

Po drugie, nie powinni\u015bmy por\u00f3wnywa\u0107 eksploatacji i zanieczyszczenia zwi\u0105zanego z wydobyciem minera\u0142\u00f3w w pojazdach elektrycznych do jakiej\u015b wyimaginowanej utopii degrowth, w kt\u00f3rej ka\u017cdy staje si\u0119 rolnikiem produkuj\u0105cym na w\u0142asne potrzeby, nie potrzebuj\u0105c litu ani kobaltu. To po prostu kraina fantazji. Zamiast tego powinni\u015bmy por\u00f3wna\u0107 go do systemu gospodarczego, kt\u00f3ry mamy obecnie. Stworzony przez nas system wydobycia w\u0119gla, gazu ziemnego i ropy naftowej jest znacznie bardziej wyzyskuj\u0105cy i szkodliwy dla \u015brodowiska ni\u017c system oparty na wydobyciu minera\u0142\u00f3w z pojazd\u00f3w elektrycznych.<\/p>\n\n

Nawet bior\u0105c pod uwag\u0119 czterokrotny wzrost zapotrzebowania na minera\u0142y, kt\u00f3ry b\u0119dzie konieczny do przej\u015bcia na zielon\u0105 energi\u0119, ilo\u015b\u0107 wydobycia paliw kopalnych jest o rz\u0119dy wielko\u015bci wi\u0119ksza ni\u017c to, co b\u0119dziemy musieli zrobi\u0107, aby wyprodukowa\u0107 pojazdy elektryczne. M\u00f3wimy tu o milionach w por\u00f3wnaniu do miliard\u00f3w.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Dobrze jest narzeka\u0107 na szkody dla \u015brodowiska wynikaj\u0105ce z wydobycia litu i miedzi, ale musimy spojrze\u0107 na to z odpowiedniej perspektywy. Nawet nie bior\u0105c pod uwag\u0119 zmian klimatycznych, ca\u0142kowite globalne szkody dla \u015brodowiska wynikaj\u0105ce z wydobycia miliard\u00f3w ton ropy rocznie s\u0105 znacz\u0105ce i naprawd\u0119 nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 zmiany klimatyczne. Celem przej\u015bcia na pojazdy elektryczne jest uchronienie planety przed zmianami, kt\u00f3re wyrz\u0105dz\u0105, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, znacznie<\/em> wi\u0119cej szk\u00f3d zar\u00f3wno ubogim spo\u0142eczno\u015bciom, jak i naturalnym siedliskom, ni\u017c wszystkie kopalnie litu i miedzi, jakie kiedykolwiek powsta\u0142y.<\/p>\n\n

Alternatyw\u0105 dla pojazd\u00f3w elektrycznych nie jest jaka\u015b pasterska fantazja, w kt\u00f3rej wszyscy uprawiamy nasze ma\u0142e, zr\u00f3wnowa\u017cone ogrody i \u015bpiewamy piosenki przez ca\u0142y dzie\u0144; to \u015bwiat, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c kopie i spala miliardy ton ropy naftowej rocznie.<\/p>\n\n

Powinni\u015bmy stara\u0107 si\u0119 powstrzyma\u0107 nadu\u017cycia pracownicze i \u015brodowiskowe w krajach wydobywaj\u0105cych surowce. Nie powinni\u015bmy jednak pozwoli\u0107, by obawy zwi\u0105zane z tymi nadu\u017cyciami sk\u0142oni\u0142y nas do pope\u0142nienia znacznie wi\u0119kszych przest\u0119pstw <\/em>przeciwko ubogim i globalnemu \u015brodowisku.<\/p>\n\n

Przemys\u0142<\/strong><\/p>\n\n

Emisje z przemys\u0142u przez d\u0142ugi czas wydawa\u0142y si\u0119 nierozwi\u0105zywalne, poniewa\u017c tworzenie cementu i stali, dw\u00f3ch element\u00f3w sk\u0142adowych rewolucji przemys\u0142owej, wymaga\u0142o ciep\u0142a o bardzo wysokiej temperaturze, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o wytworzy\u0107 tylko za pomoc\u0105 w\u0119glowodor\u00f3w. Jednak post\u0119py w tej dziedzinie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c widoczne w dw\u00f3ch formach. Firmy takie jak Heliogen<\/a> wykorzystuj\u0105 skoncentrowan\u0105 energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105 do wytwarzania wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci ciep\u0142a do wykorzystania w procesach przemys\u0142owych. Podobnie, inne firmy koncentruj\u0105 si\u0119 na wychwytywaniu dwutlenku w\u0119gla w fabryce, aby zapobiec emisjom podczas produkcji.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Chocia\u017c nie jest to bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z produkcj\u0105 przemys\u0142ow\u0105, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka innych niesamowitych zastosowa\u0144 energii s\u0142onecznej, w tym firmy takie jak Source<\/a> wykorzystuj\u0105ce hydropanele do przekszta\u0142cania wilgoci w atmosferze, nawet w suchym \u015brodowisku pustynnym, w wod\u0119 pitn\u0105, pomagaj\u0105c obozom dla uchod\u017ac\u00f3w i odleg\u0142ym spo\u0142eczno\u015bciom uzyska\u0107 dost\u0119p do wody pitnej.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Produkcja \u017cywno\u015bci:<\/strong><\/p>\n\n

Produkcja \u017cywno\u015bci to kategoria, w kt\u00f3rej post\u0119p jest najwolniejszy. Niewielkie ruchy wegetaria\u0144skie i wega\u0144skie na Zachodzie s\u0105 przy\u0107mione skal\u0105 wzrostu konsumpcji mi\u0119sa w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119, poniewa\u017c ludzie staj\u0105 si\u0119 coraz bogatsi. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce owce i krowy wydalaj\u0105 metan, kt\u00f3ry jest niezwykle silnym gazem cieplarnianym, problem ten staje si\u0119 coraz powa\u017cniejszy.<\/p>\n\n

