{"id":32690,"date":"2020-06-30T18:20:48","date_gmt":"2020-06-30T18:20:48","guid":{"rendered":"https:\/\/fabricegrinda.com\/strategia-inwestycyjna-fj-labs\/"},"modified":"2024-05-21T06:55:11","modified_gmt":"2024-05-21T06:55:11","slug":"strategia-inwestycyjna-fj-labs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/grinda.org\/pl\/strategia-inwestycyjna-fj-labs\/","title":{"rendered":"Strategia inwestycyjna FJ Labs"},"content":{"rendered":"\n<p>Podej\u015bcie inwestycyjne FJ Labs wynika z jego korzeni (czytaj <a href=\"https:\/\/fabricegrinda.com\/pl\/geneza-fj-labs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Geneza FJ Labs<\/a>). FJ Labs jest rozszerzeniem dzia\u0142alno\u015bci inwestycyjnej Jose i mojej. Skalowali\u015bmy nasze dzia\u0142ania i procesy, ale nie zmienili\u015bmy strategii.<\/p>\n\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 funduszy venture capital ma bardzo dobrze zdefiniowan\u0105 konstrukcj\u0119 portfela. Inwestuj\u0105 fundusze zebrane w okre\u015blonym okresie, w okre\u015blony rodzaj sp\u00f3\u0142ki, w okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 sp\u00f3\u0142ek, inwestuj\u0105c okre\u015blon\u0105 kwot\u0119 inwestycji, na okre\u015blonym etapie, w okre\u015blonej lokalizacji geograficznej. Fundusze te prowadz\u0105 rundy, a partnerzy zasiadaj\u0105 w zarz\u0105dach. Rezerwuj\u0105 pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 kapita\u0142u na kontynuacje i zazwyczaj je realizuj\u0105. Zasady dotycz\u0105ce funduszy s\u0105 takie, \u017ce kolejne fundusze nie mog\u0105 inwestowa\u0107 w sp\u00f3\u0142ki z poprzedniego funduszu. Fundusz przeprowadza szeroko zakrojon\u0105 analiz\u0119 due diligence i inwestuje w mniej ni\u017c 7 transakcji rocznie.<\/p>\n\n<p>Typowy fundusz VC o warto\u015bci 175 milion\u00f3w dolar\u00f3w mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 nast\u0119puj\u0105co:<br\/><\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Tylko USA<\/li>\n\n\n\n<li>Koncentracja na serii A<\/li>\n\n\n\n<li>Tylko firmy B2B SAAS<\/li>\n\n\n\n<li>Inwestuje 5-7 mln USD w kontrole wiod\u0105ce serii A<\/li>\n\n\n\n<li>Inwestowanie w 20 sp\u00f3\u0142ek w okresie 3 lat<\/li>\n\n\n\n<li>40% kapita\u0142u zarezerwowanego na kontynuacje<\/li>\n\n\n\n<li>Kontynuacja w wi\u0119kszo\u015bci sp\u00f3\u0142ek portfelowych<\/li>\n\n\n\n<li>Partnerzy zajmuj\u0105 miejsca w zarz\u0105dzie<\/li>\n\n\n\n<li>Inwestycje trwaj\u0105 2-4 miesi\u0105ce od pierwszego spotkania<\/li>\n<\/ul>\n\n<p>FJ Labs nie dzia\u0142a w ten spos\u00f3b. Podobnie jak wtedy, gdy byli\u015bmy anio\u0142ami, oceniamy wszystkie firmy w naszym pipeline i inwestujemy w te, kt\u00f3re nam si\u0119 podobaj\u0105. Decyzj\u0119 o inwestycji podejmujemy na podstawie dw\u00f3ch 60-minutowych rozm\u00f3w w ci\u0105gu tygodnia lub dw\u00f3ch. Nie przewodzimy i nie zajmujemy miejsc w zarz\u0105dzie. Innymi s\u0142owy, mo\u017cna powiedzie\u0107, <strong>\u017ce inwestujemy na dowolnym etapie, w dowolnym regionie geograficznym, w dowolnej bran\u017cy, przy bardzo ograniczonej analizie due diligence<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie te s\u0142owa odstraszy\u0142y inwestor\u00f3w instytucjonalnych i sprawi\u0142y, \u017ce pomy\u015bleli\u015bmy, \u017ce nigdy nie uda nam si\u0119 zebra\u0107 funduszy.<\/p>\n\n<p>Bior\u0105c pod uwag\u0119 t\u0119 &#8222;strategi\u0119&#8221;, mo\u017cna oczekiwa\u0107, \u017ce sk\u0142ad naszego portfela b\u0119dzie si\u0119 znacznie r\u00f3\u017cni\u0107 w czasie. W rzeczywisto\u015bci jest to bardzo sp\u00f3jne na przestrzeni lat. Jest ku temu kilka powod\u00f3w.<\/p>\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Liczba transakcji, kt\u00f3re oceniamy co tydzie\u0144, jest niezwykle sta\u0142a na przestrzeni lat<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n<p>W kolejnym wpisie na blogu opisz\u0119 szczeg\u00f3\u0142owo, w jaki spos\u00f3b FJ Labs uzyskuje przep\u0142yw transakcji. Ale aby da\u0107 ci poczucie skali, co tydzie\u0144 otrzymujemy ponad 100 mo\u017cliwo\u015bci inwestycyjnych. Nie oceniamy jednak wszystkich z nich. Wiele z nich wyra\u017anie wykracza poza zakres: sprz\u0119t, sztuczna inteligencja, technologie kosmiczne, biotechnologia itp. bez komponentu rynkowego. Wiele innych jest zbyt niejasnych: &#8222;Mam \u015bwietn\u0105 okazj\u0119 inwestycyjn\u0105 online; czy chcesz otrzyma\u0107 tali\u0119?&#8221;.<\/p>\n\n<p>Je\u015bli nie podejmiesz wysi\u0142ku, aby u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce koncentrujemy si\u0119 na rynkach internetowych i podasz wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 informacji, aby\u015bmy mogli oceni\u0107, czy chcemy dalej zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w transakcj\u0119, nie odpowiemy ani nie skontaktujemy si\u0119 z Tob\u0105.  <br\/><br\/>Ka\u017cdego tygodnia oceniamy \u015brednio 40-50 ofert. Na przyk\u0142ad w 2019 roku ocenili\u015bmy 2542 firmy, co daje \u015brednio 49 firm tygodniowo.<\/p>\n\n<p>2. <strong>Odsetek transakcji, w kt\u00f3re inwestujemy, jest w du\u017cej mierze sta\u0142y<\/strong><\/p>\n\n<p>&#8222;Inwestujemy w sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3re nam si\u0119 podobaj\u0105&#8221; jest bardzo specyficzne. Mamy bardzo konkretne kryteria oceny i tezy inwestycyjne, kt\u00f3re stale udoskonalamy. Szczeg\u00f3\u0142owo opisz\u0119 je w kolejnych wpisach na blogu. Chocia\u017c inwestujemy w ka\u017cdej bran\u017cy, w ka\u017cdym regionie geograficznym i na ka\u017cdym etapie, mamy swoj\u0105 specyfik\u0119: inwestujemy w rynki.<\/p>\n\n<p>Przez lata inwestowali\u015bmy w oko\u0142o 3% ocenianych przez nas transakcji. Na przyk\u0142ad w 2019 r. dokonali\u015bmy 83 pierwszych inwestycji. Innymi s\u0142owy, zainwestowali\u015bmy w 3,3% z 2 542 ocenionych przez nas transakcji.<\/p>\n\n<p>3. <strong>Rozk\u0142ad otrzymywanych ofert nie jest przypadkowy i sp\u00f3jny w czasie.<\/strong><\/p>\n\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, transakcji typu pre-seed i seed jest znacznie wi\u0119cej ni\u017c transakcji serii A i serii B. Z kolei transakcji z serii A i B jest wi\u0119cej ni\u017c transakcji na p\u00f3\u017aniejszych etapach. Co wi\u0119cej, poniewa\u017c jeste\u015bmy znani jako anio\u0142owie biznesu, kt\u00f3rzy wypisuj\u0105 stosunkowo niewielkie czeki, otrzymujemy nieproporcjonalnie wi\u0119cej transakcji na wcze\u015bniejszych etapach ni\u017c na p\u00f3\u017aniejszych. W rezultacie wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych inwestycji to inwestycje w fazie zal\u0105\u017ckowej lub wcze\u015bniejszej, cho\u0107 w ostatnich latach ro\u015bnie liczba serii A.  <\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fabricegrinda.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/A9DD9217-8532-4C59-90DB-32D6A1EEC419.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-18900\" width=\"534\" height=\"388\" srcset=\"https:\/\/grinda.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/A9DD9217-8532-4C59-90DB-32D6A1EEC419.png 907w, https:\/\/grinda.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/A9DD9217-8532-4C59-90DB-32D6A1EEC419-768x559.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 534px) 85vw, 534px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<p>4. <strong>Chocia\u017c oceniamy transakcje z dowolnego kraju, mamy okre\u015blone preferencje<\/strong><\/p>\n\n<p>Chocia\u017c jeste\u015bmy inwestorami globalnymi, mamy siedzib\u0119 w Nowym Jorku, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 innowacji rynkowych pochodzi z USA. W rezultacie wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych transakcji pochodzi z USA, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych inwestycji ma miejsce w Stanach Zjednoczonych. Jednocze\u015bnie Jose mieszka w Londynie, a ja jestem Francuzk\u0105, wi\u0119c otrzymujemy wiele transakcji z Europy. Bior\u0105c pod uwag\u0119 globalny zasi\u0119g OLX, jestem r\u00f3wnie\u017c bardzo widoczny na wielu rynkach wschodz\u0105cych.<\/p>\n\n<p>Chocia\u017c oceniamy transakcje we wszystkich krajach, kiedy patrzymy na startupy na rynkach wschodz\u0105cych, skupiamy si\u0119 na du\u017cych rynkach, kt\u00f3re maj\u0105 bardziej solidne ekosystemy venture i rynki finansowe. Obecnie oznacza to g\u0142\u00f3wnie Brazyli\u0119 i Indie. Nie oznacza to, \u017ce nigdy nie b\u0119dziemy inwestowa\u0107 na mniejszych rynkach. Zainwestowali\u015bmy na przyk\u0142ad w Rappi w Kolumbii, Yassir w Algierii i Lori Systems w Kenii, ale poprzeczka dla naszych inwestycji jest znacznie wy\u017csza.<\/p>\n\n<p>G\u0142\u00f3wnym problemem na mniejszych rynkach wschodz\u0105cych jest brak kapita\u0142u serii A i B oraz brak wyj\u015b\u0107 z inwestycji. S\u0105 bogaci mieszka\u0144cy, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 inwestowa\u0107 w prawie ka\u017cdym kraju na \u015bwiecie. Ponadto, je\u015bli wybijesz si\u0119, co zwykle oznacza ponad 100 milion\u00f3w dolar\u00f3w przychod\u00f3w i 100 milion\u00f3w dolar\u00f3w wyceny, ameryka\u0144skie fundusze globalne, takie jak Tiger Global, znajd\u0105 ci\u0119 do zainwestowania (w to, co zwykle by\u0142oby seri\u0105 C), niezale\u017cnie od tego, gdzie si\u0119 znajdujesz.<\/p>\n\n<p>Jednak na wi\u0119kszo\u015bci mniejszych rynk\u00f3w nie ma inwestor\u00f3w serii A i B, co sprawia, \u017ce firmom jest niezwykle trudno przej\u015b\u0107 od fazy zal\u0105\u017ckowej do statusu prze\u0142omu, zw\u0142aszcza je\u015bli rynek krajowy jest ma\u0142y. Co gorsza, istnieje niewiele wyj\u015b\u0107 dla tych firm, nawet tych odnosz\u0105cych sukcesy, poniewa\u017c kraje, w kt\u00f3rych dzia\u0142aj\u0105, nie znajduj\u0105 si\u0119 na li\u015bcie priorytet\u00f3w du\u017cych globalnych nabywc\u00f3w.<\/p>\n\n<p>Do tej pory 58% naszych inwestycji mia\u0142o miejsce w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie (g\u0142\u00f3wnie w USA), 25% w Europie, 6% w Brazylii, 2% w Indiach, a wszystkie pozosta\u0142e kraje \u0142\u0105cznie stanowi\u0105 9%.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fabricegrinda.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/B6225A08-5305-45FD-8A5B-9F3F101FD754_1_105_c.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18894\" width=\"551\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/grinda.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/B6225A08-5305-45FD-8A5B-9F3F101FD754_1_105_c.jpeg 1044w, https:\/\/grinda.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/B6225A08-5305-45FD-8A5B-9F3F101FD754_1_105_c-768x558.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 551px) 85vw, 551px\" \/><\/figure>\n<\/div><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fabricegrinda.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/86DFDF7B-C183-4043-95A8-5FBA050BC180_1_105_c.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18895\" width=\"555\" height=\"403\" srcset=\"https:\/\/grinda.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/86DFDF7B-C183-4043-95A8-5FBA050BC180_1_105_c.jpeg 1054w, https:\/\/grinda.org\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/86DFDF7B-C183-4043-95A8-5FBA050BC180_1_105_c-768x558.