Jestem bardzo przychylny idea\u0142om ruchu wega\u0144skiego. Spos\u00f3b, w jaki traktujemy zwierz\u0119ta, jest nie do przyj\u0119cia. Przekarmiamy zwierz\u0119ta, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 w przera\u017caj\u0105co ciasnych przestrzeniach. Jestem przekonany, \u017ce za setki lat ludzie b\u0119d\u0105 patrze\u0107 na spos\u00f3b, w jaki dzi\u015b traktujemy zwierz\u0119ta, z takim samym przera\u017ceniem, z jakim patrzyli\u015bmy na naszych przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy akceptowali niewolnictwo.<\/p>\n\n

Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 obecnie proponowanych rozwi\u0105za\u0144 wydaje si\u0119 nie do utrzymania. Homo sapiens s\u0105 stworzeni do bycia wszystko\u017cercami i najwyra\u017aniej maj\u0105 silne upodobanie do bia\u0142ka zwierz\u0119cego. Bez przemys\u0142owej produkcji \u017cywno\u015bci nie mogliby\u015bmy utrzyma\u0107 8 miliard\u00f3w ludzi \u017cyj\u0105cych obecnie na naszej planecie. Niemo\u017cliwa \u017cywno\u015b\u0107 na \u015bwiecie stanie si\u0119 ta\u0144sza. S\u0105 one jednak wysoce przetworzone, co sugeruje, \u017ce mog\u0105 nie by\u0107 zbyt zdrowe. Alternatywne bia\u0142ka, takie jak mi\u0119so owad\u00f3w, wydaj\u0105 si\u0119 op\u0142acalne w naszej paszy dla zwierz\u0105t, ale nie s\u0105 smaczne dla wi\u0119kszo\u015bci.<\/p>\n\n

Podejrzewam, \u017ce d\u0142ugoterminowym rozwi\u0105zaniem b\u0119dzie mi\u0119so hodowane laboratoryjnie przez firmy takie jak Upside Foods<\/a>. Mi\u0119so hodowane laboratoryjnie wymaga 1\/100<\/sup> wody i ziemi zu\u017cywanej do produkcji bia\u0142ka zwierz\u0119cego, a \u017cadne zwierz\u0119 nie jest krzywdzone podczas produkcji mi\u0119sa. Jeste\u015bmy na wczesnym etapie i robimy drogie klopsiki niskiej jako\u015bci. Jednak wraz ze wzrostem skali i iteracj\u0105 jako\u015b\u0107 powinna si\u0119 poprawia\u0107, a koszty spada\u0107. Mam nadziej\u0119, \u017ce za 20 lat b\u0119dziemy mieli mi\u0119so wyhodowane w laboratorium o takich samych warto\u015bciach od\u017cywczych, kt\u00f3re b\u0119dzie ta\u0144sze ni\u017c mi\u0119so wyprodukowane przez zwierz\u0119ta.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Jak wspomniano wcze\u015bniej, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce ludzie post\u0119puj\u0105 w\u0142a\u015bciwie tylko wtedy, gdy le\u017cy to w ich interesie ekonomicznym, przej\u015bcie nast\u0105pi, gdy mi\u0119so wyhodowane w laboratorium b\u0119dzie r\u00f3wnie dobre, a jednocze\u015bnie ta\u0144sze. W tym momencie konsumpcja gwa\u0142townie si\u0119 zmieni.<\/p>\n\n

W mi\u0119dzyczasie firmy takie jak Symbrosia<\/a> pomog\u0105 utrzyma\u0107 emisje pod kontrol\u0105. Dostarczaj\u0105 hodowcom suplementy na bazie wodorost\u00f3w, zmniejszaj\u0105c emisj\u0119 metanu nawet o 80%.<\/p>\n\n

Dekarbonizacja<\/strong><\/p>\n\n

Nie oznacza to, \u017ce wszystko jest najlepsze w najlepszym z mo\u017cliwych \u015bwiat\u00f3w. Emisje wci\u0105\u017c rosn\u0105 na rynkach wschodz\u0105cych. Mamy wystarczaj\u0105co du\u017co ciep\u0142a zgromadzonego w oceanach i atmosferze, \u017ce mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 wzrostu temperatur o kilka stopni, co b\u0119dzie wymaga\u0142o adaptacji.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Na tym froncie r\u00f3wnie\u017c wida\u0107 post\u0119py. Wzrost PKB oddzielony od emisji w Chinach.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

W rezultacie Bloomberg New Energy Finance uwa\u017ca, \u017ce globalne emisje osi\u0105gn\u0119\u0142y szczyt i od tego momentu b\u0119d\u0105 spada\u0107 w coraz szybszym tempie.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

To nie jest jeszcze wystarczaj\u0105co szybko, aby uratowa\u0107 \u015bwiat przed powa\u017cnymi szkodami. Ale powinno to by\u0107 antidotum na niekt\u00f3re krzykliwe i ponure nastroje. Ponadto post\u0119puje dekarbonizacja, a firmy takie jak Carbon Engineering<\/a> i CarbonCapture<\/a> s\u0105 liderami w tej dziedzinie.<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Obfito\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n

Pi\u0119kno energii s\u0142onecznej lub termoj\u0105drowej polega na tym, \u017ce cho\u0107 maj\u0105 one do\u015b\u0107 wysokie koszty sta\u0142e, kra\u0144cowy koszt energii wynosi 0 USD. W rezultacie mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 \u015bwiat, w kt\u00f3rym energia staje si\u0119 zbyt tania, by j\u0105 mierzy\u0107. W takim \u015bwiecie wiele innych ogranicze\u0144 r\u00f3wnie\u017c znika.<\/p>\n\n

Na przyk\u0142ad ludzie martwi\u0105 si\u0119 niedoborem wody. Jednak pomys\u0142, \u017ce mo\u017ce nam zabrakn\u0105\u0107 wody jest niedorzeczny. Ziemia sk\u0142ada si\u0119 w 70% z wody. Problem polega na tym, \u017ce s\u0142odka woda jest rzadsza. Jednak w \u015bwiecie niesko\u0144czonej energii mo\u017cna odsala\u0107 s\u0142on\u0105 wod\u0119 i mie\u0107 niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 s\u0142odkiej wody. W moim domu w Turks & Caicos instaluj\u0119 AqSep<\/a>. Okres zwrotu z inwestycji wynosi zaledwie 1 rok! W po\u0142\u0105czeniu z moj\u0105 generacj\u0105 energii s\u0142onecznej poza sieci\u0105 z magazynowaniem baterii, dom b\u0119dzie w pe\u0142ni pozbawiony sieci i neutralny pod wzgl\u0119dem emisji dwutlenku w\u0119gla.<\/p>\n\n

Podobnie, ludzie martwi\u0105 si\u0119 mo\u017cliwymi niedoborami \u017cywno\u015bci w przysz\u0142o\u015bci, mimo \u017ce obawy Malthusa zawsze by\u0142y b\u0142\u0119dne. Niezale\u017cnie od tego, maj\u0105c niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 s\u0142odkiej wody z odsalania, mo\u017cna by z \u0142atwo\u015bci\u0105 uprawia\u0107 ro\u015bliny na pionowych farmach, a prawdopodobnie nawet na pustyni!<\/p>\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n

Wnioski<\/strong><\/p>\n\n

Wyzwania, przed kt\u00f3rymi stoimy, s\u0105 zniech\u0119caj\u0105ce, ale stawiamy czo\u0142a wyzwaniomXXI<\/sup> wieku. Budujemy lepszy \u015bwiat jutra, zr\u00f3wnowa\u017cony \u015bwiat obfito\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 historii ludzko\u015b\u0107 walczy\u0142a o przetrwanie. Jako\u015b\u0107 \u017cycia prawie nie poprawi\u0142a si\u0119 przez tysi\u0105ce lat. Jeszcze dwie\u015bcie lat temu wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi by\u0142a rolnikami. Pracowali ponad 60 godzin tygodniowo, … Czytaj dalej \u201eOptymizm klimatyczny\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":44708,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[308,320,298],"tags":[],"class_list":["post-44571","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-osobiste-przemyslenia","category-optymizm-i-szczescie","category-polecane-posty"],"acf":[],"contentUpdated":"Optymizm klimatyczny. Categories - Osobiste przemy\u015blenia, Optymizm i szcz\u0119\u015bcie, Polecane posty. Date-Posted - 2024-06-11T13:51:49 . \n Przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 historii ludzko\u015b\u0107 walczy\u0142a o przetrwanie. Jako\u015b\u0107 \u017cycia prawie nie poprawi\u0142a si\u0119 przez tysi\u0105ce lat. Jeszcze dwie\u015bcie lat temu wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi by\u0142a rolnikami. Pracowali ponad 60 godzin tygodniowo, ledwo wi\u0105\u017c\u0105c koniec z ko\u0144cem, g\u0142odowali wiele razy w roku, a ich \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia wynosi\u0142a 29 lat.\n Tylko ostatnie 250 lat by\u0142o wyj\u0105tkowe. Rewolucja przemys\u0142owa doprowadzi\u0142a do eksplozji ludzkiej produktywno\u015bci, kt\u00f3ra zmieni\u0142a \u017cycie, jakie znamy, do tego stopnia, \u017ce na Zachodzie mamy teraz jako\u015b\u0107 \u017cycia, kt\u00f3rej zazdro\u015bciliby nam kr\u00f3lowie z przesz\u0142o\u015bci.\n Uda\u0142o nam si\u0119 znacznie poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia, podczas gdy liczba ludno\u015bci na \u015bwiecie wzros\u0142a z 1 miliarda 200 lat temu do 8 miliard\u00f3w obecnie.\n Wzrost ten by\u0142 nap\u0119dzany przez ogromny wzrost zu\u017cycia energii, kt\u00f3ry z kolei by\u0142 nap\u0119dzany g\u0142\u00f3wnie przez w\u0119glowodory, zw\u0142aszcza w\u0119giel, rop\u0119 naftow\u0105 i gaz ziemny. Problem polega na tym, \u017ce skumulowane emisje gaz\u00f3w cieplarnianych z tego u\u017cytkowania osi\u0105gn\u0119\u0142y tak\u0105 skal\u0119, \u017ce ocieplaj\u0105 planet\u0119 do tego stopnia, \u017ce zmiana klimatu stanowi egzystencjalne zagro\u017cenie.\n Ilo\u015b\u0107 energii gromadz\u0105cej si\u0119 w oceanach odpowiada detonacji pi\u0119ciu bomb atomowych wielko\u015bci Hiroszimy na sekund\u0119, co sekund\u0119 przez ostatnie 25 lat. Gdyby kosmici pojawili si\u0119 i zacz\u0119li zrzuca\u0107 na Ziemi\u0119 5 atom\u00f3wek na sekund\u0119, rzuciliby\u015bmy wszystko, by sobie z tym poradzi\u0107. Poniewa\u017c jednak proces ten jest w du\u017cej mierze niewidoczny, popadli\u015bmy w samozadowolenie.\n W rezultacie ponad milion gatunk\u00f3w jest zagro\u017conych wygini\u0119ciem z powodu zmian klimatu.\n Je\u015bli gazy cieplarniane b\u0119d\u0105 nadal pompowane do atmosfery w obecnym tempie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 basenu arktycznego b\u0119dzie wolna od lodu we wrze\u015bniu do 2040 roku.\n 20 najcieplejszych lat w historii mia\u0142o miejsce w ci\u0105gu ostatnich 22 lat.\n Skala problemu jest tak zniech\u0119caj\u0105ca, \u017ce wiele os\u00f3b rozpacza nad nim, uwa\u017caj\u0105c go za beznadziejny. Inni uwa\u017caj\u0105, \u017ce jedynym sposobem na rozwi\u0105zanie tego problemu jest powr\u00f3t do \u017cycia w n\u0119dzy i wyj\u015bcie z niego. Ani jedno, ani drugie nie jest wykonalne. Pierwszy to czysty nihilizm, podczas gdy drugi nie jest smaczny. Nikt nie chce wraca\u0107 do niskiej jako\u015bci \u017cycia z przesz\u0142o\u015bci. Nie wspominaj\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce bez wi\u0119kszo\u015bci naszych proces\u00f3w przemys\u0142owych planeta nie by\u0142aby w stanie utrzyma\u0107 ponad 1 miliarda ludzi, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o 8 miliardach, kt\u00f3re obecnie \u017cyj\u0105 na Ziemi.