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 555px) 85vw, 555px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<p>Opr\u00f3cz tego mamy kilka innych zasad przewodnich.<br\/><br\/><strong>A. Skupiamy si\u0119 na platformach handlowych<\/strong><\/p>\n\n<p>Moja fascynacja rynkami wywodzi si\u0119 z wczesnej fascynacji ekonomi\u0105. Adama Smitha i Davida Ricardo odkry\u0142em jako nastolatek. Ich praca rezonowa\u0142a ze mn\u0105, poniewa\u017c wyja\u015bnia\u0142a struktur\u0119 \u015bwiata lepiej ni\u017c cokolwiek innego, z czym si\u0119 zetkn\u0105\u0142em. Dlatego studiowa\u0142em ekonomi\u0119 w Princeton, co jeszcze bardziej zwi\u0119kszy\u0142o moje zainteresowanie projektowaniem rynku i systemami motywacyjnymi.<\/p>\n\n<p>Kiedy uko\u0144czy\u0142em studia w 1996 roku, nie s\u0105dzi\u0142em, \u017ce doprowadzi mnie to do czegokolwiek praktycznego. Jako nie\u015bmia\u0142y, introwertyczny 21-latek przez dwa lata pracowa\u0142em dla McKinsey. Mimo \u017ce chcia\u0142em by\u0107 przedsi\u0119biorc\u0105 internetowym, czu\u0142em, \u017ce McKinsey by\u0142by odpowiednikiem szko\u0142y biznesu, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce mi p\u0142acili. Dwa lata p\u00f3\u017aniej czu\u0142em, \u017ce nauczy\u0142em si\u0119 tego, czego chcia\u0142em si\u0119 nauczy\u0107 i by\u0142em gotowy, aby wkroczy\u0107 w \u015bwiat przedsi\u0119biorczo\u015bci.<\/p>\n\n<p>Kiedy zacz\u0105\u0142em zastanawia\u0107 si\u0119 nad pomys\u0142ami firm, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142bym zbudowa\u0107, zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce wiele z nich nie jest odpowiednich dla niedo\u015bwiadczonego 23-latka. Budowanie firm typu Amazon wymaga\u0142o zarz\u0105dzania z\u0142o\u017conymi \u0142a\u0144cuchami dostaw. Firmy typu Etrade wymaga\u0142y uzyskania licencji maklerskich lub bankowych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pomys\u0142\u00f3w by\u0142a r\u00f3wnie\u017c bardzo kapita\u0142och\u0142onna. Kiedy natkn\u0105\u0142em si\u0119 na stron\u0119 eBay, by\u0142a to mi\u0142o\u015b\u0107 od pierwszego klikni\u0119cia. Natychmiast dostrzeg\u0142em niezwyk\u0142\u0105 warto\u015b\u0107, jak\u0105 mo\u017cna stworzy\u0107, wprowadzaj\u0105c przejrzysto\u015b\u0107 i p\u0142ynno\u015b\u0107 na wcze\u015bniej nieprzejrzyste i rozdrobnione rynki przedmiot\u00f3w kolekcjonerskich i towar\u00f3w u\u017cywanych, kt\u00f3rymi handlowano g\u0142\u00f3wnie na wyprzeda\u017cach gara\u017cowych offline. Zda\u0142em sobie r\u00f3wnie\u017c spraw\u0119 z tego, jak efektywny kapita\u0142owo by\u0142by ten model, poniewa\u017c uwolni\u0142by pot\u0119\u017cne efekty sieciowe, w kt\u00f3rych coraz wi\u0119cej kupuj\u0105cych przyci\u0105ga coraz wi\u0119cej sprzedaj\u0105cych, kt\u00f3rzy z kolei przyci\u0105gaj\u0105 coraz wi\u0119cej kupuj\u0105cych. Co wi\u0119cej, wiedzia\u0142em, \u017ce mog\u0119 go zbudowa\u0107. Budowanie witryny takiej jak eBay ma swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 pod wzgl\u0119dem rozwi\u0105zywania problemu kury i jajka, polegaj\u0105cego na ustaleniu, od czego zacz\u0105\u0107 i jak zarabia\u0107, ale by\u0142 to rodzaj z\u0142o\u017cono\u015bci, z kt\u00f3r\u0105 czu\u0142em si\u0119 doskonale.<\/p>\n\n<p>Za\u0142o\u017cy\u0142em Aucland, europejski serwis aukcyjny online, w lipcu 1998 roku. Ostatecznie zbudowa\u0142em z niej jeden z najwi\u0119kszych internetowych serwis\u00f3w aukcyjnych w Europie, zanim po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 on z notowanym na gie\u0142dzie konkurentem, QXL Ricardo. Co ciekawe, zostali oni p\u00f3\u017aniej przej\u0119ci przez Naspers (podobnie jak OLX). Prowadz\u0105c Aucland, zosta\u0142em przedstawiony grupie absolwent\u00f3w Harvardu i Stanforda przez koleg\u0119 z McKinsey. Utwierdzi\u0142em ich w przekonaniu, \u017ce powinni uruchomi\u0107 witryn\u0119 podobn\u0105 do eBay w Ameryce \u0141aci\u0144skiej i zgodzi\u0142em si\u0119 dostarczy\u0107 im technologi\u0119 i biznesplan, aby to zrobi\u0107. Deremate narodzi\u0142 si\u0119 i sta\u0142 si\u0119 jednym z wiod\u0105cych serwis\u00f3w aukcyjnych w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, dop\u00f3ki nie po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z MercadoLibre przed debiutem gie\u0142dowym.<\/p>\n\n<p>Uwielbia\u0142em budowa\u0107 Aucland. Uwielbia\u0142em niuanse dopasowywania poda\u017cy i popytu w poszczeg\u00f3lnych kategoriach i budowania prawdziwej spo\u0142eczno\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w. Po p\u0119kni\u0119ciu ba\u0144ki internetowej zbudowa\u0142em Zingy, firm\u0119 produkuj\u0105c\u0105 dzwonki, poniewa\u017c chcia\u0142em by\u0107 przedsi\u0119biorc\u0105 i czu\u0142em, \u017ce mog\u0119 zbudowa\u0107 dochodowy i odnosz\u0105cy sukcesy startup w \u015bwiecie bez kapita\u0142u wysokiego ryzyka. Nie by\u0142a to jednak prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107. To by\u0142 \u015brodek do celu. Sprawi\u0142em, \u017ce sta\u0142a si\u0119 rentowna, osi\u0105gn\u0119\u0142a 200 mln USD przychod\u00f3w, a nast\u0119pnie sprzeda\u0142em j\u0105 za 80 mln USD. Mog\u0142em teraz wr\u00f3ci\u0107 do rynk\u00f3w.<\/p>\n\n<p>W mi\u0119dzyczasie by\u0142em \u015bwiadkiem zar\u00f3wno powstania Craigslist, jak i pierwszych rynk\u00f3w wertykalnych, takich jak Stubhub i Elance (obecnie Upwork). By\u0142em podekscytowany tworzeniem OLX. To by\u0142a firma, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142em zbudowa\u0107. Craigslist by\u0142by tym, czym by\u0142by, gdyby by\u0142 dobrze prowadzony: najpierw mobilny z w pe\u0142ni moderowan\u0105 tre\u015bci\u0105, bez spamu, oszustw, prostytucji, og\u0142osze\u0144 osobistych i morderstw, skierowany do kobiet, kt\u00f3re s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi decydentami przy wszystkich zakupach w gospodarstwie domowym. Obecnie obs\u0142uguje ponad 350 milion\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w ka\u017cdego miesi\u0105ca w 30 krajach, g\u0142\u00f3wnie na rynkach wschodz\u0105cych, gdzie jest cz\u0119\u015bci\u0105 tkanki spo\u0142ecznej. Pozwala milionom ludzi zarabia\u0107 na \u017cycie i poprawia jako\u015b\u0107 codziennego \u017cycia, a jednocze\u015bnie jest darmowy.<\/p>\n\n<p>OLX pozwoli\u0142 mi rozwin\u0105\u0107 moje rzemios\u0142o i jeszcze bardziej zakocha\u0107 si\u0119 w pi\u0119knie i elegancji rynk\u00f3w. Poniewa\u017c by\u0142em zaj\u0119ty prowadzeniem OLX z setkami pracownik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, postanowi\u0142em skupi\u0107 si\u0119 na rynkach jako anio\u0142 inwestor, poniewa\u017c czu\u0142em si\u0119 wyj\u0105tkowo przygotowany do podejmowania szybkich decyzji inwestycyjnych.<\/p>\n\n<p>Ta specjalizacja stworzy\u0142a w\u0142asny efekt sieciowy. Stanie si\u0119 dobrze znanym inwestorem na rynku poprawi\u0142o m\u00f3j przep\u0142yw transakcji na rynkach, poprawi\u0142o moje rozpoznawanie wzorc\u00f3w i pozwoli\u0142o mi opracowa\u0107 bardziej solidne tezy i heurystyki. W miar\u0119 jak FJ Labs ewoluowa\u0142o z dzia\u0142alno\u015bci Jose i moich anio\u0142\u00f3w biznesu, po prostu pod\u0105\u017cali\u015bmy \u015bcie\u017ck\u0105 rynkow\u0105, na kt\u00f3rej ju\u017c byli\u015bmy.<\/p>\n\n<p>W 2020 r. platformy handlowe pozostan\u0105 tak samo istotne jak zawsze. Wci\u0105\u017c znajdujemy si\u0119 na pocz\u0105tku rewolucji technologicznej, a rynki b\u0119d\u0105 mia\u0142y do odegrania znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w nadchodz\u0105cej dekadzie i p\u00f3\u017aniej.<br\/><br\/><strong>B. Podejmujemy decyzje szybko i w przejrzysty spos\u00f3b<\/strong><\/p>\n\n<p>Jako przedsi\u0119biorca zawsze nienawidzi\u0142em tego, jak powolny i czasoch\u0142onny by\u0142 proces pozyskiwania funduszy. Tygodnie mijaj\u0105 mi\u0119dzy spotkaniami z inwestorami venture capital, cho\u0107by dlatego, \u017ce wykorzystuj\u0105 oni czas jako element nale\u017cytej staranno\u015bci. Przedsi\u0119biorcy musz\u0105 by\u0107 bardzo ostro\u017cni w prowadzeniu \u015bcis\u0142ego procesu, aby uzyska\u0107 arkusze terminowe w tym samym czasie, aby stworzy\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 FOMO. Przedsi\u0119biorcy rzadko wiedz\u0105, na czym stoj\u0105. VC, kt\u00f3re nie s\u0105 zainteresowane, mog\u0105 po prostu je ignorowa\u0107 lub by\u0107 strasznie powolne, zamiast wprost zrezygnowa\u0107 z inwestycji, aby zachowa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany zdania.<\/p>\n\n<p>Doprowadza\u0142o mnie to do sza\u0142u jako przedsi\u0119biorc\u0119 i postanowi\u0142em zrobi\u0107 co\u015b przeciwnego jako anio\u0142. Postawi\u0142em na radykaln\u0105 przejrzysto\u015b\u0107 i szczero\u015b\u0107. Poniewa\u017c by\u0142em tak zaj\u0119ty prowadzeniem codziennych operacji OLX, opracowa\u0142em strategi\u0119 oceny startup\u00f3w na podstawie 1-godzinnej rozmowy telefonicznej. Podczas 1-godzinnej rozmowy lub spotkania m\u00f3wi\u0142em przedsi\u0119biorcom, czy inwestuj\u0119 i dlaczego. W 97% przypadk\u00f3w nie skorzysta\u0142em z okazji i powiedzia\u0142em im, co nale\u017ca\u0142oby poprawi\u0107, aby zmieni\u0107 zdanie.<\/p>\n\n<p>Nie zmienili\u015bmy zbytnio procesu dla FJ Labs, cho\u0107 udoskonalili\u015bmy go w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwala nam ocenia\u0107 wi\u0119cej transakcji i by\u0107 bardziej skalowalnym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 startup\u00f3w jest najpierw weryfikowana przez cz\u0142onka zespo\u0142u FJ, kt\u00f3ry przedstawia swoj\u0105 rekomendacj\u0119 na naszym wtorkowym spotkaniu komitetu inwestycyjnego. Je\u015bli jest to uzasadnione, Jose lub ja wykonujemy drug\u0105 rozmow\u0119, po kt\u00f3rej podejmujemy decyzj\u0119 inwestycyjn\u0105. Innymi s\u0142owy, przedsi\u0119biorcy otrzymuj\u0105 decyzj\u0119 inwestycyjn\u0105 po co najwy\u017cej 2 rozmowach telefonicznych w ci\u0105gu 2 tygodni. Je\u015bli zdecydujemy si\u0119 nie inwestowa\u0107, powiemy im dlaczego i co musia\u0142oby si\u0119 zmieni\u0107, aby\u015bmy zmienili zdanie.<\/p>\n\n<p>Je\u015bli jestem na pierwszej rozmowie, cz\u0119sto podejmuj\u0119 decyzj\u0119 inwestycyjn\u0105 pod koniec spotkania, ku szokowi przedsi\u0119biorcy. Uwa\u017cam to za normalne. W ko\u0144cu mamy jasn\u0105 heurystyk\u0119 inwestycyjn\u0105 i strategi\u0119 oraz trzymamy si\u0119 naszych przekona\u0144. Uwielbiam jasno\u015b\u0107 celu i my\u015bli.<br\/><br\/><strong>C. Nie prowadzimy transakcji  <\/strong><\/p>\n\n<p>Jako anio\u0142y nie prowadzili\u015bmy transakcji. Kiedy zak\u0142adali\u015bmy FJ Labs, nigdy nie przysz\u0142o nam do g\u0142owy, aby zosta\u0107 tradycyjnymi inwestorami venture capital i prowadzi\u0107 transakcje. Wolimy spotyka\u0107 si\u0119 z przedsi\u0119biorcami, s\u0142ucha\u0107 ich szalonych pomys\u0142\u00f3w i pomaga\u0107 im realizowa\u0107 te marzenia. Pozwala nam to unikn\u0105\u0107 pracy prawnej i administracyjnej zwi\u0105zanej z prowadzeniem transakcji.