\n Ale mam dobr\u0105 wiadomo\u015b\u0107. Dokonuje si\u0119 prawdziwy post\u0119p. Ludzko\u015b\u0107 staje na wysoko\u015bci zadania. Podczas gdy wzrost wymaga\u0142 wzrostu emisji, tak ju\u017c nie jest. Od 1990 r. realny PKB gospodarki USA wzr\u00f3s\u0142 ponad dwukrotnie (z wy\u0142\u0105czeniem wp\u0142ywu inflacji), podczas gdy emisje pozosta\u0142y na niezmienionym poziomie. \n Warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie jest to spowodowane outsourcingiem emisji do Chin. Typowe miary emisji dwutlenku w\u0119gla, takie jak ta powy\u017cej, pokazuj\u0105 emisje z produkcji. Ale je\u015bli produkcja jest offshoringowana, to emisje rzeczywi\u015bcie mog\u0105 by\u0107 outsource’owane. Klimatolodzy \u015bledz\u0105, ile emisji jest zlecanych na zewn\u0105trz. Global Carbon Project prowadzi baz\u0119 danych szacunkowych emisji opartych na konsumpcji – emisji dwutlenku w\u0119gla, kt\u00f3re s\u0105 niezb\u0119dne do produkcji towar\u00f3w i us\u0142ug konsumowanych przez dany kraj.\n Emisje oparte na konsumpcji nie mog\u0105 by\u0107 offshorowane. Zgodnie z podej\u015bciem opartym na konsumpcji, je\u015bli Amerykanin kupuje telewizor, emisje dwutlenku w\u0119gla zwi\u0105zane z jego produkcj\u0105 s\u0105 przypisywane do Stan\u00f3w Zjednoczonych, niezale\u017cnie od tego, gdzie telewizor zosta\u0142 wyprodukowany. Je\u015bli ameryka\u0144ska fabryka telewizor\u00f3w pakuje si\u0119 i przenosi do Chin, ale telewizor nadal jest sprzedawany ameryka\u0144skiemu konsumentowi, emisje oparte na konsumpcji pozostaj\u0105 niezmienione.\n Jak wida\u0107 poni\u017cej, emisje z konsumpcji w USA s\u0105 p\u0142askie w ci\u0105gu ostatnich 40 lat, podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 wzrostu emisji w Chinach pochodzi ze wzrostu konsumpcji. Emisje spowodowane outsourcingiem i offshoringiem s\u0105 znikome.\n Pozwol\u0119 sobie wyja\u015bni\u0107, dlaczego w ci\u0105gu ostatnich 30 lat emisje na Zachodzie pozosta\u0142y na niezmienionym poziomie, pomimo podwojenia realnego PKB. G\u0142\u00f3wnymi gazami cieplarnianymi odpowiedzialnymi za globalne ocieplenie s\u0105 CO2 i metan. 25% tych emisji pochodzi z produkcji energii. 25% pochodzi z rolnictwa. 21% pochodzi z przemys\u0142u, a 14% z transportu.\n Produkcja energii\n Zdecydowanie najwi\u0119kszy post\u0119p dokona\u0142 si\u0119 w produkcji energii. Energia s\u0142oneczna jest ju\u017c najta\u0144sz\u0105 form\u0105 produkcji energii.\n Ceny energii s\u0142onecznej spada\u0142y o 10 na dekad\u0119 przez ostatnie 40 lat, co oznacza ogromny spadek o 10 000 i nadal spadaj\u0105. Nawet najbardziej optymistyczne prognozy z przesz\u0142o\u015bci nie doceni\u0142y skali spadku cen.\n W rezultacie ludzie znacznie nie docenili wzrostu penetracji produkcji energii s\u0142onecznej. Energia s\u0142oneczna stanowi\u0142a 4,7% produkcji energii w 2022 r., w por\u00f3wnaniu do zera w 2010 r., znacznie przewy\u017cszaj\u0105c nawet najbardziej optymistyczne prognozy.\n W rzeczywisto\u015bci wi\u0119kszo\u015b\u0107 nowej mocy elektrycznej dodanej w USA w 2023 r. pochodzi ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 to energia s\u0142oneczna.\n Co\u015b podobnego dzieje si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Poniewa\u017c energia s\u0142oneczna i wiatrowa s\u0105 obecnie tak tanie, przedsi\u0119biorstwa u\u017cyteczno\u015bci publicznej zaczynaj\u0105 instalowa\u0107 je w du\u017cych ilo\u015bciach. W 2022 r. energia s\u0142oneczna i wiatrowa stanowi\u0142y prawie jedn\u0105 \u00f3sm\u0105 globalnej produkcji energii elektrycznej, a 2023 r. przyniesie kolejny du\u017cy wzrost.\n W wielu krajach Azji Po\u0142udniowo-Wschodniej i Afryki sie\u0107 energetyczna jest tak zawodna, \u017ce ludzie tworz\u0105 w\u0142asne mikrosieci s\u0142oneczne. Obserwuj\u0119 to nawet w mojej ma\u0142ej skali. M\u00f3j dom w Turks & Caicos jest ca\u0142kowicie od\u0142\u0105czony od sieci dzi\u0119ki energii s\u0142onecznej i akumulatorom z okresem zwrotu kr\u00f3tszym ni\u017c 3 lata!\n Jednak je\u015bli chodzi o dekarbonizacj\u0119 sieci, produkcja energii to tylko po\u0142owa rozwi\u0105zania, poniewa\u017c energia s\u0142oneczna jest nieregularna i potrzebujemy skutecznego rozwi\u0105zania w zakresie magazynowania energii do u\u017cytku w nocy lub w pochmurne dni.\n Tutaj r\u00f3wnie\u017c mam dobre wie\u015bci. Ceny baterii podzielone przez 42 od 1991 r.\n Ceny nadal szybko spadaj\u0105, a w latach 2023-2024 maj\u0105 spa\u015b\u0107 o 50%.\n W mi\u0119dzyczasie g\u0119sto\u015b\u0107 energii wzros\u0142a 10-krotnie od lat dwudziestych XX wieku i pi\u0119ciokrotnie od lat osiemdziesi\u0105tych.\n W rezultacie instalacje magazynowania energii potroi\u0142y si\u0119 w latach 2022-2023, a prognozy zosta\u0142y znacznie skorygowane w g\u00f3r\u0119.