<\/p>\n\n<p>Co wi\u0119cej, jako anio\u0142owie zawsze postrzegali\u015bmy VC jako naszych przyjaci\u00f3\u0142. Nawi\u0105zali\u015bmy silne relacje z wieloma z nich i zacz\u0119li\u015bmy organizowa\u0107 regularne rozmowy, aby dzieli\u0107 si\u0119 przep\u0142ywem transakcji. Nasze podej\u015bcie by\u0142o bardzo skuteczne i nie by\u0142o sensu go zmienia\u0107. Prowadzenie transakcji oznacza\u0142oby konkurowanie z funduszami venture capital o przydzia\u0142 \u015brodk\u00f3w. Istnieje wiele niesamowitych ofert, w kt\u00f3rych nie mogliby\u015bmy wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u lub zosta\u0107 zaproszeni. Nikt przy zdrowych zmys\u0142ach nie wybra\u0142by nas zamiast Sequoia, gdyby\u015bmy byli typem VC, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 transakcje. Pi\u0119kno polega na tym, \u017ce przy obecnym podej\u015bciu przedsi\u0119biorcy nie musz\u0105 wybiera\u0107. Mog\u0105 otrzyma\u0107 zar\u00f3wno wybranego przez siebie g\u0142\u00f3wnego VC, jak i nas. Obecnie inwestujemy w prawie ka\u017cd\u0105 firm\u0119, w kt\u00f3r\u0105 chcemy, i uwielbiamy to!<br\/><br\/><strong>D. Nie zajmujemy miejsc w zarz\u0105dzie<\/strong><\/p>\n\n<p>W pewnym sensie brak zasiadania w zarz\u0105dach jest naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 braku przyw\u00f3dztwa, ale mamy fundamentalne powody, dla kt\u00f3rych nie chcemy zasiada\u0107 w zarz\u0105dach. Obiektywnie rzecz bior\u0105c, inwestor nie mo\u017ce efektywnie zasiada\u0107 w wi\u0119cej ni\u017c 10 radach nadzorczych, co nie jest zgodne z naszym wysoce zdywersyfikowanym podej\u015bciem. Co gorsza, zaobserwowa\u0142em, \u017ce firmy, kt\u00f3re upadaj\u0105, wymagaj\u0105 znacznie wi\u0119cej pracy i czasu. Innymi s\u0142owy, ca\u0142y sw\u00f3j czas po\u015bwi\u0119casz na pomoc firmom, kt\u00f3re spadaj\u0105 z 1 do 0, a prawie wcale nie po\u015bwi\u0119casz czasu firmom, kt\u00f3re radz\u0105 sobie najlepiej i spadaj\u0105 z 1 do 100. Zamiast tego powiniene\u015b ignorowa\u0107 firmy przechodz\u0105ce od 1 do 0 i po\u015bwi\u0119ca\u0107 sw\u00f3j czas na zastanawianie si\u0119, jak stworzy\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 dla swoich rakiet.<\/p>\n\n<p>Istnieje r\u00f3wnie\u017c pewna formalno\u015b\u0107 i sztywno\u015b\u0107 spotka\u0144 zarz\u0105du, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 im dotarcie do sedna sprawy. Zar\u00f3wno jako przedsi\u0119biorca, jak i inwestor, najbardziej znacz\u0105ce dyskusje strategiczne, jakie kiedykolwiek odby\u0142em, by\u0142y nieformalnymi rozmowami przy kawie 1 na 1, a nie formalnymi spotkaniami zarz\u0105du. Niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 razy m\u00f3wiono mi, \u017ce rozmowa, kt\u00f3r\u0105 odby\u0142em z przedsi\u0119biorc\u0105, by\u0142a najbardziej znacz\u0105c\u0105, jak\u0105 kiedykolwiek odbyli.<\/p>\n\n<p>Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce brak zasiadania w zarz\u0105dzie nie oznacza, \u017ce jeste\u015bmy jedynie biernymi inwestorami. Dostarczana przez nas warto\u015b\u0107 przybiera inn\u0105 form\u0119.<br\/><br\/><strong>E. Nasz\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 warto\u015bci\u0105 dodan\u0105 jest pomoc w pozyskiwaniu funduszy, reklamie offline i przemy\u015bleniu dynamiki rynku.<\/strong><\/p>\n\n<p>Wiele funduszy zarz\u0105dzaj\u0105cych miliardami aktyw\u00f3w ma w pe\u0142ni rozwini\u0119te zespo\u0142y platformowe z wieloma partnerami venture. Maj\u0105 headhunter\u00f3w i ekspert\u00f3w w r\u00f3\u017cnych dziedzinach, kt\u00f3rzy pomagaj\u0105 sp\u00f3\u0142kom portfelowym. Nie mamy zasob\u00f3w, by zrobi\u0107 wszystkie te rzeczy. Zamiast tego postanowili\u015bmy skupi\u0107 si\u0119 na trzech zr\u00f3\u017cnicowanych sposobach pomocy.<\/p>\n\n<p>Przede wszystkim pomagamy startupom w pozyskiwaniu finansowania. Pomagamy im uko\u0144czy\u0107 istniej\u0105c\u0105 rund\u0119 lub pozyska\u0107 przysz\u0142e rundy. Ostatecznie FJ Labs nie ustala warunk\u00f3w rundy. Chcemy tylko, aby firmy, kt\u00f3re kochamy, otrzyma\u0142y finansowanie. Co 8 tygodni prowadzimy rozmowy dotycz\u0105ce przep\u0142ywu transakcji z oko\u0142o 100 VC, obejmuj\u0105ce prawie ka\u017cdy etap i region geograficzny. Mamy dostosowane podej\u015bcie, w kt\u00f3rym przedstawiamy odpowiednie VC odpowiednim startupom. VC to uwielbiaj\u0105, poniewa\u017c otrzymuj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowany, dostosowany do ich potrzeb przep\u0142yw transakcji. Przedsi\u0119biorcy to uwielbiaj\u0105, poniewa\u017c spotykaj\u0105 si\u0119 z najlepszymi VC. Uwielbiamy to, poniewa\u017c startupy, na kt\u00f3rych nam zale\u017cy, otrzymuj\u0105 finansowanie.<\/p>\n\n<p>Zanim przedsi\u0119biorca wyjdzie na rynek, staramy si\u0119 nawi\u0105za\u0107 z nim kontakt telefoniczny, aby przekaza\u0107 mu informacje zwrotne na temat tego, na czym stoi i przejrze\u0107 jego ofert\u0119. Kiedy czujemy, \u017ce s\u0105 gotowi, robimy odpowiednie wprowadzenie.<\/p>\n\n<p>Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c pom\u00f3c w zrozumieniu dynamiki rynku. Zacz\u0105\u0107 od strony poda\u017cy czy popytu? Jak bardzo powiniene\u015b by\u0107 lokalny? Czy prowizja powinna wynosi\u0107 1%, 5%, 15% czy 50%? Czy prowizja powinna by\u0107 pobierana po stronie poda\u017cy czy popytu? Czy powiniene\u015b \u015bwiadczy\u0107 dodatkowe us\u0142ugi dla jednej strony rynku? Obserwujemy tak wiele rynk\u00f3w, \u017ce rozwin\u0119li\u015bmy umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozpoznawania wzorc\u00f3w i mo\u017cemy pom\u00f3c w przemy\u015bleniu kluczowych kwestii strategicznych.<\/p>\n\n<p>Wreszcie, mo\u017cemy pom\u00f3c sp\u00f3\u0142kom portfelowym w ich reklamie offline, zw\u0142aszcza w reklamie telewizyjnej. William Guillouard, jeden z naszych partner\u00f3w venture, by\u0142 dyrektorem ds. marketingu w OLX, gdzie wydali\u015bmy ponad 500 milion\u00f3w dolar\u00f3w na reklam\u0119 telewizyjn\u0105. Opracowali\u015bmy metody prowadzenia kampanii telewizyjnych w spos\u00f3b, w jaki prowadzimy kampanie online, z modelami atrybucji i analiz\u0105 LTV do CAC. W kilku przypadkach uda\u0142o nam si\u0119 szybko skalowa\u0107 firmy za po\u015brednictwem telewizji z lepsz\u0105 ekonomi\u0105 jednostkow\u0105 ni\u017c za po\u015brednictwem Google i Facebooka. Oczywi\u015bcie dotyczy to tylko niewielkiego podzbioru sp\u00f3\u0142ek portfelowych, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 na rynku masowym, maj\u0105 dobr\u0105 ekonomik\u0119 jednostkow\u0105 i wystarczaj\u0105c\u0105 skal\u0119, aby uzasadni\u0107 wypr\u00f3bowanie telewizji, ale dla tych firm mo\u017ce to zmieni\u0107 zasady gry.<br\/><br\/><strong>F. Rozmiary kontroli zosta\u0142y ustawione przez rund\u0119<\/strong><\/p>\n\n<p>Nie chcemy konkurowa\u0107 o alokacj\u0119 z tradycyjnymi inwestorami venture capital. Postrzegamy siebie jako ma\u0142ego wsp\u00f3\u0142inwestora o warto\u015bci dodanej i chcemy, aby zapraszali nas do swoich najlepszych transakcji. Daje to maksymalne rozmiary kontroli, kt\u00f3re mo\u017cemy wdro\u017cy\u0107 na ka\u017cdym etapie, zw\u0142aszcza na etapie zal\u0105\u017ckowym. W typowej rundzie zal\u0105\u017ckowej o warto\u015bci 3 mln USD, lider inwestuje 1,5-2 mln USD. Obecnie inwestujemy 390 tys. dolar\u00f3w w fazie zal\u0105\u017ckowej, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 odpowiedni rozmiar w stosunku do wiod\u0105cej pozycji. Prawdopodobnie mogliby\u015bmy wdro\u017cy\u0107 nieco wi\u0119cej kapita\u0142u na ka\u017cdym etapie i mogliby\u015bmy nieznacznie zwi\u0119kszy\u0107 wielko\u015b\u0107 naszych czek\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci, je\u015bli nasz fundusz stanie si\u0119 nieco wi\u0119kszy, ale nasza wielko\u015b\u0107 inwestycji zawsze b\u0119dzie niewielka w stosunku do wielko\u015bci lidera.<\/p>\n\n<p>W fazie pre-seed cz\u0119sto nie ma funduszy inwestycyjnych. Rundy cz\u0119sto sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z grupy anio\u0142\u00f3w. W tym przypadku mo\u017cemy by\u0107 najwi\u0119kszym inwestorem z nasz\u0105 inwestycj\u0105 w wysoko\u015bci 220 tysi\u0119cy dolar\u00f3w, ale uwa\u017camy si\u0119 za jednego z anio\u0142\u00f3w, a nie za prawdziwego lidera.<\/p>\n\n<p>Inwestujemy r\u00f3wnie\u017c 220 USD w sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3re uwa\u017camy za atrakcyjne, ale nie czujemy si\u0119 komfortowo inwestuj\u0105c nasz\u0105 standardow\u0105 alokacj\u0119. Robimy to z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce wycena jest nieco wysoka, ekonomia jednostki nie do ko\u0144ca sprawdzona lub startup dzia\u0142a w bran\u017cy, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017camy za interesuj\u0105c\u0105, ale o kt\u00f3rej nie wiemy zbyt wiele.<\/p>\n\n<p>Nasze aktualne standardowe przydzia\u0142y mo\u017cna znale\u017a\u0107 poni\u017cej.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image is-style-default\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"736\" height=\"534\" src=\"https:\/\/fabricegrinda.com\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/image3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-12080\"\/><\/figure>\n<\/div>\n<p><strong>G. Oceniamy kontynuacje na zasadzie niezale\u017cno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n<p>Jasne motto Doliny Krzemowej brzmi: podwajaj wygrane, niezale\u017cnie od ceny. Sprzeciwiamy si\u0119 drugiej cz\u0119\u015bci tego stwierdzenia. Zawsze rozwa\u017cnie podchodzili\u015bmy do wyceny i dobrze nam to s\u0142u\u017cy\u0142o. Jak szczeg\u00f3\u0142owo opisz\u0119 w kolejnym wpisie na blogu na temat kryteri\u00f3w oceny FJ Labs, je\u015bli uwa\u017camy, \u017ce wycena startupu jest zbyt wysoka w stosunku do trakcji, nie inwestujemy, nawet je\u015bli kochamy przedsi\u0119biorc\u0119 i biznes, kt\u00f3ry prowadzi.<\/p>\n\n<p>Oceniamy kontynuacje tak, jakby\u015bmy po raz pierwszy inwestowali w biznes. Aby zachowa\u0107 obiektywno\u015b\u0107 oceny, analiz\u0119 przeprowadza inny cz\u0142onek zespo\u0142u ni\u017c ten, kt\u00f3ry wyda\u0142 pierwotn\u0105 rekomendacj\u0119 inwestycyjn\u0105. Pytanie, na kt\u00f3re staramy si\u0119 odpowiedzie\u0107, jest nast\u0119puj\u0105ce: czy wiedz\u0105c to, co teraz wiemy o zespole i biznesie, zainwestowaliby\u015bmy w sp\u00f3\u0142k\u0119 przy tej wycenie?<\/p>\n\n<p>W zale\u017cno\u015bci od tego, jak mocno czujemy si\u0119 zwi\u0105zani z odpowiedzi\u0105 na to pytanie, staramy si\u0119 zrobi\u0107 super pro-rata, pro-rata lub po prostu przekaza\u0107 inwestycj\u0119. W ci\u0105gu ostatnich kilku lat, gdy coraz wi\u0119cej funduszy przechodzi\u0142o na p\u00f3\u017aniejsze etapy, cz\u0119sto czuli\u015bmy, \u017ce nasze najlepsze sp\u00f3\u0142ki sta\u0142y si\u0119 przewarto\u015bciowane i nie kontynuowali\u015bmy ich na p\u00f3\u017aniejszych etapach. Do tej pory kontynuowali\u015bmy 24% naszych inwestycji.