\n Oczekuje si\u0119, \u017ce pojemno\u015b\u0107 akumulator\u00f3w w USA niemal podwoi si\u0119 w 2024 roku.\n Ju\u017c teraz ma to wp\u0142yw na spos\u00f3b, w jaki si\u0119 zasilamy. Na przyk\u0142ad, Kalifornia zasila\u0142a si\u0119 w 2021 r. w por\u00f3wnaniu z kwietniem 2024 r.\n Ze wzgl\u0119du na efekty sieci i skali, zbli\u017camy si\u0119 do punktu, w kt\u00f3rym energia s\u0142oneczna i baterie b\u0119d\u0105 ta\u0144sze ni\u017c wszystkie inne formy produkcji energii. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce ludzie zazwyczaj post\u0119puj\u0105 w\u0142a\u015bciwie tylko wtedy, gdy le\u017cy to w ich interesie ekonomicznym, w tym momencie wszystkie nowe moce b\u0119d\u0105 wolne od emisji dwutlenku w\u0119gla. Wszystko po to, by powiedzie\u0107, \u017ce z \u0142atwo\u015bci\u0105 mog\u0119 sobie wyobrazi\u0107 \u015bwiat w ci\u0105gu 30 lat, w kt\u00f3rym ca\u0142a nasza produkcja energii jest wolna od dwutlenku w\u0119gla.\n IEA – kt\u00f3rej prognozy s\u0105 s\u0142ynnie konserwatywne – przewiduje obecnie, \u017ce w ci\u0105gu zaledwie czterech lat energia s\u0142oneczna zapewni wi\u0119kszy procent globalnej mocy energetycznej ni\u017c w\u0119giel czy gaz ziemny.\n Oczywi\u015bcie baterie pomog\u0105 przekszta\u0142ci\u0107 t\u0119 moc w podobny procent ca\u0142kowitej produkcji. Innymi s\u0142owy, mamy do czynienia z prawdziw\u0105 rewolucj\u0105 technologiczn\u0105 w toku. To ju\u017c nie jest pytanie ani teoria, to fakt.\n Przysz\u0142o\u015b\u0107 ta mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c nadej\u015b\u0107 szybciej, je\u015bli fuzja termoj\u0105drowa kiedykolwiek stanie si\u0119 komercyjnie op\u0142acalna lub inne rozwi\u0105zania stan\u0105 si\u0119 op\u0142acalne.\n Podobnie, chocia\u017c uwa\u017cam, \u017ce energia s\u0142oneczna i baterie b\u0119d\u0105 zwyci\u0119sk\u0105 kombinacj\u0105 ze wzgl\u0119du na stale malej\u0105ce koszty, istniej\u0105 alternatywy, nad kt\u00f3rymi si\u0119 pracuje, takie jak rozwi\u0105zania energetyczne oparte na grawitacji, takie jak Energy Vault lub magazynowanie wodoru w skali sieci.\n Transport\n Podobny trend ma miejsce w transporcie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 emisji w transporcie pochodzi z samochod\u00f3w osobowych i ci\u0119\u017carowych.\n Poczyniono r\u00f3wnie\u017c prawdziwe post\u0119py. Globalna sprzeda\u017c nowych samochod\u00f3w elektrycznych wynios\u0142a 14% wszystkich sprzedanych samochod\u00f3w w 2022 r., w por\u00f3wnaniu z 0% w 2010 r., ponownie znacznie przewy\u017cszaj\u0105c nawet najbardziej optymistyczne prognozy sprzed dekady.\n Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest w pe\u0142ni elektryczna, a sprzeda\u017c wzros\u0142a o 50% w ci\u0105gu 1 roku od 2021 do 2022 roku.\n Chiny i Europa liderami elektryfikacji. 1 na 3 samochody sprzedawane w Chinach to obecnie samochody elektryczne, podczas gdy 1 na 4 samochody w Europie to obecnie samochody elektryczne.\n Samochody elektryczne s\u0105 prostsze w budowie i utrzymaniu ni\u017c samochody konwencjonalne, poniewa\u017c nie maj\u0105 skrzyni bieg\u00f3w. Dzi\u0119ki szybko malej\u0105cym kosztom baterii i efektom sieciowym staj\u0105 si\u0119 one coraz ta\u0144sze. W miar\u0119 jak coraz lepsze akumulatory i g\u0119stsze sieci \u0142adowania eliminuj\u0105 obawy o zasi\u0119g, a na horyzoncie pojawiaj\u0105 si\u0119 akumulatory do szybkiego \u0142adowania, \u0142atwo sobie wyobrazi\u0107, \u017ce w ci\u0105gu dekady ponad po\u0142owa sprzedawanych nowych samochod\u00f3w b\u0119dzie elektryczna, a ca\u0142a flota zostanie zelektryfikowana w ci\u0105gu 30 lat. Mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 szybciej, poniewa\u017c spadek penetracji samochod\u00f3w z silnikami spalinowymi sprawi, \u017ce wiele stacji benzynowych stanie si\u0119 nieop\u0142acalnych, zmniejszaj\u0105c ich g\u0119sto\u015b\u0107, co jeszcze bardziej przyspieszy trend w kierunku samochod\u00f3w elektrycznych. Jak dot\u0105d sprzeda\u017c samochod\u00f3w elektrycznych znacznie przekroczy\u0142a nawet najbardziej optymistyczne prognozy.\n Chocia\u017c nie s\u0105 one du\u017cym \u017ar\u00f3d\u0142em emisji, poczyniono r\u00f3wnie\u017c post\u0119py w zakresie elektryfikacji lotnictwa, zar\u00f3wno w przypadku helikopter\u00f3w, jak i kr\u00f3tkodystansowych samolot\u00f3w elektrycznych.\n Co wi\u0119cej, wszystkie argumenty przeciwko pojazdom elektrycznym s\u0105 b\u0142\u0119dne. Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce na \u015bwiecie nie ma wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci \u0142atwo odzyskiwalnych metali, aby zbudowa\u0107 niezb\u0119dne baterie. Jak pisze Hannah Ritchie, jest to niezwykle ma\u0142o prawdopodobne. Na przyk\u0142ad, oto wykres dla litu.\n Szacowane zasoby litu z czasem stale ros\u0142y. W 2008 roku ca\u0142kowite \u015bwiatowe zasoby szacowano na zaledwie 13 milion\u00f3w ton; obecnie liczba ta wynosi 88 milion\u00f3w ton. S\u0105 szanse, \u017ce wzro\u015bnie. Wzrosn\u0105 r\u00f3wnie\u017c rezerwy; w 2008 r. wynosi\u0142y one zaledwie 4 mln ton, a obecnie wynosz\u0105 22 mln ton. Wci\u0105\u017c znajdujemy nowe z\u0142o\u017ca litu i poprawiamy nasz\u0105 zdolno\u015b\u0107 do jego wydobycia.\n Ludzie zaczynaj\u0105 zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce \u015bwiat jest pe\u0142en litu. Znalezienie ogromnych ilo\u015bci litu w Stanach Zjednoczonych mo\u017ce by\u0107 jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych ceny litu spad\u0142y w ci\u0105gu ostatnich kilku miesi\u0119cy.\n Hannah Ritchie ma wi\u0119cej wykres\u00f3w pokazuj\u0105cych podobny wz\u00f3r dla ka\u017cdego innego krytycznego minera\u0142u – miedzi, kobaltu, grafitu, niklu i neodymu – ale ich zdj\u0119cia wygl\u0105daj\u0105 jeszcze bardziej optymistycznie.\n L\u0119k przed zasi\u0119giem staje si\u0119 nieistotny, poniewa\u017c zasi\u0119g szybko ro\u015bnie. Prawie wszystkie pojazdy osi\u0105gaj\u0105 obecnie ponad 200 mil na jednym \u0142adowaniu, a wiele z nich osi\u0105ga ponad 300 mil. Ponadto istnieje znacznie wi\u0119cej stacji \u0142adowania ni\u017c wcze\u015bniej, dzi\u0119ki czemu szanse na utkni\u0119cie w poje\u017adzie elektrycznym s\u0105 bardzo niskie.\n Pojazdy elektryczne ju\u017c teraz emituj\u0105 tylko 50% dwutlenku w\u0119gla w por\u00f3wnaniu z samochodami na gaz, a liczba ta ro\u015bnie tylko w ca\u0142ym okresie ich eksploatacji. Sytuacja ulegnie znacznej poprawie, gdy sie\u0107 przestawi si\u0119 na energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105. Ponadto emisje zwi\u0105zane z budow\u0105 infrastruktury dla pojazd\u00f3w elektrycznych s\u0105 wydatkiem jednorazowym. W bardzo d\u0142ugiej perspektywie pojazdy elektryczne i ich infrastruktura b\u0119d\u0105 ca\u0142kowicie zeroemisyjne.\n Ludzie martwi\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wydobywanie minera\u0142\u00f3w na potrzeby pojazd\u00f3w elektrycznych wyzyskuje biedne kraje. Jak wskazuje Noah Smith, uwa\u017ca si\u0119, \u017ce dzieje si\u0119 to na dwa sposoby:\n 1. Biedni g\u00f3rnicy b\u0119d\u0105 wyzyskiwani, a\n 2. Spo\u0142eczno\u015bci znajduj\u0105ce si\u0119 w pobli\u017cu kopalni do\u015bwiadcz\u0105 szk\u00f3d \u015brodowiskowych w wyniku sp\u0142yw\u00f3w przemys\u0142owych z kopalni.\n Kluczowym przyk\u0142adem tego pierwszego jest spos\u00f3b, w jaki quasi-niewolnicza praca w Demokratycznej Republice Konga jest wykorzystywana do wydobywania kobaltu, kt\u00f3ry jest u\u017cywany w samochodach elektrycznych. Istnieje wiele przyk\u0142ad\u00f3w zanieczyszcze\u0144 przemys\u0142owych pochodz\u0105cych z kopalni litu i miedzi.\n Istniej\u0105 jednak co najmniej dwa powa\u017cne problemy z tym argumentem. Po pierwsze, wydobywanie i eksportowanie bogactw mineralnych jest g\u0142\u00f3wn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105 wielu biednych kraj\u00f3w; to jest to, co utrzymuje je na poziomie wy\u017cszym ni\u017c minimum egzystencji. \u017b\u0105danie, by bogate kraje odmawia\u0142y kupowania minera\u0142\u00f3w z biednych kraj\u00f3w ze wzgl\u0119d\u00f3w humanitarnych, w rzeczywisto\u015bci tylko zubo\u017cy\u0142oby te kraje, a cios spad\u0142by najbardziej na biednych i zmarginalizowanych. Sytuacja, w kt\u00f3rej bogate kraje odmawiaj\u0105 kupowania tego eksportu, by\u0142aby dok\u0142adnie odwrotna – by\u0142by to moralny cios dla najbardziej bezbronnych mieszka\u0144c\u00f3w Ziemi.\n Po drugie, nie powinni\u015bmy por\u00f3wnywa\u0107 eksploatacji i zanieczyszczenia zwi\u0105zanego z wydobyciem minera\u0142\u00f3w w pojazdach elektrycznych do jakiej\u015b wyimaginowanej utopii degrowth, w kt\u00f3rej ka\u017cdy staje si\u0119 rolnikiem produkuj\u0105cym na w\u0142asne potrzeby, nie potrzebuj\u0105c litu ani kobaltu. To po prostu kraina fantazji. Zamiast tego powinni\u015bmy por\u00f3wna\u0107 go do systemu gospodarczego, kt\u00f3ry mamy obecnie. Stworzony przez nas system wydobycia w\u0119gla, gazu ziemnego i ropy naftowej jest znacznie bardziej wyzyskuj\u0105cy i szkodliwy dla \u015brodowiska ni\u017c system oparty na wydobyciu minera\u0142\u00f3w z pojazd\u00f3w elektrycznych.\n Nawet bior\u0105c pod uwag\u0119 czterokrotny wzrost zapotrzebowania na minera\u0142y, kt\u00f3ry b\u0119dzie konieczny do przej\u015bcia na zielon\u0105 energi\u0119, ilo\u015b\u0107 wydobycia paliw kopalnych jest o rz\u0119dy wielko\u015bci wi\u0119ksza ni\u017c to, co b\u0119dziemy musieli zrobi\u0107, aby wyprodukowa\u0107 pojazdy elektryczne. M\u00f3wimy tu o milionach w por\u00f3wnaniu do miliard\u00f3w.