<\/p>\n\n<p>Ponadto, bior\u0105c pod uwag\u0119 wielko\u015b\u0107 naszego funduszu, cz\u0119sto nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na pro-raty, poniewa\u017c stanowi\u0142yby one wi\u0119kszo\u015b\u0107 zainwestowanego kapita\u0142u. Co gorsza, bior\u0105c pod uwag\u0119 nasz niewielki udzia\u0142 w\u0142asno\u015bciowy, w miar\u0119 jak firmy staj\u0105 si\u0119 na p\u00f3\u017aniejszym etapie, zaczynamy traci\u0107 prawa do informacji i nie mamy ju\u017c wgl\u0105du w to, jak dobrze radzi sobie firma. W rezultacie, gdy uwa\u017camy, \u017ce cena jest odpowiednia, czasami sprzedajemy 50% naszej pozycji w transakcjach wt\u00f3rnych, zazwyczaj sprzedaj\u0105c wiod\u0105cym VC, gdy runda ma miejsce.<\/p>\n\n<p>W pewnym sensie stosujemy dok\u0142adnie odwrotn\u0105 strategi\u0119 ni\u017c Dolina Krzemowa: sprzedajemy naszych zwyci\u0119zc\u00f3w, zamiast podwaja\u0107 ich warto\u015b\u0107. To wyja\u015bnia, dlaczego nasza zrealizowana stopa IRR jest tak wysoka. Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych szukamy sp\u00f3\u0142ek zale\u017cnych, jest nasz model biznesowy. W przeciwie\u0144stwie do du\u017cych funduszy, nie \u017cyjemy z op\u0142at. W\u0142a\u015bnie osi\u0105gn\u0119li\u015bmy pr\u00f3g rentowno\u015bci z FJ Labs. Po latach subsydiowania naszej struktury koszt\u00f3w milionami inwestycji z w\u0142asnej kieszeni, pobierane przez nas op\u0142aty za zarz\u0105dzanie pokrywaj\u0105 teraz nasze wydatki. Przed nami jednak jeszcze d\u0142uga droga. Jose i ja nie p\u0142acimy sobie ani nie zwracamy naszych wydatk\u00f3w.<\/p>\n\n<p>Nasz model biznesowy jest inny. Zarabiamy pieni\u0105dze na wyj\u015bciach. Potrzebujemy kapita\u0142u z udanych wyj\u015b\u0107, aby nadal inwestowa\u0107 w nowe startupy, poniewa\u017c stanowimy tak du\u017cy procent zaanga\u017cowanego kapita\u0142u. Do tej pory reprezentujemy 114 milion\u00f3w dolar\u00f3w z 284 milion\u00f3w dolar\u00f3w. Nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na czekanie dekady na ostateczne wyj\u015bcie, poniewa\u017c chcemy kontynuowa\u0107 inwestowanie w dotychczasowym tempie.<\/p>\n\n<p>Jak mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, takie wt\u00f3rne wyj\u015bcia s\u0105 dost\u0119pne tylko w absolutnie najlepszych firmach. Nikt nie jest zainteresowany wykupywaniem pozycji w sp\u00f3\u0142kach, kt\u00f3re nie radz\u0105 sobie dobrze. Nawet w najlepszych sp\u00f3\u0142kach mo\u017cemy sprzedawa\u0107 tylko dlatego, \u017ce posiadamy niewielkie pozycje i nie jeste\u015bmy w zarz\u0105dzie. Z naszej ch\u0119ci do sprzeda\u017cy nie p\u0142ynie \u017caden realny sygna\u0142 poza potrzeb\u0105 zachowania p\u0142ynno\u015bci. W rzeczywisto\u015bci cz\u0119sto jeste\u015bmy proszeni o sprzeda\u017c w ramach przys\u0142ugi, a nie ch\u0119ci sprzeda\u017cy. Na przyk\u0142ad Andreesen, Greylock i Sequoia mog\u0105 chcie\u0107 zainwestowa\u0107 w firm\u0119 w serii B. Przedsi\u0119biorca kocha wszystkie 3 i nie chce, aby finansowa\u0142y one konkurenta. Ka\u017cdy z funduszy chce mie\u0107 co najmniej 15% udzia\u0142\u00f3w. Przedsi\u0119biorca nie chce 45% rozwodnienia. Wykonuj\u0105 rund\u0119 podstawow\u0105 dla 30% i organizuj\u0105 rund\u0119 dodatkow\u0105 dla reszty. Pytaj\u0105 nas, czy nie mieliby\u015bmy nic przeciwko sprzeda\u017cy cz\u0119\u015bci naszej pozycji w secondary jako przys\u0142ugi, aby doko\u0144czy\u0107 rund\u0119.<\/p>\n\n<p>D\u0142ugo zastanawiali\u015bmy si\u0119 nad tym, ile powinni\u015bmy sprzeda\u0107 w takich sytuacjach. Ostatecznie zdecydowali\u015bmy si\u0119 na sprzeda\u017c 50%. Zapewnia nam p\u0142ynno\u015b\u0107 i \u015bwietne wyj\u015bcie z inwestycji, jednocze\u015bnie zachowuj\u0105c wiele korzy\u015bci, je\u015bli firma b\u0119dzie radzi\u0107 sobie niesamowicie dobrze. Mno\u017cnik naszego funduszu by\u0142by wy\u017cszy, gdyby\u015bmy utrzymali go do ko\u0144ca, cho\u0107 nasza stopa IRR by\u0142aby ni\u017csza. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119, \u017ce zasadniczo przekierowujemy ca\u0142y kapita\u0142, kt\u00f3ry uzyskujemy z wyj\u015bcia, do sp\u00f3\u0142ek na wcze\u015bniejszych etapach, w kt\u00f3rych uwa\u017camy, \u017ce jest wi\u0119cej korzy\u015bci, nasz rzeczywisty mno\u017cnik i IRR s\u0105 wy\u017csze, gdy realizujemy wt\u00f3rne, bior\u0105c pod uwag\u0119 zwrot, jaki uzyskujemy z przesuni\u0119cia kapita\u0142u.<\/p>\n\n<p><strong>H.<\/strong> <strong>Kiedy fundusz si\u0119 wyczerpie, po prostu zbieramy nast\u0119pny fundusz i kontynuujemy z nast\u0119pnego funduszu.<\/strong><\/p>\n\n<p>Nie stosujemy tradycyjnej konstrukcji portfela. Portfel to po prostu suma poszczeg\u00f3lnych inwestycji i inwestycji kontynuacyjnych, kt\u00f3rych dokonujemy. Konstrukcja jest ca\u0142kowicie oddolna. Po prostu wykorzystujemy posiadany kapita\u0142, a gdy go zabraknie, pozyskujemy kolejny. Modulujemy wielko\u015b\u0107 inwestycji, aby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce ka\u017cdy fundusz zostanie wdro\u017cony w ci\u0105gu 2-3 lat, ale to wszystko.<\/p>\n\n<p>Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce nie wiemy, czy zdecydujemy si\u0119 na kontynuacj\u0119, a kontynuujemy j\u0105 tylko w 24% przypadk\u00f3w, nie ma sensu rezerwowa\u0107 kapita\u0142u na kontynuacj\u0119. Ponadto, wiele z kontynuacji wykracza poza zakres 2 do 3 lat wdra\u017cania kapita\u0142u przez fundusz. W rezultacie powiedzieli\u015bmy naszym LP, \u017ce b\u0119dziemy realizowa\u0107 inwestycje kontynuacyjne z dowolnego funduszu, kt\u00f3ry akurat inwestuje, gdy podejmiemy decyzj\u0119 o inwestycji kontynuacyjnej. M\u00f3wimy im r\u00f3wnie\u017c, aby inwestowali w ka\u017cdy fundusz, aby mie\u0107 dok\u0142adnie tak\u0105 sam\u0105 ekspozycj\u0119 jak my.<\/p>\n\n<p>Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie sprzedajemy pozycji z jednego funduszu do drugiego. Jest tylko jedna decyzja inwestycyjna: inwestujemy, trzymamy lub sprzedajemy.<\/p>\n\n<p><strong>I. Je\u015bli w przesz\u0142o\u015bci odnosi\u0142e\u015b dla nas sukcesy, wesprzemy Ci\u0119 w Twoim nowym startupie, nawet je\u015bli nie jest to rynek.<\/strong><\/p>\n\n<p>Trzymamy si\u0119 za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rzy s\u0105 dla nas dobrzy. W tym momencie wsparli\u015bmy oko\u0142o 1400 za\u0142o\u017cycieli w 600 firmach. 200 z nich mia\u0142o wyj\u015bcia i po\u0142owa z nich zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem. Wielu z za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rzy odnie\u015bli sukces, kontynuowa\u0142o tworzenie nowych firm. Na przyk\u0142ad w ten spos\u00f3b zainwestowali\u015bmy w Archera<a href=\"http:\/\/www.flyarcher.com\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">(www.flyarcher.com)<\/a>, startup zajmuj\u0105cy si\u0119 elektrycznymi samolotami VTOL. Wspierali\u015bmy Bretta Adcocka i Adama Goldsteina w ich startupie Vettery, kt\u00f3ry zosta\u0142 sprzedany Adecco. Byli\u015bmy podekscytowani, mog\u0105c wesprze\u0107 ich nowy startup, pomimo naszego braku wiedzy specjalistycznej w dziedzinie elektrycznych, samolataj\u0105cych samolot\u00f3w.<\/p>\n\n<p>Podsumowuj\u0105c, chocia\u017c nie mamy ustalonej liczby transakcji, etapu lub geografii, w kt\u00f3re zamierzamy inwestowa\u0107 ka\u017cdego roku, sprawy uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 tak, \u017ce ostatecznie mamy strategi\u0119 inwestycyjn\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna podsumowa\u0107 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pre-Seed \/ Seed \/ Serii A<\/li>\n\n\n\n<li>Ustaw wielko\u015b\u0107 inwestycji na rund\u0119, kt\u00f3ra wynosi \u015brednio 400 tys. dolar\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>Koncentracja na rynku (70% transakcji)<\/li>\n\n\n\n<li>Inwestorzy globalni, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 transakcji w USA, a nast\u0119pnie w Europie Zachodniej, Brazylii i Indiach.<\/li>\n\n\n\n<li>Ponad 100 inwestycji rocznie<\/li>\n\n\n\n<li>Decyzja inwestycyjna 1-2 tygodnie po pierwszym spotkaniu<\/li>\n\n\n\n<li>Oceniamy kontynuacje na zasadzie indywidualnej i kontynuujemy \u015brednio 24% inwestycji.<\/li>\n\n\n\n<li>Nie rezerwujemy \u015brodk\u00f3w na dalsze dzia\u0142ania. Inwestujemy z dowolnego funduszu, kt\u00f3ry akurat wykorzystujemy w momencie inwestycji<\/li>\n\n\n\n<li>Nie prowadzimy rund<\/li>\n\n\n\n<li>Nie do\u0142\u0105czamy do zarz\u0105d\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>Pomagamy sp\u00f3\u0142kom portfelowym w pozyskiwaniu funduszy<\/li>\n<\/ul>\n\n<p>Aby da\u0107 ci wyobra\u017cenie o skali, nasz najnowszy fundusz o warto\u015bci 175 mln USD b\u0119dzie mia\u0142 prawdopodobnie ponad 500 inwestycji. Co ciekawe, chocia\u017c nie przeprowadzili\u015bmy \u017cadnego modelowania ani budowy portfela, ta wysoce zdywersyfikowana strategia wydaje si\u0119 by\u0107 zdecydowanie najbardziej skuteczna. Istnieje bardzo przemy\u015blany <a href=\"https:\/\/angel.co\/pdf\/growth.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">dokument autorstwa Abe Othmana<\/a>, szefa dzia\u0142u Data Science w AngelList, kt\u00f3ry sugeruje, \u017ce na pocz\u0105tku najlepsz\u0105 strategi\u0105 jest inwestowanie w ka\u017cd\u0105 &#8222;wiarygodn\u0105&#8221; transakcj\u0119. Jest to potwierdzone przez  <a href=\"https:\/\/angel.co\/pdf\/lp-performance.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Analiza wynik\u00f3w Angelist dla LPs<\/a>  w kt\u00f3rym wyra\u017anie stwierdzono, \u017ce &#8222;posiadanie inwestycji w wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 sp\u00f3\u0142ek ma tendencj\u0119 do generowania wy\u017cszych zwrot\u00f3w z inwestycji. \u015arednio, mediana zwrot\u00f3w rocznie wzrasta o 9,0 punkt\u00f3w bazowych, a \u015brednie zwroty rocznie wzrastaj\u0105 o 6,9 punkt\u00f3w bazowych dla ka\u017cdej dodatkowej sp\u00f3\u0142ki, na kt\u00f3r\u0105 nara\u017cony jest LP&#8221;.<\/p>\n\n<p>Nasze zwroty potwierdzaj\u0105 t\u0119 teori\u0119. Do 30 kwietnia 2020 r. zainwestowali\u015bmy 284 miliony dolar\u00f3w w 571 startup\u00f3w. Mieli\u015bmy 193 wyj\u015bcia ze zrealizowan\u0105 IRR na poziomie 62%. Podejrzewam, \u017ce dywersyfikacja dzia\u0142a dobrze z kilku powod\u00f3w:<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Zwroty z venture s\u0105 raczej zgodne z prawem mocy ni\u017c normaln\u0105 krzyw\u0105 rozk\u0142adu Gaussa. Wa\u017cne jest, aby by\u0107 w sp\u00f3\u0142kach, kt\u00f3re generuj\u0105 wszystkie zwroty. Inwestowanie w wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 sp\u00f3\u0142ek zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo trafienia na zwyci\u0119zc\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Inwestowanie w wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 sp\u00f3\u0142ek zwi\u0119ksza profil inwestora, co z kolei poprawia przep\u0142yw transakcji. Jest to dodatkowo wzmocnione, je\u015bli ustanowisz mark\u0119 jako niezb\u0119dnego inwestora dla danej kategorii, tak jak ma to miejsce w marketplace&#8217;ach.<\/li>\n\n\n\n<li>Ocena wi\u0119kszej liczby sp\u00f3\u0142ek daje wi\u0119cej danych do rozpoznawania wzorc\u00f3w w celu poprawy kryteri\u00f3w i tez inwestycyjnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n<p>Pi\u0119kno naszej strategii polega na tym, \u017ce jest ona organiczna i oddolna. Rozwijamy go w miar\u0119 up\u0142ywu czasu, obserwuj\u0105c ewolucj\u0119 warunk\u00f3w, czy to na poziomie makro, w bran\u017cy venture capital, czy w szczeg\u00f3lno\u015bci w technologii. Na przyk\u0142ad dekad\u0119 temu du\u017co inwestowali\u015bmy w Turcji i Rosji. Po inwazji Putina na Gruzj\u0119 i aneksji Krymu oraz po wyborze Erdogana w Turcji, przestali\u015bmy inwestowa\u0107 w obu krajach, poniewa\u017c s\u0142usznie przypuszczali\u015bmy, \u017ce kapita\u0142 wysokiego ryzyka i wyj\u015bcia z inwestycji wyschn\u0105. Podobnie, przed lutym 2018 r. nie inwestowali\u015bmy w sp\u00f3\u0142ki typu pre-seed, cz\u0119sto przed wprowadzeniem na rynek. Jednak firmy venture capital nadal zwi\u0119ksza\u0142y wielko\u015b\u0107 swoich funduszy. Aby zainwestowa\u0107 wi\u0119ksze kwoty kapita\u0142u, fundusze te przenios\u0142y si\u0119 na p\u00f3\u017aniejsze etapy, podnosz\u0105c wyceny na tych etapach, poniewa\u017c wi\u0119kszy kapita\u0142 goni\u0142 za t\u0105 sam\u0105 liczb\u0105 transakcji. Uznali\u015bmy, \u017ce warto by\u0107 kontrarianinem i przenie\u015b\u0107 si\u0119 na wcze\u015bniejsze etapy, na kt\u00f3rych kapita\u0142 wysycha\u0142. Po zaobserwowaniu rosn\u0105cej liczby rynk\u00f3w B2B, na kt\u00f3rych rynek wybiera\u0142 dostawc\u0119 po stronie popytu, rozwin\u0119li\u015bmy nasz\u0105 tez\u0119 inwestycyjn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 rynku.<\/p>\n\n<p>To b\u0119dzie interesuj\u0105ce, jak nasza strategia b\u0119dzie ewoluowa\u0107 w nadchodz\u0105cych latach. Na przyk\u0142ad mog\u0119 sobie wyobrazi\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107, w kt\u00f3rej odr\u00f3\u017cnimy nasz\u0105 strategi\u0119 na wczesnym etapie od naszej strategii na p\u00f3\u017aniejszym etapie i stworzymy oddzielne fundusze dla tych mo\u017cliwo\u015bci. Czas poka\u017ce, wiem tylko, \u017ce b\u0119dzie fajnie!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podej\u015bcie inwestycyjne FJ Labs wynika z jego korzeni (czytaj Geneza FJ Labs). FJ Labs jest rozszerzeniem dzia\u0142alno\u015bci inwestycyjnej Jose i mojej. Skalowali\u015bmy nasze dzia\u0142ania i procesy, ale nie zmienili\u015bmy strategii. &hellip; <a href=\"https:\/\/fabricegrinda.com\/pl\/strategia-inwestycyjna-fj-labs\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eStrategia inwestycyjna FJ Labs\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":32697,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[306,298,305],"tags":[],"class_list":["post-32690","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fj-labs-pl-2","category-polecane-posty","category-fj-labs-pl"],"acf":[],"contentUpdated":"Strategia inwestycyjna FJ Labs. Categories - FJ Labs, Polecane posty, FJ Labs. Date-Posted - 2020-06-30T18:20:48 . \n Podej\u015bcie inwestycyjne FJ Labs wynika z jego korzeni (czytaj Geneza FJ Labs). FJ Labs jest rozszerzeniem dzia\u0142alno\u015bci inwestycyjnej Jose i mojej. Skalowali\u015bmy nasze dzia\u0142ania i procesy, ale nie zmienili\u015bmy strategii.\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 funduszy venture capital ma bardzo dobrze zdefiniowan\u0105 konstrukcj\u0119 portfela. Inwestuj\u0105 fundusze zebrane w okre\u015blonym okresie, w okre\u015blony rodzaj sp\u00f3\u0142ki, w okre\u015blon\u0105 liczb\u0119 sp\u00f3\u0142ek, inwestuj\u0105c okre\u015blon\u0105 kwot\u0119 inwestycji, na okre\u015blonym etapie, w okre\u015blonej lokalizacji geograficznej. Fundusze te prowadz\u0105 rundy, a partnerzy zasiadaj\u0105 w zarz\u0105dach. Rezerwuj\u0105 pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 kapita\u0142u na kontynuacje i zazwyczaj je realizuj\u0105. Zasady dotycz\u0105ce funduszy s\u0105 takie, \u017ce kolejne fundusze nie mog\u0105 inwestowa\u0107 w sp\u00f3\u0142ki z poprzedniego funduszu. Fundusz przeprowadza szeroko zakrojon\u0105 analiz\u0119 due diligence i inwestuje w mniej ni\u017c 7 transakcji rocznie.\n Typowy fundusz VC o warto\u015bci 175 milion\u00f3w dolar\u00f3w mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 nast\u0119puj\u0105co:\n Tylko USA\n Koncentracja na serii A\n Tylko firmy B2B SAAS\n Inwestuje 5-7 mln USD w kontrole wiod\u0105ce serii A\n Inwestowanie w 20 sp\u00f3\u0142ek w okresie 3 lat\n 40% kapita\u0142u zarezerwowanego na kontynuacje\n Kontynuacja w wi\u0119kszo\u015bci sp\u00f3\u0142ek portfelowych\n Partnerzy zajmuj\u0105 miejsca w zarz\u0105dzie\n Inwestycje trwaj\u0105 2-4 miesi\u0105ce od pierwszego spotkania\n FJ Labs nie dzia\u0142a w ten spos\u00f3b. Podobnie jak wtedy, gdy byli\u015bmy anio\u0142ami, oceniamy wszystkie firmy w naszym pipeline i inwestujemy w te, kt\u00f3re nam si\u0119 podobaj\u0105. Decyzj\u0119 o inwestycji podejmujemy na podstawie dw\u00f3ch 60-minutowych rozm\u00f3w w ci\u0105gu tygodnia lub dw\u00f3ch. Nie przewodzimy i nie zajmujemy miejsc w zarz\u0105dzie. Innymi s\u0142owy, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce inwestujemy na dowolnym etapie, w dowolnym regionie geograficznym, w dowolnej bran\u017cy, przy bardzo ograniczonej analizie due diligence. To w\u0142a\u015bnie te s\u0142owa odstraszy\u0142y inwestor\u00f3w instytucjonalnych i sprawi\u0142y, \u017ce pomy\u015bleli\u015bmy, \u017ce nigdy nie uda nam si\u0119 zebra\u0107 funduszy.\n Bior\u0105c pod uwag\u0119 t\u0119 &#8222;strategi\u0119&#8221;, mo\u017cna oczekiwa\u0107, \u017ce sk\u0142ad naszego portfela b\u0119dzie si\u0119 znacznie r\u00f3\u017cni\u0107 w czasie. W rzeczywisto\u015bci jest to bardzo sp\u00f3jne na przestrzeni lat. Jest ku temu kilka powod\u00f3w.\n Liczba transakcji, kt\u00f3re oceniamy co tydzie\u0144, jest niezwykle sta\u0142a na przestrzeni lat\n W kolejnym wpisie na blogu opisz\u0119 szczeg\u00f3\u0142owo, w jaki spos\u00f3b FJ Labs uzyskuje przep\u0142yw transakcji. Ale aby da\u0107 ci poczucie skali, co tydzie\u0144 otrzymujemy ponad 100 mo\u017cliwo\u015bci inwestycyjnych. Nie oceniamy jednak wszystkich z nich. Wiele z nich wyra\u017anie wykracza poza zakres: sprz\u0119t, sztuczna inteligencja, technologie kosmiczne, biotechnologia itp. bez komponentu rynkowego. Wiele innych jest zbyt niejasnych: &#8222;Mam \u015bwietn\u0105 okazj\u0119 inwestycyjn\u0105 online; czy chcesz otrzyma\u0107 tali\u0119?&#8221;.\n Je\u015bli nie podejmiesz wysi\u0142ku, aby u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce koncentrujemy si\u0119 na rynkach internetowych i podasz wystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 informacji, aby\u015bmy mogli oceni\u0107, czy chcemy dalej zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w transakcj\u0119, nie odpowiemy ani nie skontaktujemy si\u0119 z Tob\u0105.  Ka\u017cdego tygodnia oceniamy \u015brednio 40-50 ofert. Na przyk\u0142ad w 2019 roku ocenili\u015bmy 2542 firmy, co daje \u015brednio 49 firm tygodniowo.\n 2. Odsetek transakcji, w kt\u00f3re inwestujemy, jest w du\u017cej mierze sta\u0142y\n &#8222;Inwestujemy w sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3re nam si\u0119 podobaj\u0105&#8221; jest bardzo specyficzne. Mamy bardzo konkretne kryteria oceny i tezy inwestycyjne, kt\u00f3re stale udoskonalamy. Szczeg\u00f3\u0142owo opisz\u0119 je w kolejnych wpisach na blogu. Chocia\u017c inwestujemy w ka\u017cdej bran\u017cy, w ka\u017cdym regionie geograficznym i na ka\u017cdym etapie, mamy swoj\u0105 specyfik\u0119: inwestujemy w rynki.\n Przez lata inwestowali\u015bmy w oko\u0142o 3% ocenianych przez nas transakcji. Na przyk\u0142ad w 2019 r. dokonali\u015bmy 83 pierwszych inwestycji. Innymi s\u0142owy, zainwestowali\u015bmy w 3,3% z 2 542 ocenionych przez nas transakcji.\n 3. Rozk\u0142ad otrzymywanych ofert nie jest przypadkowy i sp\u00f3jny w czasie.\n Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, transakcji typu pre-seed i seed jest znacznie wi\u0119cej ni\u017c transakcji serii A i serii B. Z kolei transakcji z serii A i B jest wi\u0119cej ni\u017c transakcji na p\u00f3\u017aniejszych etapach. Co wi\u0119cej, poniewa\u017c jeste\u015bmy znani jako anio\u0142owie biznesu, kt\u00f3rzy wypisuj\u0105 stosunkowo niewielkie czeki, otrzymujemy nieproporcjonalnie wi\u0119cej transakcji na wcze\u015bniejszych etapach ni\u017c na p\u00f3\u017aniejszych. W rezultacie wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych inwestycji to inwestycje w fazie zal\u0105\u017ckowej lub wcze\u015bniejszej, cho\u0107 w ostatnich latach ro\u015bnie liczba serii A.  \n 4. Chocia\u017c oceniamy transakcje z dowolnego kraju, mamy okre\u015blone preferencje\n Chocia\u017c jeste\u015bmy inwestorami globalnymi, mamy siedzib\u0119 w Nowym Jorku, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 innowacji rynkowych pochodzi z USA. W rezultacie wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych transakcji pochodzi z USA, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszych inwestycji ma miejsce w Stanach Zjednoczonych. Jednocze\u015bnie Jose mieszka w Londynie, a ja jestem Francuzk\u0105, wi\u0119c otrzymujemy wiele transakcji z Europy. Bior\u0105c pod uwag\u0119 globalny zasi\u0119g OLX, jestem r\u00f3wnie\u017c bardzo widoczny na wielu rynkach wschodz\u0105cych.\n Chocia\u017c oceniamy transakcje we wszystkich krajach, kiedy patrzymy na startupy na rynkach wschodz\u0105cych, skupiamy si\u0119 na du\u017cych rynkach, kt\u00f3re maj\u0105 bardziej solidne ekosystemy venture i rynki finansowe. Obecnie oznacza to g\u0142\u00f3wnie Brazyli\u0119 i Indie. Nie oznacza to, \u017ce nigdy nie b\u0119dziemy inwestowa\u0107 na mniejszych rynkach. Zainwestowali\u015bmy na przyk\u0142ad w Rappi w Kolumbii, Yassir w Algierii i Lori Systems w Kenii, ale poprzeczka dla naszych inwestycji jest znacznie wy\u017csza.\n G\u0142\u00f3wnym problemem na mniejszych rynkach wschodz\u0105cych jest brak kapita\u0142u serii A i B oraz brak wyj\u015b\u0107 z inwestycji. S\u0105 bogaci mieszka\u0144cy, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 inwestowa\u0107 w prawie ka\u017cdym kraju na \u015bwiecie. Ponadto, je\u015bli wybijesz si\u0119, co zwykle oznacza ponad 100 milion\u00f3w dolar\u00f3w przychod\u00f3w i 100 milion\u00f3w dolar\u00f3w wyceny, ameryka\u0144skie fundusze globalne, takie jak Tiger Global, znajd\u0105 ci\u0119 do zainwestowania (w to, co zwykle by\u0142oby seri\u0105 C), niezale\u017cnie od tego, gdzie si\u0119 znajdujesz.\n Jednak na wi\u0119kszo\u015bci mniejszych rynk\u00f3w nie ma inwestor\u00f3w serii A i B, co sprawia, \u017ce firmom jest niezwykle trudno przej\u015b\u0107 od fazy zal\u0105\u017ckowej do statusu prze\u0142omu, zw\u0142aszcza je\u015bli rynek krajowy jest ma\u0142y. Co gorsza, istnieje niewiele wyj\u015b\u0107 dla tych firm, nawet tych odnosz\u0105cych sukcesy, poniewa\u017c kraje, w kt\u00f3rych dzia\u0142aj\u0105, nie znajduj\u0105 si\u0119 na li\u015bcie priorytet\u00f3w du\u017cych globalnych nabywc\u00f3w.\n Do tej pory 58% naszych inwestycji mia\u0142o miejsce w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie (g\u0142\u00f3wnie w USA), 25% w Europie, 6% w Brazylii, 2% w Indiach, a wszystkie pozosta\u0142e kraje \u0142\u0105cznie stanowi\u0105 9%.