\n Dobrze jest narzeka\u0107 na szkody dla \u015brodowiska wynikaj\u0105ce z wydobycia litu i miedzi, ale musimy spojrze\u0107 na to z odpowiedniej perspektywy. Nawet nie bior\u0105c pod uwag\u0119 zmian klimatycznych, ca\u0142kowite globalne szkody dla \u015brodowiska wynikaj\u0105ce z wydobycia miliard\u00f3w ton ropy rocznie s\u0105 znacz\u0105ce i naprawd\u0119 nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 zmiany klimatyczne. Celem przej\u015bcia na pojazdy elektryczne jest uchronienie planety przed zmianami, kt\u00f3re wyrz\u0105dz\u0105, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, znacznie wi\u0119cej szk\u00f3d zar\u00f3wno ubogim spo\u0142eczno\u015bciom, jak i naturalnym siedliskom, ni\u017c wszystkie kopalnie litu i miedzi, jakie kiedykolwiek powsta\u0142y.\n Alternatyw\u0105 dla pojazd\u00f3w elektrycznych nie jest jaka\u015b pasterska fantazja, w kt\u00f3rej wszyscy uprawiamy nasze ma\u0142e, zr\u00f3wnowa\u017cone ogrody i \u015bpiewamy piosenki przez ca\u0142y dzie\u0144; to \u015bwiat, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c kopie i spala miliardy ton ropy naftowej rocznie.\n Powinni\u015bmy stara\u0107 si\u0119 powstrzyma\u0107 nadu\u017cycia pracownicze i \u015brodowiskowe w krajach wydobywaj\u0105cych surowce. Nie powinni\u015bmy jednak pozwoli\u0107, by obawy zwi\u0105zane z tymi nadu\u017cyciami sk\u0142oni\u0142y nas do pope\u0142nienia znacznie wi\u0119kszych przest\u0119pstw przeciwko ubogim i globalnemu \u015brodowisku.\n Przemys\u0142\n Emisje z przemys\u0142u przez d\u0142ugi czas wydawa\u0142y si\u0119 nierozwi\u0105zywalne, poniewa\u017c tworzenie cementu i stali, dw\u00f3ch element\u00f3w sk\u0142adowych rewolucji przemys\u0142owej, wymaga\u0142o ciep\u0142a o bardzo wysokiej temperaturze, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o wytworzy\u0107 tylko za pomoc\u0105 w\u0119glowodor\u00f3w. Jednak post\u0119py w tej dziedzinie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c widoczne w dw\u00f3ch formach. Firmy takie jak Heliogen wykorzystuj\u0105 skoncentrowan\u0105 energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105 do wytwarzania wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci ciep\u0142a do wykorzystania w procesach przemys\u0142owych. Podobnie, inne firmy koncentruj\u0105 si\u0119 na wychwytywaniu dwutlenku w\u0119gla w fabryce, aby zapobiec emisjom podczas produkcji.\n Chocia\u017c nie jest to bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z produkcj\u0105 przemys\u0142ow\u0105, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka innych niesamowitych zastosowa\u0144 energii s\u0142onecznej, w tym firmy takie jak Source wykorzystuj\u0105ce hydropanele do przekszta\u0142cania wilgoci w atmosferze, nawet w suchym \u015brodowisku pustynnym, w wod\u0119 pitn\u0105, pomagaj\u0105c obozom dla uchod\u017ac\u00f3w i odleg\u0142ym spo\u0142eczno\u015bciom uzyska\u0107 dost\u0119p do wody pitnej.\n Produkcja \u017cywno\u015bci:\n Produkcja \u017cywno\u015bci to kategoria, w kt\u00f3rej post\u0119p jest najwolniejszy. Niewielkie ruchy wegetaria\u0144skie i wega\u0144skie na Zachodzie s\u0105 przy\u0107mione skal\u0105 wzrostu konsumpcji mi\u0119sa w krajach rozwijaj\u0105cych si\u0119, poniewa\u017c ludzie staj\u0105 si\u0119 coraz bogatsi. Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce owce i krowy wydalaj\u0105 metan, kt\u00f3ry jest niezwykle silnym gazem cieplarnianym, problem ten staje si\u0119 coraz powa\u017cniejszy.\n Jestem bardzo przychylny idea\u0142om ruchu wega\u0144skiego. Spos\u00f3b, w jaki traktujemy zwierz\u0119ta, jest nie do przyj\u0119cia. Przekarmiamy zwierz\u0119ta, kt\u00f3re \u017cyj\u0105 w przera\u017caj\u0105co ciasnych przestrzeniach. Jestem przekonany, \u017ce za setki lat ludzie b\u0119d\u0105 patrze\u0107 na spos\u00f3b, w jaki dzi\u015b traktujemy zwierz\u0119ta, z takim samym przera\u017ceniem, z jakim patrzyli\u015bmy na naszych przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy akceptowali niewolnictwo.\n Jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 obecnie proponowanych rozwi\u0105za\u0144 wydaje si\u0119 nie do utrzymania. Homo sapiens s\u0105 stworzeni do bycia wszystko\u017cercami i najwyra\u017aniej maj\u0105 silne upodobanie do bia\u0142ka zwierz\u0119cego. Bez przemys\u0142owej produkcji \u017cywno\u015bci nie mogliby\u015bmy utrzyma\u0107 8 miliard\u00f3w ludzi \u017cyj\u0105cych obecnie na naszej planecie. Niemo\u017cliwa \u017cywno\u015b\u0107 na \u015bwiecie stanie si\u0119 ta\u0144sza. S\u0105 one jednak wysoce przetworzone, co sugeruje, \u017ce mog\u0105 nie by\u0107 zbyt zdrowe. Alternatywne bia\u0142ka, takie jak mi\u0119so owad\u00f3w, wydaj\u0105 si\u0119 op\u0142acalne w naszej paszy dla zwierz\u0105t, ale nie s\u0105 smaczne dla wi\u0119kszo\u015bci.