\n Opr\u00f3cz tego mamy kilka innych zasad przewodnich.A. Skupiamy si\u0119 na platformach handlowych\n Moja fascynacja rynkami wywodzi si\u0119 z wczesnej fascynacji ekonomi\u0105. Adama Smitha i Davida Ricardo odkry\u0142em jako nastolatek. Ich praca rezonowa\u0142a ze mn\u0105, poniewa\u017c wyja\u015bnia\u0142a struktur\u0119 \u015bwiata lepiej ni\u017c cokolwiek innego, z czym si\u0119 zetkn\u0105\u0142em. Dlatego studiowa\u0142em ekonomi\u0119 w Princeton, co jeszcze bardziej zwi\u0119kszy\u0142o moje zainteresowanie projektowaniem rynku i systemami motywacyjnymi.\n Kiedy uko\u0144czy\u0142em studia w 1996 roku, nie s\u0105dzi\u0142em, \u017ce doprowadzi mnie to do czegokolwiek praktycznego. Jako nie\u015bmia\u0142y, introwertyczny 21-latek przez dwa lata pracowa\u0142em dla McKinsey. Mimo \u017ce chcia\u0142em by\u0107 przedsi\u0119biorc\u0105 internetowym, czu\u0142em, \u017ce McKinsey by\u0142by odpowiednikiem szko\u0142y biznesu, z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce mi p\u0142acili. Dwa lata p\u00f3\u017aniej czu\u0142em, \u017ce nauczy\u0142em si\u0119 tego, czego chcia\u0142em si\u0119 nauczy\u0107 i by\u0142em gotowy, aby wkroczy\u0107 w \u015bwiat przedsi\u0119biorczo\u015bci.\n Kiedy zacz\u0105\u0142em zastanawia\u0107 si\u0119 nad pomys\u0142ami firm, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142bym zbudowa\u0107, zda\u0142em sobie spraw\u0119, \u017ce wiele z nich nie jest odpowiednich dla niedo\u015bwiadczonego 23-latka. Budowanie firm typu Amazon wymaga\u0142o zarz\u0105dzania z\u0142o\u017conymi \u0142a\u0144cuchami dostaw. Firmy typu Etrade wymaga\u0142y uzyskania licencji maklerskich lub bankowych. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 pomys\u0142\u00f3w by\u0142a r\u00f3wnie\u017c bardzo kapita\u0142och\u0142onna. Kiedy natkn\u0105\u0142em si\u0119 na stron\u0119 eBay, by\u0142a to mi\u0142o\u015b\u0107 od pierwszego klikni\u0119cia. Natychmiast dostrzeg\u0142em niezwyk\u0142\u0105 warto\u015b\u0107, jak\u0105 mo\u017cna stworzy\u0107, wprowadzaj\u0105c przejrzysto\u015b\u0107 i p\u0142ynno\u015b\u0107 na wcze\u015bniej nieprzejrzyste i rozdrobnione rynki przedmiot\u00f3w kolekcjonerskich i towar\u00f3w u\u017cywanych, kt\u00f3rymi handlowano g\u0142\u00f3wnie na wyprzeda\u017cach gara\u017cowych offline. Zda\u0142em sobie r\u00f3wnie\u017c spraw\u0119 z tego, jak efektywny kapita\u0142owo by\u0142by ten model, poniewa\u017c uwolni\u0142by pot\u0119\u017cne efekty sieciowe, w kt\u00f3rych coraz wi\u0119cej kupuj\u0105cych przyci\u0105ga coraz wi\u0119cej sprzedaj\u0105cych, kt\u00f3rzy z kolei przyci\u0105gaj\u0105 coraz wi\u0119cej kupuj\u0105cych. Co wi\u0119cej, wiedzia\u0142em, \u017ce mog\u0119 go zbudowa\u0107. Budowanie witryny takiej jak eBay ma swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 pod wzgl\u0119dem rozwi\u0105zywania problemu kury i jajka, polegaj\u0105cego na ustaleniu, od czego zacz\u0105\u0107 i jak zarabia\u0107, ale by\u0142 to rodzaj z\u0142o\u017cono\u015bci, z kt\u00f3r\u0105 czu\u0142em si\u0119 doskonale.\n Za\u0142o\u017cy\u0142em Aucland, europejski serwis aukcyjny online, w lipcu 1998 roku. Ostatecznie zbudowa\u0142em z niej jeden z najwi\u0119kszych internetowych serwis\u00f3w aukcyjnych w Europie, zanim po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 on z notowanym na gie\u0142dzie konkurentem, QXL Ricardo. Co ciekawe, zostali oni p\u00f3\u017aniej przej\u0119ci przez Naspers (podobnie jak OLX). Prowadz\u0105c Aucland, zosta\u0142em przedstawiony grupie absolwent\u00f3w Harvardu i Stanforda przez koleg\u0119 z McKinsey. Utwierdzi\u0142em ich w przekonaniu, \u017ce powinni uruchomi\u0107 witryn\u0119 podobn\u0105 do eBay w Ameryce \u0141aci\u0144skiej i zgodzi\u0142em si\u0119 dostarczy\u0107 im technologi\u0119 i biznesplan, aby to zrobi\u0107. Deremate narodzi\u0142 si\u0119 i sta\u0142 si\u0119 jednym z wiod\u0105cych serwis\u00f3w aukcyjnych w Ameryce \u0141aci\u0144skiej, dop\u00f3ki nie po\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 z MercadoLibre przed debiutem gie\u0142dowym.\n Uwielbia\u0142em budowa\u0107 Aucland. Uwielbia\u0142em niuanse dopasowywania poda\u017cy i popytu w poszczeg\u00f3lnych kategoriach i budowania prawdziwej spo\u0142eczno\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w. Po p\u0119kni\u0119ciu ba\u0144ki internetowej zbudowa\u0142em Zingy, firm\u0119 produkuj\u0105c\u0105 dzwonki, poniewa\u017c chcia\u0142em by\u0107 przedsi\u0119biorc\u0105 i czu\u0142em, \u017ce mog\u0119 zbudowa\u0107 dochodowy i odnosz\u0105cy sukcesy startup w \u015bwiecie bez kapita\u0142u wysokiego ryzyka. Nie by\u0142a to jednak prawdziwa mi\u0142o\u015b\u0107. To by\u0142 \u015brodek do celu. Sprawi\u0142em, \u017ce sta\u0142a si\u0119 rentowna, osi\u0105gn\u0119\u0142a 200 mln USD przychod\u00f3w, a nast\u0119pnie sprzeda\u0142em j\u0105 za 80 mln USD. Mog\u0142em teraz wr\u00f3ci\u0107 do rynk\u00f3w.\n W mi\u0119dzyczasie by\u0142em \u015bwiadkiem zar\u00f3wno powstania Craigslist, jak i pierwszych rynk\u00f3w wertykalnych, takich jak Stubhub i Elance (obecnie Upwork). By\u0142em podekscytowany tworzeniem OLX. To by\u0142a firma, kt\u00f3r\u0105 mia\u0142em zbudowa\u0107. Craigslist by\u0142by tym, czym by\u0142by, gdyby by\u0142 dobrze prowadzony: najpierw mobilny z w pe\u0142ni moderowan\u0105 tre\u015bci\u0105, bez spamu, oszustw, prostytucji, og\u0142osze\u0144 osobistych i morderstw, skierowany do kobiet, kt\u00f3re s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi decydentami przy wszystkich zakupach w gospodarstwie domowym. Obecnie obs\u0142uguje ponad 350 milion\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w ka\u017cdego miesi\u0105ca w 30 krajach, g\u0142\u00f3wnie na rynkach wschodz\u0105cych, gdzie jest cz\u0119\u015bci\u0105 tkanki spo\u0142ecznej. Pozwala milionom ludzi zarabia\u0107 na \u017cycie i poprawia jako\u015b\u0107 codziennego \u017cycia, a jednocze\u015bnie jest darmowy.\n OLX pozwoli\u0142 mi rozwin\u0105\u0107 moje rzemios\u0142o i jeszcze bardziej zakocha\u0107 si\u0119 w pi\u0119knie i elegancji rynk\u00f3w. Poniewa\u017c by\u0142em zaj\u0119ty prowadzeniem OLX z setkami pracownik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie, postanowi\u0142em skupi\u0107 si\u0119 na rynkach jako anio\u0142 inwestor, poniewa\u017c czu\u0142em si\u0119 wyj\u0105tkowo przygotowany do podejmowania szybkich decyzji inwestycyjnych.\n Ta specjalizacja stworzy\u0142a w\u0142asny efekt sieciowy. Stanie si\u0119 dobrze znanym inwestorem na rynku poprawi\u0142o m\u00f3j przep\u0142yw transakcji na rynkach, poprawi\u0142o moje rozpoznawanie wzorc\u00f3w i pozwoli\u0142o mi opracowa\u0107 bardziej solidne tezy i heurystyki. W miar\u0119 jak FJ Labs ewoluowa\u0142o z dzia\u0142alno\u015bci Jose i moich anio\u0142\u00f3w biznesu, po prostu pod\u0105\u017cali\u015bmy \u015bcie\u017ck\u0105 rynkow\u0105, na kt\u00f3rej ju\u017c byli\u015bmy.\n W 2020 r. platformy handlowe pozostan\u0105 tak samo istotne jak zawsze. Wci\u0105\u017c znajdujemy si\u0119 na pocz\u0105tku rewolucji technologicznej, a rynki b\u0119d\u0105 mia\u0142y do odegrania znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w nadchodz\u0105cej dekadzie i p\u00f3\u017aniej.B. Podejmujemy decyzje szybko i w przejrzysty spos\u00f3b\n Jako przedsi\u0119biorca zawsze nienawidzi\u0142em tego, jak powolny i czasoch\u0142onny by\u0142 proces pozyskiwania funduszy. Tygodnie mijaj\u0105 mi\u0119dzy spotkaniami z inwestorami venture capital, cho\u0107by dlatego, \u017ce wykorzystuj\u0105 oni czas jako element nale\u017cytej staranno\u015bci. Przedsi\u0119biorcy musz\u0105 by\u0107 bardzo ostro\u017cni w prowadzeniu \u015bcis\u0142ego procesu, aby uzyska\u0107 arkusze terminowe w tym samym czasie, aby stworzy\u0107 odpowiedni\u0105 ilo\u015b\u0107 FOMO. Przedsi\u0119biorcy rzadko wiedz\u0105, na czym stoj\u0105. VC, kt\u00f3re nie s\u0105 zainteresowane, mog\u0105 po prostu je ignorowa\u0107 lub by\u0107 strasznie powolne, zamiast wprost zrezygnowa\u0107 z inwestycji, aby zachowa\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany zdania.\n Doprowadza\u0142o mnie to do sza\u0142u jako przedsi\u0119biorc\u0119 i postanowi\u0142em zrobi\u0107 co\u015b przeciwnego jako anio\u0142. Postawi\u0142em na radykaln\u0105 przejrzysto\u015b\u0107 i szczero\u015b\u0107. Poniewa\u017c by\u0142em tak zaj\u0119ty prowadzeniem codziennych operacji OLX, opracowa\u0142em strategi\u0119 oceny startup\u00f3w na podstawie 1-godzinnej rozmowy telefonicznej. Podczas 1-godzinnej rozmowy lub spotkania m\u00f3wi\u0142em przedsi\u0119biorcom, czy inwestuj\u0119 i dlaczego. W 97% przypadk\u00f3w nie skorzysta\u0142em z okazji i powiedzia\u0142em im, co nale\u017ca\u0142oby poprawi\u0107, aby zmieni\u0107 zdanie.\n Nie zmienili\u015bmy zbytnio procesu dla FJ Labs, cho\u0107 udoskonalili\u015bmy go w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwala nam ocenia\u0107 wi\u0119cej transakcji i by\u0107 bardziej skalowalnym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 startup\u00f3w jest najpierw weryfikowana przez cz\u0142onka zespo\u0142u FJ, kt\u00f3ry przedstawia swoj\u0105 rekomendacj\u0119 na naszym wtorkowym spotkaniu komitetu inwestycyjnego. Je\u015bli jest to uzasadnione, Jose lub ja wykonujemy drug\u0105 rozmow\u0119, po kt\u00f3rej podejmujemy decyzj\u0119 inwestycyjn\u0105. Innymi s\u0142owy, przedsi\u0119biorcy otrzymuj\u0105 decyzj\u0119 inwestycyjn\u0105 po co najwy\u017cej 2 rozmowach telefonicznych w ci\u0105gu 2 tygodni. Je\u015bli zdecydujemy si\u0119 nie inwestowa\u0107, powiemy im dlaczego i co musia\u0142oby si\u0119 zmieni\u0107, aby\u015bmy zmienili zdanie.\n Je\u015bli jestem na pierwszej rozmowie, cz\u0119sto podejmuj\u0119 decyzj\u0119 inwestycyjn\u0105 pod koniec spotkania, ku szokowi przedsi\u0119biorcy. Uwa\u017cam to za normalne. W ko\u0144cu mamy jasn\u0105 heurystyk\u0119 inwestycyjn\u0105 i strategi\u0119 oraz trzymamy si\u0119 naszych przekona\u0144. Uwielbiam jasno\u015b\u0107 celu i my\u015bli.C. Nie prowadzimy transakcji  \n Jako anio\u0142y nie prowadzili\u015bmy transakcji. Kiedy zak\u0142adali\u015bmy FJ Labs, nigdy nie przysz\u0142o nam do g\u0142owy, aby zosta\u0107 tradycyjnymi inwestorami venture capital i prowadzi\u0107 transakcje. Wolimy spotyka\u0107 si\u0119 z przedsi\u0119biorcami, s\u0142ucha\u0107 ich szalonych pomys\u0142\u00f3w i pomaga\u0107 im realizowa\u0107 te marzenia. Pozwala nam to unikn\u0105\u0107 pracy prawnej i administracyjnej zwi\u0105zanej z prowadzeniem transakcji.