\n Podejrzewam, \u017ce d\u0142ugoterminowym rozwi\u0105zaniem b\u0119dzie mi\u0119so hodowane laboratoryjnie przez firmy takie jak Upside Foods. Mi\u0119so hodowane laboratoryjnie wymaga 1\/100 wody i ziemi zu\u017cywanej do produkcji bia\u0142ka zwierz\u0119cego, a \u017cadne zwierz\u0119 nie jest krzywdzone podczas produkcji mi\u0119sa. Jeste\u015bmy na wczesnym etapie i robimy drogie klopsiki niskiej jako\u015bci. Jednak wraz ze wzrostem skali i iteracj\u0105 jako\u015b\u0107 powinna si\u0119 poprawia\u0107, a koszty spada\u0107. Mam nadziej\u0119, \u017ce za 20 lat b\u0119dziemy mieli mi\u0119so wyhodowane w laboratorium o takich samych warto\u015bciach od\u017cywczych, kt\u00f3re b\u0119dzie ta\u0144sze ni\u017c mi\u0119so wyprodukowane przez zwierz\u0119ta.\n Jak wspomniano wcze\u015bniej, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce ludzie post\u0119puj\u0105 w\u0142a\u015bciwie tylko wtedy, gdy le\u017cy to w ich interesie ekonomicznym, przej\u015bcie nast\u0105pi, gdy mi\u0119so wyhodowane w laboratorium b\u0119dzie r\u00f3wnie dobre, a jednocze\u015bnie ta\u0144sze. W tym momencie konsumpcja gwa\u0142townie si\u0119 zmieni.\n W mi\u0119dzyczasie firmy takie jak Symbrosia pomog\u0105 utrzyma\u0107 emisje pod kontrol\u0105. Dostarczaj\u0105 hodowcom suplementy na bazie wodorost\u00f3w, zmniejszaj\u0105c emisj\u0119 metanu nawet o 80%.\n Dekarbonizacja\n Nie oznacza to, \u017ce wszystko jest najlepsze w najlepszym z mo\u017cliwych \u015bwiat\u00f3w. Emisje wci\u0105\u017c rosn\u0105 na rynkach wschodz\u0105cych. Mamy wystarczaj\u0105co du\u017co ciep\u0142a zgromadzonego w oceanach i atmosferze, \u017ce mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 wzrostu temperatur o kilka stopni, co b\u0119dzie wymaga\u0142o adaptacji.\n Na tym froncie r\u00f3wnie\u017c wida\u0107 post\u0119py. Wzrost PKB oddzielony od emisji w Chinach.\n W rezultacie Bloomberg New Energy Finance uwa\u017ca, \u017ce globalne emisje osi\u0105gn\u0119\u0142y szczyt i od tego momentu b\u0119d\u0105 spada\u0107 w coraz szybszym tempie.\n To nie jest jeszcze wystarczaj\u0105co szybko, aby uratowa\u0107 \u015bwiat przed powa\u017cnymi szkodami. Ale powinno to by\u0107 antidotum na niekt\u00f3re krzykliwe i ponure nastroje. Ponadto post\u0119puje dekarbonizacja, a firmy takie jak Carbon Engineering i CarbonCapture s\u0105 liderami w tej dziedzinie.\n Obfito\u015b\u0107\n Pi\u0119kno energii s\u0142onecznej lub termoj\u0105drowej polega na tym, \u017ce cho\u0107 maj\u0105 one do\u015b\u0107 wysokie koszty sta\u0142e, kra\u0144cowy koszt energii wynosi 0 USD. W rezultacie mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 \u015bwiat, w kt\u00f3rym energia staje si\u0119 zbyt tania, by j\u0105 mierzy\u0107. W takim \u015bwiecie wiele innych ogranicze\u0144 r\u00f3wnie\u017c znika.\n Na przyk\u0142ad ludzie martwi\u0105 si\u0119 niedoborem wody. Jednak pomys\u0142, \u017ce mo\u017ce nam zabrakn\u0105\u0107 wody jest niedorzeczny. Ziemia sk\u0142ada si\u0119 w 70% z wody. Problem polega na tym, \u017ce s\u0142odka woda jest rzadsza. Jednak w \u015bwiecie niesko\u0144czonej energii mo\u017cna odsala\u0107 s\u0142on\u0105 wod\u0119 i mie\u0107 niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 s\u0142odkiej wody. W moim domu w Turks & Caicos instaluj\u0119 AqSep. Okres zwrotu z inwestycji wynosi zaledwie 1 rok! W po\u0142\u0105czeniu z moj\u0105 generacj\u0105 energii s\u0142onecznej poza sieci\u0105 z magazynowaniem baterii, dom b\u0119dzie w pe\u0142ni pozbawiony sieci i neutralny pod wzgl\u0119dem emisji dwutlenku w\u0119gla.\n Podobnie, ludzie martwi\u0105 si\u0119 mo\u017cliwymi niedoborami \u017cywno\u015bci w przysz\u0142o\u015bci, mimo \u017ce obawy Malthusa zawsze by\u0142y b\u0142\u0119dne. Niezale\u017cnie od tego, maj\u0105c niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 s\u0142odkiej wody z odsalania, mo\u017cna by z \u0142atwo\u015bci\u0105 uprawia\u0107 ro\u015bliny na pionowych farmach, a prawdopodobnie nawet na pustyni!\n Wnioski\n Wyzwania, przed kt\u00f3rymi stoimy, s\u0105 zniech\u0119caj\u0105ce, ale stawiamy czo\u0142a wyzwaniomXXI wieku. Budujemy lepszy \u015bwiat jutra, zr\u00f3wnowa\u017cony \u015bwiat obfito\u015bci.\n ","Category":["Osobiste przemy\u015blenia","Optymizm i szcz\u0119\u015bcie","Polecane posty"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44571","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44571"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44571\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44684,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44571\/revisions\/44684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44708"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}