\n Co wi\u0119cej, jako anio\u0142owie zawsze postrzegali\u015bmy VC jako naszych przyjaci\u00f3\u0142. Nawi\u0105zali\u015bmy silne relacje z wieloma z nich i zacz\u0119li\u015bmy organizowa\u0107 regularne rozmowy, aby dzieli\u0107 si\u0119 przep\u0142ywem transakcji. Nasze podej\u015bcie by\u0142o bardzo skuteczne i nie by\u0142o sensu go zmienia\u0107. Prowadzenie transakcji oznacza\u0142oby konkurowanie z funduszami venture capital o przydzia\u0142 \u015brodk\u00f3w. Istnieje wiele niesamowitych ofert, w kt\u00f3rych nie mogliby\u015bmy wzi\u0105\u0107 udzia\u0142u lub zosta\u0107 zaproszeni. Nikt przy zdrowych zmys\u0142ach nie wybra\u0142by nas zamiast Sequoia, gdyby\u015bmy byli typem VC, kt\u00f3ry prowadzi\u0142 transakcje. Pi\u0119kno polega na tym, \u017ce przy obecnym podej\u015bciu przedsi\u0119biorcy nie musz\u0105 wybiera\u0107. Mog\u0105 otrzyma\u0107 zar\u00f3wno wybranego przez siebie g\u0142\u00f3wnego VC, jak i nas. Obecnie inwestujemy w prawie ka\u017cd\u0105 firm\u0119, w kt\u00f3r\u0105 chcemy, i uwielbiamy to!D. Nie zajmujemy miejsc w zarz\u0105dzie\n W pewnym sensie brak zasiadania w zarz\u0105dach jest naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 braku przyw\u00f3dztwa, ale mamy fundamentalne powody, dla kt\u00f3rych nie chcemy zasiada\u0107 w zarz\u0105dach. Obiektywnie rzecz bior\u0105c, inwestor nie mo\u017ce efektywnie zasiada\u0107 w wi\u0119cej ni\u017c 10 radach nadzorczych, co nie jest zgodne z naszym wysoce zdywersyfikowanym podej\u015bciem. Co gorsza, zaobserwowa\u0142em, \u017ce firmy, kt\u00f3re upadaj\u0105, wymagaj\u0105 znacznie wi\u0119cej pracy i czasu. Innymi s\u0142owy, ca\u0142y sw\u00f3j czas po\u015bwi\u0119casz na pomoc firmom, kt\u00f3re spadaj\u0105 z 1 do 0, a prawie wcale nie po\u015bwi\u0119casz czasu firmom, kt\u00f3re radz\u0105 sobie najlepiej i spadaj\u0105 z 1 do 100. Zamiast tego powiniene\u015b ignorowa\u0107 firmy przechodz\u0105ce od 1 do 0 i po\u015bwi\u0119ca\u0107 sw\u00f3j czas na zastanawianie si\u0119, jak stworzy\u0107 najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 dla swoich rakiet.\n Istnieje r\u00f3wnie\u017c pewna formalno\u015b\u0107 i sztywno\u015b\u0107 spotka\u0144 zarz\u0105du, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 im dotarcie do sedna sprawy. Zar\u00f3wno jako przedsi\u0119biorca, jak i inwestor, najbardziej znacz\u0105ce dyskusje strategiczne, jakie kiedykolwiek odby\u0142em, by\u0142y nieformalnymi rozmowami przy kawie 1 na 1, a nie formalnymi spotkaniami zarz\u0105du. Niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 razy m\u00f3wiono mi, \u017ce rozmowa, kt\u00f3r\u0105 odby\u0142em z przedsi\u0119biorc\u0105, by\u0142a najbardziej znacz\u0105c\u0105, jak\u0105 kiedykolwiek odbyli.\n Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce brak zasiadania w zarz\u0105dzie nie oznacza, \u017ce jeste\u015bmy jedynie biernymi inwestorami. Dostarczana przez nas warto\u015b\u0107 przybiera inn\u0105 form\u0119.E. Nasz\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 warto\u015bci\u0105 dodan\u0105 jest pomoc w pozyskiwaniu funduszy, reklamie offline i przemy\u015bleniu dynamiki rynku.\n Wiele funduszy zarz\u0105dzaj\u0105cych miliardami aktyw\u00f3w ma w pe\u0142ni rozwini\u0119te zespo\u0142y platformowe z wieloma partnerami venture. Maj\u0105 headhunter\u00f3w i ekspert\u00f3w w r\u00f3\u017cnych dziedzinach, kt\u00f3rzy pomagaj\u0105 sp\u00f3\u0142kom portfelowym. Nie mamy zasob\u00f3w, by zrobi\u0107 wszystkie te rzeczy. Zamiast tego postanowili\u015bmy skupi\u0107 si\u0119 na trzech zr\u00f3\u017cnicowanych sposobach pomocy.\n Przede wszystkim pomagamy startupom w pozyskiwaniu finansowania. Pomagamy im uko\u0144czy\u0107 istniej\u0105c\u0105 rund\u0119 lub pozyska\u0107 przysz\u0142e rundy. Ostatecznie FJ Labs nie ustala warunk\u00f3w rundy. Chcemy tylko, aby firmy, kt\u00f3re kochamy, otrzyma\u0142y finansowanie. Co 8 tygodni prowadzimy rozmowy dotycz\u0105ce przep\u0142ywu transakcji z oko\u0142o 100 VC, obejmuj\u0105ce prawie ka\u017cdy etap i region geograficzny. Mamy dostosowane podej\u015bcie, w kt\u00f3rym przedstawiamy odpowiednie VC odpowiednim startupom. VC to uwielbiaj\u0105, poniewa\u017c otrzymuj\u0105 zr\u00f3\u017cnicowany, dostosowany do ich potrzeb przep\u0142yw transakcji. Przedsi\u0119biorcy to uwielbiaj\u0105, poniewa\u017c spotykaj\u0105 si\u0119 z najlepszymi VC. Uwielbiamy to, poniewa\u017c startupy, na kt\u00f3rych nam zale\u017cy, otrzymuj\u0105 finansowanie.\n Zanim przedsi\u0119biorca wyjdzie na rynek, staramy si\u0119 nawi\u0105za\u0107 z nim kontakt telefoniczny, aby przekaza\u0107 mu informacje zwrotne na temat tego, na czym stoi i przejrze\u0107 jego ofert\u0119. Kiedy czujemy, \u017ce s\u0105 gotowi, robimy odpowiednie wprowadzenie.\n Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c pom\u00f3c w zrozumieniu dynamiki rynku. Zacz\u0105\u0107 od strony poda\u017cy czy popytu? Jak bardzo powiniene\u015b by\u0107 lokalny? Czy prowizja powinna wynosi\u0107 1%, 5%, 15% czy 50%? Czy prowizja powinna by\u0107 pobierana po stronie poda\u017cy czy popytu? Czy powiniene\u015b \u015bwiadczy\u0107 dodatkowe us\u0142ugi dla jednej strony rynku? Obserwujemy tak wiele rynk\u00f3w, \u017ce rozwin\u0119li\u015bmy umiej\u0119tno\u015b\u0107 rozpoznawania wzorc\u00f3w i mo\u017cemy pom\u00f3c w przemy\u015bleniu kluczowych kwestii strategicznych.\n Wreszcie, mo\u017cemy pom\u00f3c sp\u00f3\u0142kom portfelowym w ich reklamie offline, zw\u0142aszcza w reklamie telewizyjnej. William Guillouard, jeden z naszych partner\u00f3w venture, by\u0142 dyrektorem ds. marketingu w OLX, gdzie wydali\u015bmy ponad 500 milion\u00f3w dolar\u00f3w na reklam\u0119 telewizyjn\u0105. Opracowali\u015bmy metody prowadzenia kampanii telewizyjnych w spos\u00f3b, w jaki prowadzimy kampanie online, z modelami atrybucji i analiz\u0105 LTV do CAC. W kilku przypadkach uda\u0142o nam si\u0119 szybko skalowa\u0107 firmy za po\u015brednictwem telewizji z lepsz\u0105 ekonomi\u0105 jednostkow\u0105 ni\u017c za po\u015brednictwem Google i Facebooka. Oczywi\u015bcie dotyczy to tylko niewielkiego podzbioru sp\u00f3\u0142ek portfelowych, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 na rynku masowym, maj\u0105 dobr\u0105 ekonomik\u0119 jednostkow\u0105 i wystarczaj\u0105c\u0105 skal\u0119, aby uzasadni\u0107 wypr\u00f3bowanie telewizji, ale dla tych firm mo\u017ce to zmieni\u0107 zasady gry.F. Rozmiary kontroli zosta\u0142y ustawione przez rund\u0119\n Nie chcemy konkurowa\u0107 o alokacj\u0119 z tradycyjnymi inwestorami venture capital. Postrzegamy siebie jako ma\u0142ego wsp\u00f3\u0142inwestora o warto\u015bci dodanej i chcemy, aby zapraszali nas do swoich najlepszych transakcji. Daje to maksymalne rozmiary kontroli, kt\u00f3re mo\u017cemy wdro\u017cy\u0107 na ka\u017cdym etapie, zw\u0142aszcza na etapie zal\u0105\u017ckowym. W typowej rundzie zal\u0105\u017ckowej o warto\u015bci 3 mln USD, lider inwestuje 1,5-2 mln USD. Obecnie inwestujemy 390 tys. dolar\u00f3w w fazie zal\u0105\u017ckowej, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 odpowiedni rozmiar w stosunku do wiod\u0105cej pozycji. Prawdopodobnie mogliby\u015bmy wdro\u017cy\u0107 nieco wi\u0119cej kapita\u0142u na ka\u017cdym etapie i mogliby\u015bmy nieznacznie zwi\u0119kszy\u0107 wielko\u015b\u0107 naszych czek\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci, je\u015bli nasz fundusz stanie si\u0119 nieco wi\u0119kszy, ale nasza wielko\u015b\u0107 inwestycji zawsze b\u0119dzie niewielka w stosunku do wielko\u015bci lidera.\n W fazie pre-seed cz\u0119sto nie ma funduszy inwestycyjnych. Rundy cz\u0119sto sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z grupy anio\u0142\u00f3w. W tym przypadku mo\u017cemy by\u0107 najwi\u0119kszym inwestorem z nasz\u0105 inwestycj\u0105 w wysoko\u015bci 220 tysi\u0119cy dolar\u00f3w, ale uwa\u017camy si\u0119 za jednego z anio\u0142\u00f3w, a nie za prawdziwego lidera.\n Inwestujemy r\u00f3wnie\u017c 220 USD w sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3re uwa\u017camy za atrakcyjne, ale nie czujemy si\u0119 komfortowo inwestuj\u0105c nasz\u0105 standardow\u0105 alokacj\u0119. Robimy to z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce wycena jest nieco wysoka, ekonomia jednostki nie do ko\u0144ca sprawdzona lub startup dzia\u0142a w bran\u017cy, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017camy za interesuj\u0105c\u0105, ale o kt\u00f3rej nie wiemy zbyt wiele.\n Nasze aktualne standardowe przydzia\u0142y mo\u017cna znale\u017a\u0107 poni\u017cej.\n G. Oceniamy kontynuacje na zasadzie niezale\u017cno\u015bci\n Jasne motto Doliny Krzemowej brzmi: podwajaj wygrane, niezale\u017cnie od ceny. Sprzeciwiamy si\u0119 drugiej cz\u0119\u015bci tego stwierdzenia. Zawsze rozwa\u017cnie podchodzili\u015bmy do wyceny i dobrze nam to s\u0142u\u017cy\u0142o. Jak szczeg\u00f3\u0142owo opisz\u0119 w kolejnym wpisie na blogu na temat kryteri\u00f3w oceny FJ Labs, je\u015bli uwa\u017camy, \u017ce wycena startupu jest zbyt wysoka w stosunku do trakcji, nie inwestujemy, nawet je\u015bli kochamy przedsi\u0119biorc\u0119 i biznes, kt\u00f3ry prowadzi.\n Oceniamy kontynuacje tak, jakby\u015bmy po raz pierwszy inwestowali w biznes. Aby zachowa\u0107 obiektywno\u015b\u0107 oceny, analiz\u0119 przeprowadza inny cz\u0142onek zespo\u0142u ni\u017c ten, kt\u00f3ry wyda\u0142 pierwotn\u0105 rekomendacj\u0119 inwestycyjn\u0105. Pytanie, na kt\u00f3re staramy si\u0119 odpowiedzie\u0107, jest nast\u0119puj\u0105ce: czy wiedz\u0105c to, co teraz wiemy o zespole i biznesie, zainwestowaliby\u015bmy w sp\u00f3\u0142k\u0119 przy tej wycenie?\n W zale\u017cno\u015bci od tego, jak mocno czujemy si\u0119 zwi\u0105zani z odpowiedzi\u0105 na to pytanie, staramy si\u0119 zrobi\u0107 super pro-rata, pro-rata lub po prostu przekaza\u0107 inwestycj\u0119. W ci\u0105gu ostatnich kilku lat, gdy coraz wi\u0119cej funduszy przechodzi\u0142o na p\u00f3\u017aniejsze etapy, cz\u0119sto czuli\u015bmy, \u017ce nasze najlepsze sp\u00f3\u0142ki sta\u0142y si\u0119 przewarto\u015bciowane i nie kontynuowali\u015bmy ich na p\u00f3\u017aniejszych etapach. Do tej pory kontynuowali\u015bmy 24% naszych inwestycji.\n Ponadto, bior\u0105c pod uwag\u0119 wielko\u015b\u0107 naszego funduszu, cz\u0119sto nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na pro-raty, poniewa\u017c stanowi\u0142yby one wi\u0119kszo\u015b\u0107 zainwestowanego kapita\u0142u. Co gorsza, bior\u0105c pod uwag\u0119 nasz niewielki udzia\u0142 w\u0142asno\u015bciowy, w miar\u0119 jak firmy staj\u0105 si\u0119 na p\u00f3\u017aniejszym etapie, zaczynamy traci\u0107 prawa do informacji i nie mamy ju\u017c wgl\u0105du w to, jak dobrze radzi sobie firma. W rezultacie, gdy uwa\u017camy, \u017ce cena jest odpowiednia, czasami sprzedajemy 50% naszej pozycji w transakcjach wt\u00f3rnych, zazwyczaj sprzedaj\u0105c wiod\u0105cym VC, gdy runda ma miejsce.\n W pewnym sensie stosujemy dok\u0142adnie odwrotn\u0105 strategi\u0119 ni\u017c Dolina Krzemowa: sprzedajemy naszych zwyci\u0119zc\u00f3w, zamiast podwaja\u0107 ich warto\u015b\u0107. To wyja\u015bnia, dlaczego nasza zrealizowana stopa IRR jest tak wysoka. Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych szukamy sp\u00f3\u0142ek zale\u017cnych, jest nasz model biznesowy. W przeciwie\u0144stwie do du\u017cych funduszy, nie \u017cyjemy z op\u0142at. W\u0142a\u015bnie osi\u0105gn\u0119li\u015bmy pr\u00f3g rentowno\u015bci z FJ Labs. Po latach subsydiowania naszej struktury koszt\u00f3w milionami inwestycji z w\u0142asnej kieszeni, pobierane przez nas op\u0142aty za zarz\u0105dzanie pokrywaj\u0105 teraz nasze wydatki. Przed nami jednak jeszcze d\u0142uga droga. Jose i ja nie p\u0142acimy sobie ani nie zwracamy naszych wydatk\u00f3w.\n Nasz model biznesowy jest inny. Zarabiamy pieni\u0105dze na wyj\u015bciach. Potrzebujemy kapita\u0142u z udanych wyj\u015b\u0107, aby nadal inwestowa\u0107 w nowe startupy, poniewa\u017c stanowimy tak du\u017cy procent zaanga\u017cowanego kapita\u0142u. Do tej pory reprezentujemy 114 milion\u00f3w dolar\u00f3w z 284 milion\u00f3w dolar\u00f3w. Nie mo\u017cemy sobie pozwoli\u0107 na czekanie dekady na ostateczne wyj\u015bcie, poniewa\u017c chcemy kontynuowa\u0107 inwestowanie w dotychczasowym tempie.\n Jak mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, takie wt\u00f3rne wyj\u015bcia s\u0105 dost\u0119pne tylko w absolutnie najlepszych firmach. Nikt nie jest zainteresowany wykupywaniem pozycji w sp\u00f3\u0142kach, kt\u00f3re nie radz\u0105 sobie dobrze. Nawet w najlepszych sp\u00f3\u0142kach mo\u017cemy sprzedawa\u0107 tylko dlatego, \u017ce posiadamy niewielkie pozycje i nie jeste\u015bmy w zarz\u0105dzie. Z naszej ch\u0119ci do sprzeda\u017cy nie p\u0142ynie \u017caden realny sygna\u0142 poza potrzeb\u0105 zachowania p\u0142ynno\u015bci. W rzeczywisto\u015bci cz\u0119sto jeste\u015bmy proszeni o sprzeda\u017c w ramach przys\u0142ugi, a nie ch\u0119ci sprzeda\u017cy. Na przyk\u0142ad Andreesen, Greylock i Sequoia mog\u0105 chcie\u0107 zainwestowa\u0107 w firm\u0119 w serii B. Przedsi\u0119biorca kocha wszystkie 3 i nie chce, aby finansowa\u0142y one konkurenta. Ka\u017cdy z funduszy chce mie\u0107 co najmniej 15% udzia\u0142\u00f3w. Przedsi\u0119biorca nie chce 45% rozwodnienia. Wykonuj\u0105 rund\u0119 podstawow\u0105 dla 30% i organizuj\u0105 rund\u0119 dodatkow\u0105 dla reszty. Pytaj\u0105 nas, czy nie mieliby\u015bmy nic przeciwko sprzeda\u017cy cz\u0119\u015bci naszej pozycji w secondary jako przys\u0142ugi, aby doko\u0144czy\u0107 rund\u0119.\n D\u0142ugo zastanawiali\u015bmy si\u0119 nad tym, ile powinni\u015bmy sprzeda\u0107 w takich sytuacjach. Ostatecznie zdecydowali\u015bmy si\u0119 na sprzeda\u017c 50%. Zapewnia nam p\u0142ynno\u015b\u0107 i \u015bwietne wyj\u015bcie z inwestycji, jednocze\u015bnie zachowuj\u0105c wiele korzy\u015bci, je\u015bli firma b\u0119dzie radzi\u0107 sobie niesamowicie dobrze. Mno\u017cnik naszego funduszu by\u0142by wy\u017cszy, gdyby\u015bmy utrzymali go do ko\u0144ca, cho\u0107 nasza stopa IRR by\u0142aby ni\u017csza. Bior\u0105c jednak pod uwag\u0119, \u017ce zasadniczo przekierowujemy ca\u0142y kapita\u0142, kt\u00f3ry uzyskujemy z wyj\u015bcia, do sp\u00f3\u0142ek na wcze\u015bniejszych etapach, w kt\u00f3rych uwa\u017camy, \u017ce jest wi\u0119cej korzy\u015bci, nasz rzeczywisty mno\u017cnik i IRR s\u0105 wy\u017csze, gdy realizujemy wt\u00f3rne, bior\u0105c pod uwag\u0119 zwrot, jaki uzyskujemy z przesuni\u0119cia kapita\u0142u.\n H. Kiedy fundusz si\u0119 wyczerpie, po prostu zbieramy nast\u0119pny fundusz i kontynuujemy z nast\u0119pnego funduszu.\n Nie stosujemy tradycyjnej konstrukcji portfela. Portfel to po prostu suma poszczeg\u00f3lnych inwestycji i inwestycji kontynuacyjnych, kt\u00f3rych dokonujemy. Konstrukcja jest ca\u0142kowicie oddolna. Po prostu wykorzystujemy posiadany kapita\u0142, a gdy go zabraknie, pozyskujemy kolejny. Modulujemy wielko\u015b\u0107 inwestycji, aby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce ka\u017cdy fundusz zostanie wdro\u017cony w ci\u0105gu 2-3 lat, ale to wszystko.\n Bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce nie wiemy, czy zdecydujemy si\u0119 na kontynuacj\u0119, a kontynuujemy j\u0105 tylko w 24% przypadk\u00f3w, nie ma sensu rezerwowa\u0107 kapita\u0142u na kontynuacj\u0119. Ponadto, wiele z kontynuacji wykracza poza zakres 2 do 3 lat wdra\u017cania kapita\u0142u przez fundusz. W rezultacie powiedzieli\u015bmy naszym LP, \u017ce b\u0119dziemy realizowa\u0107 inwestycje kontynuacyjne z dowolnego funduszu, kt\u00f3ry akurat inwestuje, gdy podejmiemy decyzj\u0119 o inwestycji kontynuacyjnej. M\u00f3wimy im r\u00f3wnie\u017c, aby inwestowali w ka\u017cdy fundusz, aby mie\u0107 dok\u0142adnie tak\u0105 sam\u0105 ekspozycj\u0119 jak my.\n Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie sprzedajemy pozycji z jednego funduszu do drugiego. Jest tylko jedna decyzja inwestycyjna: inwestujemy, trzymamy lub sprzedajemy.\n I. Je\u015bli w przesz\u0142o\u015bci odnosi\u0142e\u015b dla nas sukcesy, wesprzemy Ci\u0119 w Twoim nowym startupie, nawet je\u015bli nie jest to rynek.\n Trzymamy si\u0119 za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rzy s\u0105 dla nas dobrzy. W tym momencie wsparli\u015bmy oko\u0142o 1400 za\u0142o\u017cycieli w 600 firmach. 200 z nich mia\u0142o wyj\u015bcia i po\u0142owa z nich zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem. Wielu z za\u0142o\u017cycieli, kt\u00f3rzy odnie\u015bli sukces, kontynuowa\u0142o tworzenie nowych firm. Na przyk\u0142ad w ten spos\u00f3b zainwestowali\u015bmy w Archera(www.flyarcher.com), startup zajmuj\u0105cy si\u0119 elektrycznymi samolotami VTOL. Wspierali\u015bmy Bretta Adcocka i Adama Goldsteina w ich startupie Vettery, kt\u00f3ry zosta\u0142 sprzedany Adecco. Byli\u015bmy podekscytowani, mog\u0105c wesprze\u0107 ich nowy startup, pomimo naszego braku wiedzy specjalistycznej w dziedzinie elektrycznych, samolataj\u0105cych samolot\u00f3w.\n Podsumowuj\u0105c, chocia\u017c nie mamy ustalonej liczby transakcji, etapu lub geografii, w kt\u00f3re zamierzamy inwestowa\u0107 ka\u017cdego roku, sprawy uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 tak, \u017ce ostatecznie mamy strategi\u0119 inwestycyjn\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna podsumowa\u0107 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:\n Pre-Seed \/ Seed \/ Serii A\n Ustaw wielko\u015b\u0107 inwestycji na rund\u0119, kt\u00f3ra wynosi \u015brednio 400 tys. dolar\u00f3w\n Koncentracja na rynku (70% transakcji)\n Inwestorzy globalni, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 transakcji w USA, a nast\u0119pnie w Europie Zachodniej, Brazylii i Indiach.\n Ponad 100 inwestycji rocznie\n Decyzja inwestycyjna 1-2 tygodnie po pierwszym spotkaniu\n Oceniamy kontynuacje na zasadzie indywidualnej i kontynuujemy \u015brednio 24% inwestycji.\n Nie rezerwujemy \u015brodk\u00f3w na dalsze dzia\u0142ania. Inwestujemy z dowolnego funduszu, kt\u00f3ry akurat wykorzystujemy w momencie inwestycji\n Nie prowadzimy rund\n Nie do\u0142\u0105czamy do zarz\u0105d\u00f3w\n Pomagamy sp\u00f3\u0142kom portfelowym w pozyskiwaniu funduszy\n Aby da\u0107 ci wyobra\u017cenie o skali, nasz najnowszy fundusz o warto\u015bci 175 mln USD b\u0119dzie mia\u0142 prawdopodobnie ponad 500 inwestycji. Co ciekawe, chocia\u017c nie przeprowadzili\u015bmy \u017cadnego modelowania ani budowy portfela, ta wysoce zdywersyfikowana strategia wydaje si\u0119 by\u0107 zdecydowanie najbardziej skuteczna. Istnieje bardzo przemy\u015blany dokument autorstwa Abe Othmana, szefa dzia\u0142u Data Science w AngelList, kt\u00f3ry sugeruje, \u017ce na pocz\u0105tku najlepsz\u0105 strategi\u0105 jest inwestowanie w ka\u017cd\u0105 &#8222;wiarygodn\u0105&#8221; transakcj\u0119. Jest to potwierdzone przez  Analiza wynik\u00f3w Angelist dla LPs  w kt\u00f3rym wyra\u017anie stwierdzono, \u017ce &#8222;posiadanie inwestycji w wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 sp\u00f3\u0142ek ma tendencj\u0119 do generowania wy\u017cszych zwrot\u00f3w z inwestycji. \u015arednio, mediana zwrot\u00f3w rocznie wzrasta o 9,0 punkt\u00f3w bazowych, a \u015brednie zwroty rocznie wzrastaj\u0105 o 6,9 punkt\u00f3w bazowych dla ka\u017cdej dodatkowej sp\u00f3\u0142ki, na kt\u00f3r\u0105 nara\u017cony jest LP&#8221;.\n Nasze zwroty potwierdzaj\u0105 t\u0119 teori\u0119. Do 30 kwietnia 2020 r. zainwestowali\u015bmy 284 miliony dolar\u00f3w w 571 startup\u00f3w. Mieli\u015bmy 193 wyj\u015bcia ze zrealizowan\u0105 IRR na poziomie 62%. Podejrzewam, \u017ce dywersyfikacja dzia\u0142a dobrze z kilku powod\u00f3w:\n Zwroty z venture s\u0105 raczej zgodne z prawem mocy ni\u017c normaln\u0105 krzyw\u0105 rozk\u0142adu Gaussa. Wa\u017cne jest, aby by\u0107 w sp\u00f3\u0142kach, kt\u00f3re generuj\u0105 wszystkie zwroty. Inwestowanie w wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 sp\u00f3\u0142ek zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo trafienia na zwyci\u0119zc\u00f3w.\n Inwestowanie w wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 sp\u00f3\u0142ek zwi\u0119ksza profil inwestora, co z kolei poprawia przep\u0142yw transakcji. Jest to dodatkowo wzmocnione, je\u015bli ustanowisz mark\u0119 jako niezb\u0119dnego inwestora dla danej kategorii, tak jak ma to miejsce w marketplace&#8217;ach.\n Ocena wi\u0119kszej liczby sp\u00f3\u0142ek daje wi\u0119cej danych do rozpoznawania wzorc\u00f3w w celu poprawy kryteri\u00f3w i tez inwestycyjnych.\n Pi\u0119kno naszej strategii polega na tym, \u017ce jest ona organiczna i oddolna. Rozwijamy go w miar\u0119 up\u0142ywu czasu, obserwuj\u0105c ewolucj\u0119 warunk\u00f3w, czy to na poziomie makro, w bran\u017cy venture capital, czy w szczeg\u00f3lno\u015bci w technologii. Na przyk\u0142ad dekad\u0119 temu du\u017co inwestowali\u015bmy w Turcji i Rosji. Po inwazji Putina na Gruzj\u0119 i aneksji Krymu oraz po wyborze Erdogana w Turcji, przestali\u015bmy inwestowa\u0107 w obu krajach, poniewa\u017c s\u0142usznie przypuszczali\u015bmy, \u017ce kapita\u0142 wysokiego ryzyka i wyj\u015bcia z inwestycji wyschn\u0105. Podobnie, przed lutym 2018 r. nie inwestowali\u015bmy w sp\u00f3\u0142ki typu pre-seed, cz\u0119sto przed wprowadzeniem na rynek. Jednak firmy venture capital nadal zwi\u0119ksza\u0142y wielko\u015b\u0107 swoich funduszy. Aby zainwestowa\u0107 wi\u0119ksze kwoty kapita\u0142u, fundusze te przenios\u0142y si\u0119 na p\u00f3\u017aniejsze etapy, podnosz\u0105c wyceny na tych etapach, poniewa\u017c wi\u0119kszy kapita\u0142 goni\u0142 za t\u0105 sam\u0105 liczb\u0105 transakcji. Uznali\u015bmy, \u017ce warto by\u0107 kontrarianinem i przenie\u015b\u0107 si\u0119 na wcze\u015bniejsze etapy, na kt\u00f3rych kapita\u0142 wysycha\u0142. Po zaobserwowaniu rosn\u0105cej liczby rynk\u00f3w B2B, na kt\u00f3rych rynek wybiera\u0142 dostawc\u0119 po stronie popytu, rozwin\u0119li\u015bmy nasz\u0105 tez\u0119 inwestycyjn\u0105 dotycz\u0105c\u0105 rynku.\n To b\u0119dzie interesuj\u0105ce, jak nasza strategia b\u0119dzie ewoluowa\u0107 w nadchodz\u0105cych latach. Na przyk\u0142ad mog\u0119 sobie wyobrazi\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107, w kt\u00f3rej odr\u00f3\u017cnimy nasz\u0105 strategi\u0119 na wczesnym etapie od naszej strategii na p\u00f3\u017aniejszym etapie i stworzymy oddzielne fundusze dla tych mo\u017cliwo\u015bci. Czas poka\u017ce, wiem tylko, \u017ce b\u0119dzie fajnie!\n ","Category":["FJ Labs","Polecane posty","FJ Labs"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32690"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32701,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32690\/revisions\/32701"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/grinda.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}